untitled - page 17

๗
บทที่ ๒
เอกสารและงานวิ จัยที่ เกี่ยวของ
การวิจัยเรื่อง การศึกษาอัตลักษณประเพณีผี ตาโขนประเพณีผีขนน้ํ า และประเพณีแห ตน
ดอกไม : การออกแบบสร างสรรคชุดการแสดงสําหรับการนําเสนอภาพลักษณการทองเที่ยวจั งหวัด
เลย ผูวิ จัยศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวของดังนี้
๒.๑ บริบทที่เกี่ยวของกับจังหวัดเลย
๒.๑.๑ ประวัติ ความเปนมาของจังหวัดเลย
จังหวัดเลยนั้น มีหลักฐานเกี่ยวกับประวัติความเปนมาว า กอตั้งโดยชนเผาไทยที่
สืบเชื้อสายมาจากบรรพบุรุษที่ก อตั้งอาณาจักรโยนกเชียงแสน โดยพอขุนบางกลางหาวและพ อขุน
ผาเมือง (เชื่อถือกันวาเป นเชื้อสายราชวงศสิงหนวัติ) ไดมีผู คนอพยพจากอาณาจักรโยนกเชียงแสน
ที่ลมสลายแลว ผ านดิ นแดนลานชาง ข ามลําน้ําเหืองขึ้นไปทางฝงขวาของลํ าน้ําหมันถึงบริเวณที่
ราบพอขุนผาเมืองไดตั้งบานดานขวา (ปจจุบันอยูในบริเวณชายเนินนาดานขวา ซึ่งมีซากวัดเกาอยู
ในแปลงนาของเอกชน ระหว างหมูบานหัวแหลมกั บหมูบานนาเบี้ย อําเภอด านซ าย) สวนพอขุน
บางกลางหาวไดแบงไพรพลข ามลําน้ําหมั นไปทางฝงซาย สรางบ านดานซ าย (สันนิษฐานวาอยูใน
บริเวณหมูบานเกา อําเภอดานซายในป จจุบัน) ตอมาจึงไดอพยพเลื่อนขึ้นไปตามลําน้ําไปสร างบาน
หนองคู และไดนํานามหมู บ านดานซายมาขนานนามหมูบ านหนองคูใหมเปน "เมื องดานซาย"
อพยพไปอยูที่เมืองบางยาง ในที่สุดโดยมี พอขุ นผาเมืองอพยพผูคนติดตามไปตั้ งเมืองราด (เชื่อวา
เปนเมื องศรีเทพ อยูในทองที่อํ าเภอศรีเทพและอํ าเภอวิเชียรบุรี จั งหวัดเพชรบู รณ) และตั้งเมื อง
ดานซายเปนเมื องหนาดานทางตะวันออกของเมืองบางยาง นอกจากนี้แล ว ยังมี ชาวโยนกอีกกลุม
หนึ่งไดอพยพมาตั้ งบานเรื อนระหวางชายแดนตอนใตของอาณาเขตลานนาตอแดนล านชางอยูชั่ ว
ระยะเวลาหนึ่ง กอนที่จะอพยพหนี ภัยสงครามขามลําน้ําเหืองมาตั้งเมืองเซไลขึ้น (สั นนิษฐานว าอยู
ในทองที่หมู บานทรายขาว ตํ าบลทรายขาว อําเภอวั งสะพุง) จากหลั กฐานในสมุ ดขอยที่ มี การ
คนพบ เมืองเซไลอยูดวยความสงบร มเย็นมาจนกระทั่งถึงสมั ยเจาเมืองคนที่ ๕ เกิ ดทุพภิกขภัย ขาว
ยากหมากแพง ฝนฟาไมตก จึงไดพาผูคนอพยพไปตามลํ าแมน้ําเซไลถึงบริเวณที่ราบระหวางปากลํา
หวยไหลตกแมเซไล จึ งไดตั้ งบานเรือนขึ้ นขนานนามวา "บ านแห " (บานแฮ ) สวนลําห วยให ชื่อวา
"หวยหมาน"
ป พ.ศ. ๒๓๙๖ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล าเจาอยู หัวทรงพิจารณาเห็นว า
หมูบานแฮซึ่งตั้งอยูริมฝงหวยน้ําหมานและอยูใกล กับแมน้ําเลยมีผูคนเพิ่มมากขึ้ น สมควรจะไดตั้ง
เปนเมื อง เพื่อประโยชนในการปกครองอยางใกล ชิด จึงไดทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ ให จัดตั้งเปน
เมื องเรี ยกชื่ อตามนามของแม น้ําเลยว า เมื องเลย ต อมา พ.ศ. ๒๔๔๐ ได มี ประกาศใช
พระราชบัญญัติ ลักษณะปกครองพื้นที่ ร.ศ. ๑๑๖ แบงการปกครองเมื องเลยออกเปน ๓ อําเภอ
ไดแก อําเภอกุดป อง อํ าเภอท าลี่ อํ าเภอนากอก (ปจจุบั นอยูประเทศลาว) อํ าเภอที่ตั้ งเมืองคื อ
อําเภอกุ ดปอง ตอมา พ.ศ. ๒๔๔๒-๒๔๔๙ ได เปลี่ยนชื่ อเมืองเลยเปน บริเวณลําน้ํ าเลย พ.ศ.
๒๔๔๙-๒๔๕๐ เปลี่ยนชื่อบริ เวณลําน้ําเลยเปนบริเวณลําน้ําเหื องและในพ.ศ. ๒๔๕๐ ไดมี ประกาศ