st124 - page 91

82
นายอําเภอในสมัยพระยารั ษฎานุ ประดิษฐ์ ซึ่ งมีบทบาทในการพัฒนาด้านการศึ กษา การเกษตร
การสาธารณสุขและการคมนาคมและการปราบปรามโจรผู ้ ร้ ายโดยเฉพาะเรื่องโจรผู ้ ร้ายและสัตว์ร้ าย
เป็ นปัญหาที่ นายอําเภอและผู้นําท้องถิ่นได้ร่วมมื อกันแก้ปั ญหาหลายยุคสมัย เนื่องจากสภาพแวดล้อม
และสภาพสังคมภายในอําเภอเกาะลันตาในช่วงแรกๆ ยังเป็ นอําเภอที่ทุ รกันดาร มีการเนรเทศ
นักโทษหรื อข้าราชการที่ทําความผิ ดมาดัดสันดานบ้ างมีนักโทษหลบหนี เข้ามาสร้างปั ญหาบ้าง
ปัญหาเหล่านี้ จําเป็ นต้องใช้กฎหมายบ้านเมืองในการจัดระเบียบอีกทั้งยังมีสั ตว์ป่ าที่ดุร้ าย เข้าไป
กัดกิ นพืชผลและทําร้ายผู้ คนและสัตว์เลี้ ยงอยู่เนืองๆ
ในระดับท้องถิ่นมีการแต่ งตั้งกํานันผู้ ใหญ่บ้านและแม่เฒ่าบ้านดู แลความสงบเรี ยบร้อย
ของชุมชน ในยุคแรกๆผู ้ ใหญ่ บ้านส่ วนใหญ่ เป็ นคนจีนช่ วงหลังมี ชาวเลและมุสลิมบ้าง ตั้ งแต่
ปี พ.ศ. 2435 เป็ นต้นมาผู ้ ใหญ่ บ้านเป็ นมุ สลิมหมดยกเว้นที่ศาลาด่ านผู้ใหญ่บ้านเป็ นคนจีนและที่
สังกาอู ้ ผู ้ ใหญ่บ้านเป็ นชาวเล (สุขุ ม อ่อนหวาน. สัมภาษณ์ : 18ตุลาคม2551)
ในปี พ.ศ. 2472มีคําสั่งให้ประกาศสํารวจสํามะโนครั วบนเกาะลันตา และให้แยกชนชาติ
ที่ เกิ ดในประเทศต่าง ๆ ลงในยอดสํ ามะโนครัวด้ วย (คําสั่ งพระนองที่ พลําภัง 3/2 : 2472 และ
กบ. 19/5 : 2472) ชาวจี นที่เดินทางเข้ามาตั้ งถิ่นฐานจะอาศัยในฐานะคนต่ างด้าวส่วนลู กหลานที่เกิด
ในเมืองไทยจะได้รั บสัญชาติ ไทยตามกฎหมายหลังจากปี พ.ศ. 2490ชาวเลบ้านหัวแหลมมี รายชื่อ
ในทะเบี ยนสํามะโนครัวและมีสิ ทธิ์ ได้ รั บสําเนาทะเบียนบ้านในฐานะที่ เป็ นประชาชนชาวไทย
ในปี พ.ศ. 2499 เมื่อทางราชการได้ออกพระราชบัญญัติทะเบียนราษฎร์ (อาภรณ์ อุกฤษณ์. 2532 : 25)
นอกจากนั้นทางราชการได้ส่ งเสริ มให้ มีการพัฒนาด้านต่างๆ เช่นด้านการเกษตรส่งเสริ ม
ให้ราษฎรเลี้ ยงเป็ ด เลี้ยงไก่ ปลูกผักทํานาทําไร่ ไม่ปล่อยสวนให้ทิ้งร้ าง ในปี พ.ศ. 2478รั ฐบาลได้
เข้าช่วยเหลือและควบคุมดู แลการปลูกยางพารา
ด้านการค้า เมื่ อตั้ งอําเภอแล้วเกาะลันตาติดต่ อสัมพันธ์ กับทางบก คือ คลองพน กระบี่
กันตัง ตรัง นครศรี ธรรมราช และสตูล ขณะเดี ยวกันเข้าสู่ ยุคการค้าและการสั ญจรทางทะเล
ช่ วงหนึ่ งในอดีตชุ มชนศรี รายาจึงเป็ นชุมชนที่ รุ่งเรื องมาก เรียกกันว่า “ตลาดศรี รายา”ซึ่ งนอกจาก
จะเป็ นทั้ งศูนย์กลางการซื้ อขายสินค้าและติดต่อราชการของชาวเกาะลันตาแล้ว ยังอยู่บนเส้นทาง
คมนาคมทางทะเลเลียบฝั่ งอันดามันมีการเดิ นเรื อโดยสารและเรื อสิ นค้าติดต่ อค้าขายผ่ านไปมา
ระหว่าง ระนองตะกั่วป่ าพังงาภู เก็ตกระบี่ ตรังและสตูลและเป็ นเมืองท่ าหน้าด่านเล็กๆสําหรับ
เก็บภาษี ทางนํ้ าและแลกเปลี่ ยนซื้ อขายสิ นค้าทางทะเลที่ติ ดต่อเชื่อมโยงกับต่างประเทศ เช่ นปี นัง
สิ งคโปร์ พม่า เป็ นต้นและเป็ นจุดแวะพักหลบภัยทางการเมืองและหลบลมมรสุมของเรื อสําเภาจี น
สําเภาแขก เรื อประมง ฯลฯ