nt142 - page 47

33
“.....สมเด็จพระรามาธิ บดี ที่ 1 (พระเจ้ าอู่ ทอง) แห่ งกรุ งศรี อยุธยา
ได้ ยึ ดเมืองสองแควไว้ ได้ แล้ วโปรดให้ ขุนหลวงพระงั่ว
ซึ่ งขณะนั้นเป็ นเจ้ าเมืองสุ พรรณบุรี มาครองอยู่
เมื องสองแคว...”(รัตนาปั ญญาเถร,2517: 102-103)
พระธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไท) ทรงเกรงว่าหากให้ขุ นหลวงพระงั่วมาครองเมืองสอง
แคว (พิษณุ โลก) อยู่เช่นนี้ อาณาจักรสุ โขทัยก็จะไม่มีความปลอดภัยพระองค์ได้ทรงขอเป็ นไมตรี กับ
สมเด็จพระรามาธิ บดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) แห่ งพระราชอาณาจักรศรี อยุธยาขอพระราชทานเมืองสอง
แควคื นดังปรากฏหลักฐานในหนังสือชิ นกาลมาลีปกรณ์ ว่า
“....พระราชธรรมราชาที่ 1ต้ องถวายบรรณาการ
เป็ นอันมาก ต่อสมเด็จพระรามาธิ บดี ที่ 1 เพื่อขอเมือง
สองแควคื น และเมื่อได้คื นแล้วพระองค์ ไปประทั บที่เมื อง
สองแควเพื่ อเป็ นการปกป้ อง มิให้ กรุ งศรี อยุธยาคุ กคาม
อาณาจักรสุ โขทัยอี กต่อไป ส่ วนทางกรุ งสุโขทัยนั้น ทรงโปรด
ให้ พระขนิษฐาปกครองแทน.....”(รั ตนาปั ญญาเถร,2517: 103)
ในสมัยนี้ เมืองสองแควนั้ นมีฐานะเป็ นราชธานี ของอาณาจักรสุ โขทัยนานถึง 7ปี และ
ได้ เสด็จกลั บไปครองราชย์สมบัติ ที่ กรุ งสุ โขทัยตามเดิ ม และได้ ทรงนําเจ้ าเมืองซึ่ งอยู ่ภายใต้
อาณาจักรสุ โขทัยไปไหว้พระพุ ทธบาทเขาสุมนกูฏ ดังปรากฏหลักฐานในศิลาจารึ กหลักที่ 8 จารึ ก
เขาสุ มสกูฏว่ า
“.....เมื องสองแควได้ เจ็ดข้ าวจึงนําพลมามีทั้ งชาว
สระหลวง สองแคว ปากยม พระบาง ชากังราว
สุพรรณภาว.....เป็ นบริ วารจึ งขึ ้ นมานบพระบาท
ลั กษณะอันตนมาประดิษฐานแต่ ก่อนเหนือจอมเขา สุ มนภูฏนี้....”
จากหลักฐานนี้ แสดงให้เห็ นว่ากรุงสุโขทัยได้กลับมาเป็ นอิสระอี กครั้ ง และเมืองต่างๆ
รวมทั้ งเมืองสองแคว (พิ ษณุ โลก) ก็กลับมาอยู่ในราชอาณาจักรกรุ งสุโขทัยด้วย เมื่อพระมหาธรรม
ราชาที่ 1 (พระยาลิไท) เสด็ จสวรรคตในปี พ.ศ. 1912 พระราชโอรสคื อพระมหาธรรมราชาที่ 2