untitled - page 18

๘
ของกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ ๔ มกราคม พ.ศ. ๒๔๕๐ ยกเลิ กบริเวณลํ าน้ําเหือง ใหคงเหลื อไว
เฉพาะ "เมืองเลย" โดยใหเปลี่ยนชื่ออํ าเภอกุดปองเป น "อําเภอเมืองเลย"
๒.๒.๒ ภูมิศาสตร
จังหวัดเลยมีอาณาเขตติดต อกับจังหวัดตาง ๆ ดั งนี้
ดานเหนือ ติดกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว บางสวนมีแม น้ําโขงคั่น
และบางสวนก็มีแม น้ําเหืองคั่ น
ดานตะวันออก ติดกั บ จังหวัดหนองคาย อุดรธานี และหนองบัวลําภู
ดานใต ติ ดกับ จังหวัดเพชรบูรณ และขอนแกน
ดานตะวันตก ติดกับ จั งหวัดพิษณุโลก
สภาพภู มิ ศาสตร ของจังหวั ดเลยเปนที่ราบสู ง มี ภูเขาสู งกระจั ดกระจาย
โดยเฉพาะทางตะวันตกและทางด านใตของจังหวัด ทั้ งนี้ยังมีแหลงน้ําสําคัญคือแมน้ําโขง ในบริเวณ
ตอนบนของจังหวัด
๒.๒.๓ ลักษณะทางสังคม
จังหวัดเลยมีโครงสรางทางสังคมแบบประเพณีนํา คนพื้นเมื องสวนใหญตางจาก
คนภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั่ว ๆ ไปซึ่งเปนคนไทยเผาพวน แตเปนคนไทยเผาลื้อจากลานชางและ
หลวงพระบาง เชนเดียวกับคนพื้นเมื องของอําเภอหลมสั ก จังหวัดเพชรบูรณ และบางสวนของ
อําเภอบานไร จังหวัดอุทัยธานี ประชาชนสวนใหญมี นิสัยรักสงบ ขยันหมั่ นเพียรในการสรางฐานะ
ความเปนอยูของตนใหสู งขึ้น ยึ ดมั่นในพระพุทธศาสนาและพระมหากษั ตริย มี วัฒนธรรมและ
ขนบธรรมเนียมประเพณีเป นของตนเอง เชน งานบุญพระเวสซึ่งมีการแหผีตาโขน
๒.๒.๔ ชาวไทยเลย
คําว า “ไทเลย” เปนชื่ อเรียก “คนเมื องเลย” ในประวัติศาสตรบันทึกไวว า คน
เมืองเลยคือกลุมชนที่อพยพจากชายแดนตอนเหนืออาณาจักรสุโขทัยซึ่งสืบเชื้อสายมาจากไทหลวง
พระบางเขามาตั้งถิ่นฐานอยูที่เมืองเซไล (บานทรายขาว อําเภอวังสะพุงปจจุบัน) ในป พ.ศ. ๒๓๙๖
ซึ่งตรงกับสมัยรัชกาลที่ ๔ ตอมาไดย ายมาอยูที่บานแห (บ านแฮ ปจจุบัน) ได ตั้งบานเรื อนเรียกวา
เมืองเลย นับตั้ งแตนั้นเปนตนมาเมืองเลยก็รวมตัวกันเปนเมื องใหญ โดยการรวมตั วของอําเภอกุ ด
ปอง อําเภอท าลี่ซึ่งขึ้นกับมณฑลอุดร อําเภอดานซายซึ่งขึ้ นกับมณฑลพิษณุโลก เมื องเชียงคานซึ่ง
ขึ้นกับเมืองพิ ชัย อําเภอตาง ๆ เหลานี้จึงโอนขึ้นกับเมืองเลยทั้งหมดตั้งแต พ.ศ. ๒๔๕๐ เปนตนมา
ชาวไทเลยจะมีนิสั ยใจคอเหมือนกับชนเชื้อชาติโบราณซึ่งไมคอยเปลี่ยนแปลงไป
จากดั้งเดิ ม มีสําเนียงพูดที่ แปลกและนิ่มนวล พูดสุภาพและไม คอยพูดเสียงดัง กิ ริยามารยาทดีงาม
อารมณเยือกเย็นไมวู วาม มีนิสั ยรักความสงบเอื้ อเฟอเผื่ อแผ รั กถิ่นที่ อยูไม ค อยอพยพไปอยูที่อื่น
สวนทางดานวัฒนธรรมประเพณี ที่ปฏิบัติ สืบทอดตอกันมาไดแก “ฮีตสิบสอง คองสิ บสี่ ” คือการ
ทําบุญตามประเพณีทั้งสิบสองเดือนของแตละป
บานชาวไทเลยเปนเรื อนหลังใหญ ยกพื้นสูงมีระเบี ยงหรือชานยื่นออกมาหนา
เรือน มี เรือนครัวซึ่งสวนใหญจะสร างแยกตางหากโดยมีชานต อเชื่อมติดกั น สําหรับหลังคาของ
เรือนนอนนั้ นมุงดวยหญ าคาหรือไม แปนเก็ด ฝาเรือน พื้ นเรือนนิยมทําดวยไมแผ นเรียกวาไมแป น
สวนเสาจะใชไม เนื้อแข็งเปนตนๆ หรืออิ ฐกอเปนเสาใหญ มีบันไดไมพาดไวสําหรับขึ้นลง สวนเรือน