st120 - page 18

9
2. รัฐสวัสดิการรูปแบบสถาบันทางสังคม (The institutional conception
of social welfare) ในระบบนี้รัฐจะทํ าหน้าที่เป็นสถาบั นหลักในการจั ดสวัสดิการเพื่อ
ตอบสนองความต้องการของประชาชน
ถ้าจําแนกประเภทของรั ฐสวัสดิ การโดยไม่ จํากัดขอบเขตไว้เฉพาะรั ฐเท่ านั้นที่มี
หน้าที่จัดสวัสดิ การ แต่ให้ ครอบคลุมไปถึ งสวัสดิ การที่จัดโดยองค์ กรธุรกิจด้ วย วิธีการนี้
สามารถจําแนกระบบสวัสดิการ ออกเป็ น 3 ประเภท ประกอบด้วย (Titmuss, 1974)
1. Model A. สวัสดิการแบบส่วนที่เหลือ (Model A. The residualwelfare
model of social policy) หรืออาจเรียกว่า “สวัสดิการสั งคมแบบชั่วคราว บรรเทาปัญหา”
หรือ “สวั สดิการแบบเก็ บตก” (กิติพัฒน์ นนทปัทมะดุล, 2544 : 12) สวัสดิการที่ รัฐจะเข้ามา
มีบทบาทเมื่ อครอบครัวและระบบตลาดไม่สามารถทําหน้าที่จัดสวัสดิการให้ แก่บุคคลได้
2. Model B. สวัสดิการบนพื้ นฐานความสําเร็จของผลการปฏิบัติงาน (Model B.
The industrial achievement-performance model of social policy) เป็นระบบ
สวัสดิการที่ขึ้นอยู่กับผลิตภาพการทํางานของบุคคลนั้น ๆ เป็นการสร้างแรงจูงใจหรือให้ รางวัล
ที่เป็นส่วนส่ งเสริมระบบเศรษฐกิจ
3. ModelC. สวัสดิการแบบสถาบั นทําหน้าที่กระจายซ้ําทรัพยากร (Model C.
The institutional redistributivemodel of social policy) เป็ นระบบสวั สดิ การที่จั ดแบบ
ทั่วถึง (Universal) ด้วยวิธีการกระจายซ้ําทรั พยากรทางสังคม (Redistributive) โดยอาศั ย
กลไกด้านภาษี อากร และมุ่งเน้ นสลายสภาพการเป็นสินค้าของสวัสดิการ
2.1.5 ระบบของรัฐสวัสดิการ
สิ่งที่ เป็นหัวใจของนโยบายสังคม (Social Policy) เป็นเครื่องมือนําไปสู่การเป็ น
รัฐสวัสดิการคื อหน้าที่ในการกระจายทรั พยากรใหม่ (Redistributive) เพื่อสร้างความเป็นธรรม
ทางสังคมให้เกิดขึ้น หรื ออาจเรียกได้ว่าเป็ นการ “เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข” ระหว่างคนในสังคม
นั่นเอง
จึงอาจกล่าวโดยสรุปได้ว่า รัฐสวั สดิการ หมายถึง รู ปแบบการปกครองในระบอบ
ประชาธิปไตยรู ปแบบหนึ่งที่รัฐจะเข้ามามีบทบาทหน้าที่ในการดูแลบริหารจัดการให้ประชาชน
มีโอกาสในการเข้าถึงปัจจัยพื้นฐานที่ จําเป็ นต่อการดํารงชีวิต พร้อมทั้ งรัฐจะมีหลักประกั น
ถึงความมั่นคงในเรื่องต่ างๆ ให้แก่ ประชาชนอาทิ เรื่องการศึกษา เรื่องการบริการทางการแพทย์