st124 - page 99

90
ทําเพื่ออนุ รั กษ์และสื บทอดต่ อไป พิพิ ธภัณฑ์ชาวเกาะลันตาจึงถูกสร้ างขึ้ นตามเจตนารมณ์ ของ
ชาวเกาะลันตา และคณะกรรมการทุกฝ่ าย เพื่ อเป็ นศูนย์รวมของชาวเกาะลันตาทั้ งสี่กลุ่มชาติ พันธุ ์
และเป็ นพื้ นที่ จัดแสดงวิถี ชี วิตและวัฒนธรรมดั้ งเดิ ม โดยใช้อาคารที่ ว่าการอําเภอเก่าในตลาด
ศรี รายา
ผลสื บเนื่ องจากการดําเนิ นการจัดตั้งพิพิ ธภัณฑ์ที่ มีคุณค่ าที่สุ ดคือการได้ค้นพบเอกสารเก่ า
ของทางราชการอําเภอเกาะลันตาที่ มีการจดบันทึ กไว้ในช่ วงหลังจากที่เกาะลันตาได้ รับการยกฐานะ
เป็ นอําเภอโดยบังเอิญขณะที่รื้ อเพดานเพื่อซ่ อมแซมอาคารที่ ว่าการอําเภอหลังเก่า เพื่อปรับเปลี่ยน
เป็ นอาคารพิพิ ธภัณฑ์ชุมชนชาวเกาะลันตาและที่มีค่ ายิ่งกว่านั้ นคือการที่ ผู ้ วิจัยได้มีโอกาสได้ร่ วม
ดําเนิ นงานจัดตั้ งพิพิ ธภัณฑ์ ในฐานะนักวิ ชาการท้องถิ่ น และมีโอกาสได้รวบรวมภาพเก่ าของ
ชาวเกาะลันตาที่ สามารถเล่ าเรื่ องในอดี ตได้สื บค้นประวัติ ศาสตร์ท้องถิ่ นซึ่ งเป็ นที่ มาของการ
ตัดสิ นใจทําวิจัยเรื่ องนี้
ในทํานองเดี ยวกั นหอชาติ พันธุ์ ชาวเลและบ้ านรองแง็ง ที่ สร้ างขึ้ นบนพื้ นที่ ชุ มชน
บ้านสังกาอู ้ก็มีเป้ าหมายที่จะอนุ รักษ์วัฒนธรรมและวิถี ชีวิตชาวเลตามโครงการฟื้ นฟูวิถี ชีวิตดั้ งเดิม
ของชุมชนและการจัดการระบบนิ เวศที่ยั่งยืน เช่นกัน
พัฒนาการของประวัติศาสตร์ ท้องถิ่นเกาะลันตาที่บันทึกไว้ข้างต้นบ่งบอกถึงพลวัตการ
เปลี่ ยนที่เกิ ดขึ้ นในชุมชนเกาะลันตาซึ่ งมีผู ้คนหลากหลายชาติพันธุ์อพยพจากต่างถิ ่นเข้ามาอาศัย
อยู ่ร่วมกั นท่ามกลางความอดอยาก แร้นแค้น และความทุกข์ยากจากโรคระบาด ภัยธรรมชาติ
และภัยจากสงครามโดยเฉพาะในช่วงสงครามโลกทั้ ง 2 ครั้ ง ดังปรากฏในเอกสารของทาง
ราชการในช่วงเวลาหลังจากมี การยกฐานะเป็ นอําเภอเกาะลันตาแล้ว เช่ นบันทึ กการประชุมเรื่ อง
ที่เจ้าหน้าที่ออกตรวจการอําเภอรศ.128-140 (พ.ศ.2452-2458) บันทึ กการประชุม 2463-2480สมุด
บัญชีรั บจดหมาย คําสั่งรายงานบัญชี คนพาลที่ติ ดทะเบียนและทะเบี ยนสื บจับปรากฏหลักฐานว่า
ปัญหาที่ พบมาก มีทั้งการลักเล็กขโมยน้อยการทะเลาะวิ วาทจนถึงการฆ่าฟั นกันเพื่ อแย่งชิงผลประโยชน์
นอกจากนั้ น ยังต้องเผชิ ญกับปัญหาการทําผิดกฎหมาย เนื ่องจากการเข้าไปใช้ประโยชน์ จาก
ทรัพยากร ธรรมชาติในเขตหวงห้าม การลักลอบเข้าเมืองของชาวต่างชาติ และการหลบหนี คดี
ความเข้ามาพักอาศัยในชุมชนของโจรผู ้ ร้ายก็สร้างปัญหาให้กับสังคมไม่ น้อยเช่ นกัน และแม้
ปัญหาที ่เข้ามาในยุคท่องเที่ยว และยุคหลังภัยพิบัติสึ นามิ ก็สร้ างความวุ่นวายโกลาหลที่เป็ นเหตุ
ผลักดันให้สมาชิ กในสังคมจําเป็ นต้องสร้ างกระบวนการในการจัดระเบี ยบทางสังคม และอาศัย
กฎหมายบ้านเมื องเป็ นตัวช่ วยปรับเปลี ่ยนและหล่อหลอมให้ ทุกกลุ ่มชาติพันธุ ์ใช้ชีวิตร่ วมกันได้
ระยะหนึ่ ง ก่อนที ่จะมีเหตุปั จจัยอื ่นแทรกซ้อนขึ้ นมาให้ต้องแก้ปั ญหาตลอดมา สภาพความไร้
ระเบียบดังกล่ าวสอดคล้องกับทฤษฎี ไร้ ระเบียบหรื อทฤษฏี โกลาหล (chaos theory)ซึ่ งเป็ นทฤษฏี