nt142 - page 49

35
ผู ้ครองกรุ งศรีอยุ ธยาได้เสด็ จยกกองทัพจากกรุ งศรี อยุธยาไปตี เมืองเชี ยงใหม่ เมื่อเสด็จกลับมา
นมัสการและสมโภชพระพุทธชิ นราชและพระพุทธชิ นสีห์ ที่เมื องพิษณุโลก
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนครอิ นทราชาธิราช (อิ นทราธิราช) ราชวงศ์สุ พรรณบุรี
พระมหากษัตริ ย์ผู ้ครองกรุ งศรี อยุธยานั้ น ทางกรุ งสุ โขทัยได้เกิดจลาจลทั้ งนี้ เพราะพระมหาธรรม
ราชาที่ 3 (พระยาไสลือไท) เสด็ จสวรรคตในปี 1962 แล้วเกิดการแย่งชิ งราชสมบัติระหว่างเจ้านาย
เชื้ อพระวงศ์พระร่ วง ระหว่ างพระยาบาลเมื องกับพระยาราม เหตุการณ์ ครั้ งนี้ ยุติ เมื่อพระนคร
อิ นทราราช (อินทราราชาธิ ราช) ได้เสด็ จยกทัพจากกรุ งศรี อยุธยาขึ้ นมาระงับศึ ก โดยทรงให้พระยา
บาลเมืองผู ้ พี่ เป็ นพระมหาธรรมราชาที่ 4 (พระยาบาลเมือง) ครองเมืองสองแคว (พิ ษณุ โลก) และให้
พระรามผู ้น้องครองเมื องสุโขทัย โดยให้ทั้ งสองพระองค์มีฐานะเป็ นเจ้าเมืองประเทศราช ขึ้ นตรง
ต่ อกรุ งศรี อยุธยาตามเดิม (พวงทองสุ ดประเสริ ฐ,2526: 30)
ต่ อมาสมเด็จพระนครอิ นทราธิ ราช (อิ นทราชาธิราช) ทรงมี พระราโชบายที่จะรวม
อาณาจักรสุ โขทัยเข้าเป็ นส่วนหนึ่ งของอาณาจักรศรี อยุ ธยา โดยอาศัยความสัมพันธ์ทางเครื อญาติ
ทั้ งนี้ ได้ทรงขอพระราชทานพระราชธิ ดาจากสมเด็จพระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไท) แห่งราชวงศ์
พระร่ วง มาอภิเษกสมรสกับสมเด็จพระเจ้าสามพระยาพระราชโอรสของพระองค์ จนกระทั่งได้
กําเนิดราชโอรสองค์ หนึ่ ง คือพระราเมศวร เมื่ อพระมหาธรรมราชาที่ 4 (พระยาบาลเมือง) เสด็ จ
สวรรคตในปี พ.ศ. 1981 สมเด็จพระนครอิ นทราธิราช (อิ นทราชาธิ ราช) จึงทรงโปรดเกล้าฯให้
สมเด็จพระราเมศวรพระราชโอรสซึ่ งมีเชื้ อสายพระมหากษัตริ ย์ที่ราชวงศ์พระร่ วง (กรุงสุ โขทัย) และ
ราชวงศ์สุ พรรณบุ รี (กรุ งศรี อยุธยา) เสด็จขึ้ นครองเมืองสองแคว (พิษณุ โลก) ในฐานะเมื องพระมหา
อุ ปราช ในระหว่างปี 1981-1991
เมื่อสมเด็จพระราเมศวรได้เสด็ จมาถึ งเมื องสองแคว (ในปี พ.ศ. 1981 นั้ นพระราช
พงศาวดารกรุ งศรี อยุธยา ฉบับหลวงประเสริ ฐอักษรนิติ กล่าวว่ า “.....ครั้ งนั้ นเห็นนํ้ าพระเนตร
พระพุทธชิ นราชตกออกเป็ นโลหิ ต....” ซึ่ งแสดงให้เห็ นว่ าอํานาจการปกครองของกรุงสุ โขทัยได้
สู ญสิ้ นไปจากเมืองพิษณุ โลกแล้ว และแสดงให้เห็ นว่า พระพุ ทธชินราชซึ่ งเป็ นสัญลักษณ์ แทน
พระพุ ทธศาสนาของอาณาจักรสุ โขทัย ก็ทรงเศร้ าหมองพระทัยในการแตกสลายของอาณาจักร
สุ โขทัย เมื องสองแคว (พิ ษณุ โลก) ในสมัยนี้ จึงมี ฐานะเป็ นทั้ งราชธานี ของหัวเมื องฝ่ ายเหนื อ
(อาณาจักรสุโขทัยเดิ ม) และเป็ นเมืองอุปราชหรื อเมืองลูกหลวงของกรุ งศรี อยุธยา
สมเด็ จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (พระเจ้าสามพระยา) เสด็ จสวรรคตในปี พ.ศ. 1991
พระบาทสมเด็ จพระราเมศวรพระมหาอุ ปราชได้เสด็จจากเมื องสองแคว (พิษณุโลก) ไปเสวยราช
สมบัติ ณกรุ งศรี อยุธยาและได้เฉลิมพระนามว่าพระบาทสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พระราเม
ศวร) ราชวงศ์สุ พรรณบุ รี ซึ่ งในสมัยนี้ เมื องสองแคว (พิษณุ โลก) ได้ลดฐานะจาก ราชธานี ของหั ว