nt142 - page 52

38
ในรัชสมัยสมเด็จพระชัยราชาธิ ราช พระเจ้าโพธิสารราชเจ้ากรุงล้านช้าง (นครหลวง
พระบาง) เสด็ จยกทัพมาตีเมืองพิ ษณุ โลกซึ่ งนับเป็ นครั้ งแรกที่ พิ ษณุโลกถู กคุกคามจากข้าศึ กด้าน
ตะวันออก แต่เจ้าเมืองพิษณุ โลกสามารถป้ องกันเมืองไว้ได้ เมื่ อสมเด็จพระชัยราชาธิราชเสด็ จยก
ทัพจากกรุ งศรี อยุธยามาสมทบกับกองทัพเมื องพิษณุ โลกเพื่ อไปตีเมื องเชียงใหม่ ถึ ง 2 ครั้ งใน
ระยะเวลาปี เดียวกัน
เมื่อสมเด็จพระชั ยราชาธิ ราชเสด็จสวรรคต พระยอดฟ้ าเสด็ จขึ้ นครองราชย์ทรงพระ
นามว่ า สมเด็จพระยอดฟ้ า โดยมีพระราชมารดาคือพระนางศรี สุ ดาจันทร์ เป็ นผู ้ สําเร็ จราชการ
แทน ในช่วงนี้ กรุ งศรี อยุธยามีการแย่งชิ งราชสมบัติ ทั้งนี้ เพราะพระนางศรี สุ ดาจันทร์ ได้สมคบกับ
ขุ นวรวงศาธิ ราชปลงพระชนม์พระยอดฟ้ า และสถาปนาตนเองเป็ นพระมหากษัตริ ย์ครองกรุ งศรี
อยุธยา
ในการกระทําครั้ งนี้ มีขุ นนางที่ ไม่ พอใจ คือ ขุ นพิเรนทรเทพ และขุ นอินทรเทพได้
ร่ วมกันขจัดขุนวรวงศาธิราช พร้ อมทั้ งแต่งตั้งพระเฑี ยรราชา ซึ่ งเป็ นโอรสองค์หนึ่ งของสมเด็ จ
พระเชษฐาขึ้ นครองราชย์สมบัติ ทรงพระนามว่ า สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ หลังจากนั้ นทรงแต่งตั้ง
ขุ นพิเรนทรเทพผู้มีเชื้ อสายราชวงศ์พระร่ วง ซึ่ งช่วยเหลือให้ พระองค์ได้ขึ้ นครองราชย์ให้ครองหัว
เมื องเหนื อโดยขึ้ นตรงต่อกรุ งศรีอยุธยา พร้องทั้ งพระราชทานพระวิสุ ทธิ กษัตริ ย์พระราชธิ ดาให้เป็ น
พระมเหสี เพื่อเพิ่มความผู กพันระหว่างกรุ งศรีอยุธยากับพิษณุโลก ในฐานะของเมื องพิษณุ โลกใน
ตอนนั้ นมีฐานะเป็ นเมืองประเทศราช ซึ่ งมิใช่ เมืองมหาอุปราชราชธานี ฝ่ ายเหนื อ แต่ก็มีความแน่น
แฟ้ นกับกรุงศรี อยุธยาอย่างแน่นแฟ้ นในระยะต้น
ในรั ชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดินี้ พม่าได้ยกทัพมารุ กรานไทยหลายครั้ งทําให้
เมื องพิษณุโลกมี ความสําคัญทางด้านยุทธศาสตร์ เนื่องจากเป็ นเมืองที่ มีความอุดมสมบู รณ์ เมื่อพม่ า
จะมาตี กรุ งศรี อยุ ธยาจะต้องยึดเมืองพิ ษณุโลกให้ได้ก่ อน เพื่อใช้ เป็ นแหล่งเสบี ยง ดังนั้ นสมเด็ จ
พระมหาจักรพรรดิจึงทรงให้บูรณะสร้ างกําแพงเมืองให้แข็งแรง ดังจะปรากฏว่ามี การสร้างกําแพง
เมื องพิษณุโลก ดังความว่า
“...ป้ อมปราการที่ สร้ างไว้แต่ ก่อนยังไม่ มั่นคง สมเด็จ
พระมหาจักรพรรดิ จึ งโปรดฯ เกล้ าให้ แก้ไขซ่ อมแซม
แปลงป้ อมปราการพระนครศรี อยุธยา ทั้ งป้ อมปราการ
เมื องพิ ษณุโลกและหั วเมืองฝ่ ายเหนือทั้ งปวงให้ มั่นคง
ขึ ้นกว่าแต่ ก่ อน......(สมเด็จกรมพระยาดํารงราชานุภาพ
2514 : 18)”