nt142 - page 51

37
(กําแพงเพชร) ซึ่ งเป็ นเมืองในอาณาจักรสุโขทัยเดิมสงครามระยะหลังนี้ เป็ นสงครามใหญ่มาก ทํา
ให้ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พระราเมศวร) ทรงตัดสิ นใจเสด็จมาประทับณ เมื องสองแคว
(พิษณุ โลก) ในปี พ.ศ. 2006 เพื่อรักษาพระราชอาณาจักรกรุ งศรีอยุธยาไว้และทรงโปรดเกล้าฯ ให้
เปลี่ ยนชื่ อเมืองสองแคว เป็ นเมืองพิษณุ โลกและยกฐานะเมื องพิษณุ โลกเป็ นราชธานี และเป็ น
ศู นย์กลางแทนกรุ งศรี อยุธยา
เมื่ อประทับณ เมืองพิ ษณุโลก ทรงมี พระราชกรณี ยกิ จที่สําคัญทั้ งด้านการเมื องการ
ปกครองและสั งคม ดังจะเห็นได้จากทรงโปรดเกล้าฯ ให้ ปฏิรูปการเมื องการปกครองจากแบบเวียง
วังคลังและนา มาเป็ นจตุสดมภ์แยกฝ่ ายทหารและพลเรื อนออกจากกันนอกจากนี้ ทรงโปรดเกล้าฯ
ให้รวมอาณาจักรสุ โขทัยเข้ากับอาณาจักรอยุธยา โดยทรงใช้ความสัมพันธ์ ทางเครื อญาติและที่
สําคัญ คื อทรงยุติสงครามระหว่ างกรุงศรี อยุธยากับอาณาจักรล้านนาได้สําเร็ จ ซึ่ งสงครามใหญ่ครั้ ง
นี้ ใช้เวลาในการทําสงครามนานถึ ง 24ปี
ส่ วนทางด้านพระพุทธศาสนา ทรงดําเนิ นพระราโชบายตามแบบอย่างของพระมหา
ธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไท) เช่น โปรดเกล้าฯ ให้สร้ างวัดจุฬามณี เมื่อปี พ.ศ. 2006และเสด็จออก
ผนวชเมื่ อปี พ.ศ. 2007 เป็ นเวลานานถึง 8 เดื อน 15 วัน ในครั้ งนี้ มีข้าราชการบริ พารติ ดตามออก
บวชถึ ง 2,348 คน ในปี พ.ศ.2025ทรงโปรดฯ เกล้า ให้บู รณะวัดพระศรี รั ตนมหาธาตุ และให้มี
การสมโภชถึ ง 15 วัน พร้ อมกันนั้ นได้โปรดเกล้าฯ ให้นักปราชญ์ราชบัณฑิตแต่งหนั งสือมหาชาติ
คําหลวงจบ13กัณฑ์บริ บูรณ์ด้วย
หลังจากสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พระราเมศวร) เสด็จสวรรคตแล้วพระบรมราชา
พระราชโอรสได้เสด็ จขึ้ นครองราชย์สมบัติ ณกรุ งศรี อยุธยาทรงพระนามว่า พระบาทสมเด็จพระ
บรมราชาธิ ราชที่ 2ทําให้กรุ งศรี อยุธยาเป็ นราชธานีอี กครั้ งและได้ทรงโปรดฯ เกล้าให้พระเชษฐา
ซึ่ งเป็ นพระราชอนุชาเป็ นพระมหาอุปราชครองเมืองพิ ษณุ โลก ในสมัยนี้ เมื องพิษณุ โลกจึงมีฐานะ
เป็ นเมืองลูกหลวงของกรุงศรี อยุธยาอีกครั้ ง
เมื่ อพระบาทสมเด็จพระรามาธิ บดีที่ 2 (พระเชษฐา) เสด็จสวรรคตพระเจ้าอาทิ ตย์วงศ์
เสด็จขึ้ นครองราชย์ ทรงพระนามว่ าพระบาทสมเด็จพระบรมราชาหน่ อพุทธังกูร ในสมัยนี้ ทรง
โปรดฯ เกล้า ให้พระราชโอรสซึ่ งยังทรงพระเยาว์มาเป็ นพระมหาอุปราชมาครองเมืองพิ ษณุ โลก
ต่ อมาเมื่อสมเด็จพระบรมราชาหน่อพุทธังกูรเสด็จสวรรคต พระชัยราชาพระมหาอุปราชได้ทรงยึด
อํานาจจากพระเจ้าหลานเธอ พระบาทสมเด็จพระรัษฎาธิราช แล้วเสด็จขึ้ นครองราชย์ทรงพระนาม
ว่าสมเด็จพระชัยราชาธิราช ซึ่ งในรั ชสมัยนี้ ไม่ ทรงโปรดฯ เกล้า ให้พระราชโอรสหรื อขุนนางเป็ น
พระมหาอุ ปราชมาครองเมืองพิษณุ โลก แต่โปรดฯ เกล้า ให้เจ้าเมืองพิษณุ โลกปกครองกันเองโดย
ขึ้ นตรงต่ออยุ ธยา สมัยนี้ นับว่าเมืองพิษณุ โลกมีฐานะเป็ นเมืองเอกของกรุ งศรี อยุธยา