st125 - page 10

6
ของการแข่งขันทางการเมืองและการสร้ างกระแสชาตินิยมในประเทศมาเลเซีย ขณะที่ Farouk (1988) และ
Scupin (1986) ชี ้ ว่ากระแสชาตินิยมดังกล่าวต่ อมาได้ ขยายตัวเป็ นกระแสชาตินิยมมหาอาณาจักรมลายู (Pan-
Malay nationalism) ปกคลุมทั่วทั ้ งคาบสมุ ทรมลายู โดยในช่วงทศวรรษ 1950 – 1970 ได้ มีการรื ้ อฟื ้นและ
ประดิษฐ์ ขนบธรรมเนียมประเพณีมลายูจานวนมากในฐานะที่เป็ นมรดกร่ วมเพื่อที่จะเชื่อมโยงผู้ คนที่พูดภาษา
มลายูในคาบสมุทรมลายูเข้ าด้ วยกัน ฉะนั ้ น ในขณะที่รู้ สึกแปลกแยกต่อกระแสชาตินิยมไทยพุ ทธของรัฐไทย
ชาวมลายูมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ รู้ สึกเป็ นส่วนหนึ่งของกระแสชาตินิยมมหาอาณาจักรมลายู เกิดเป็ น
สิ่งที่ Farouk (1988) และScupin (1986) เรี ยกว่า “ชาตินิยมเชิงปฏิ กิริ ยา” (reactivenationalism)
ประเด็นที่ควรพิจารณาคือ แม้ “ความเป็ นมลายู” จะเป็ นประดิษฐกรรมทางวัฒนธรรมในบริ บทของ
การเมื องรัฐชาติ แต่นักวิชาการจานวนไม่ น้ อยยังคงมอง “ความเป็ นมลายู” ในฐานะที่ เป็ นทรัพย์สิ นหรื อมรดก
ทางวัฒนธรรมที่ติดตัวกลุ่มชาติพันธุ์มาแต่อดีต เช่นศรี ศักร (2550) เสนอว่าคนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ไม่ได้
ถือว่าตนเองเป็ นคนไทยหรือคนมาเลเซียหากแต่เป็ น “คนปั ตตานี” ที่มีคุณลักษณะเฉพาะทางสังคมวัฒนธรรม
มาแต่สมัยประวัติศาสตร์ ขณะที่ฉวี วรรณ (2550) เสนอว่าคนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีอัตลักษณ์เฉพาะตัว
และมองกลุ่มชาติพันธุ์อื่ นเป็ น “คนอื่น” พวกเขาเรี ยกตัวเองว่า “ออแฆนายู” หรือคนมลายูที่พูดภาษามลายูและ
นับถือศาสนาอิ สลามซึ่งตรงข้ ามกับ “ออแฆซื อแย” หรือคนไทยที่นับถือพุทธศาสนาพวกเขาจึงไม่ สามารถเป็ น
คนไทยได้ ตราบเท่าที่นับถือศาสนาอิ สลามขณะเดียวกั นประวัติศาสตร์ นิพนธ์ชาติ นิยมมลายู เช่น งานของ Che
Man (1990) และ Idris (1995) ก็ ช่วยตอกตรึง “ความเป็ นมลายู” ในลักษณะดังกล่าวนี ้ ให้ แน่นแฟ้ นยิ่งขึ ้ น
การมองความเป็ นชาติพันธุ์ ของชาวมลายูในลักษณะดังกล่ าวค่อนข้ างจะเหมารวมและไม่เห็ นความ
สลับซับซ้ อนและปฏิ บัติการอานาจที่แฝงอยู ่ เบื ้ องหลังการเมืองเรื่ อง “ความเป็ นมลายู” งานวิจั ยชิ ้ นนี ้ จึงจะอาศัย
แนวพินิจความเป็ นชาติพันธุ์ในเชิงวิภาษวิธี ที่ให้ ความสาคัญกั บบทบาทของรัฐชาติในการศึกษาว่า “ความเป็ น
มลายู” ในฐานะอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ ได้ ถูกสร้ าง ท้าทาย และปรั บใช้ อย่างไรในบริ บทของกระแสการตื่ นตัว
ศาสนาอิสลามและเหตุการณ์ความไม่สงบในเขตจังหวัดชายแดนภาคใต้
2) อิสลามศึกษาและการศึกษาศาสนาอิสลามแนวมานุษยวิ ทยา
การศึกษาศาสนาอิสลามถูกครอบงาโดยแนวคัมภีร์ (Scriptural Approach) ที่มักจัดวางศาสนาอิ สลามตรง
ข้ ามกับสังคมตะวันตก เช่นAl-Marzouqi (1999) และKamali (2002) ชี ้ ไปยังมโนทัศน์ บางประการในคัมภีร์ อัล
กุรอานเพื่อแสดงให้ เห็ นว่าศาสนาอิ สลามให้ การสนับสนุนหลั กการประชาธิ ปไตยและสิทธิอย่ างไร ขณะที่
Moussalli (2001) ชี ้ ว่าแนวคิดเรื่ องประชาธิ ปไตยและสิ ทธิของตะวันตกแท้ ที่จริ งแล้ ววางอยู่บนแนวคิดเรื่ อง
การเมืองของศาสนาอิสลาม ในทานองเดี ยวกันMoosa (2000) ชี ้ ให้ เห็ นถึงกรอบความคิดเรื่ องสิทธิ ของสังคม