31
คํ
าแหงพระราม ซึ
่
งพ่
อขุ
นผาเมื
องเป็
นพระราชบุ
ตรเขยของพระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
7 แห่
งอาณาจั
กรศรี
ยโสธรปุ
ระ (อาณาจั
กรกั
มพู
ชา) ซึ
่
งพระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
7แห่
งอาณาจั
กรศรี
ยโสธรปุ
ระได้
พระราชทาน
ธิ
ดานาม “พระนางสิ
ขรเทวี
” และพระราชทาน “พระแสงขรรค์
ไชยศรี
” แด่
พ่
อขุ
นผาเมื
อง เจ้
าเมื
อง
ราช ซึ
่
งเมื
องราดนี
้
นั
กประวั
ติ
ศาสตร์
ส่
วนใหญ่
เชื่
อกั
นว่
า คื
อเมื
องหล่
มสั
ก อํ
าเภอหล่
มสั
ก จั
งหวั
ด
เพชรบู
รณ์
พ่
อขุ
นผาเมื
องมี
พระราชโอรสชื่
อพระยาคํ
าแหงพระรามสั
นนิ
ษฐานว่
าได้
ครองเมื
อง
สองแคว (พิ
ษณุ
โลก)พระยาคํ
าแหงพระรามมี
พระราชโอรสพระองค์
หนึ
่
งชื
่
อพระมหาเถรศรี
ศรั
ทธา
ราชจุ
ฬามณี
ซึ
่
งประสู
ติ
ในเมื
องสองแคว (พิ
ษณุ
โลก) ตามหลั
กจารึ
กหลั
กที่
2จารึ
กวั
ดศรี
ชุ
ม กล่
าวว่
า
“...ศรี
ศรั
ทธาราชจุ
ฬามณี
ศรี
รั
ตนลั
งกาที
ปมหาสามี
เป็
นเจ้
า.....
มาสถิ
ตย์
คื
อ เจ้
าเมื
องจา...เมื
องลํ
าพงเถิ
ง....สมเด็
จสุ
...ที่
นั้
น
ก่
อพระทั
นตธาตุ
สุ
คนเจดี
ย์
มี
สาม....นั้
น....ในนครสระหลวง
สองแคว ปู
่
ชื่
อพระยาศรี
นาวนํ
าถม....เป็
นพ่
อ....สร้
างในนคร
สองอั
น อั
นหนึ่
งคื
อนครสุ
โขทั
ย อั
นหนึ่
งชื่
อนครศรี
สั
ชนาลั
ย...”
(กรมศิ
ลปากร,2515: 27)
สมั
ยพระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
7 แห่
งอาณาจั
กรศรี
ยโสธรปุ
ระ ซึ
่
งตามประวั
ติ
ศาสตร์
ศิ
ลปะ
ของประเทศไทยได้
จั
ดไว้
ในสมั
ยลพบุ
รี
โดยได้
พบว่
าเมื
องสองแคว (พิ
ษณุ
โลก) กั
บอาณาจั
กรศรี
ยโสธรปุ
ระ มี
ความสั
มพั
นธ์
อั
นดี
ต่
อกั
นทั
้
งในด้
านการเมื
องการปกครอง เศรษฐกิ
จ สั
งคม ศาสนาและ
ศิ
ลปวั
ฒนธรรม โดยมี
ประจั
กษ์
พยานบุ
คคลคื
อ พ่
อขุ
นผาเมื
อง เจ้
าเมื
องราดและพระนางสิ
งขรเทวี
พระมเหสี
ของพ่
อขุ
นผาเมื
องและมี
โบราณวั
ตถุ
คื
อพระพุ
ทธรู
ปศิ
ลา ศิ
ลปะสมั
ยลพบุ
รี
ที่
นครไทย 2
องค์
เมื่
อพ่
อขุ
นศรี
ราวนํ
าถมได้
เสด็
จจากเมื
องศรี
สั
ชนาลั
ยไปครองสมบั
ติ
ที่
กรุ
งสุ
โขทั
ย
จนกระทั่
งสวรรคต ขอมสมาดโขลญลํ
าพงได้
นํ
ากํ
าลั
งขอมยึ
ดกรุ
งสุ
โขทั
ยไว้
ได้
ต่
อมาพ่
อขุ
นผา
เมื
องเจ้
าเมื
องราดกั
บพ่
อขุ
นบางกลางหาวเจ้
าเมื
องบางยาง ได้
ร่
วมมื
อกั
นยกกองทั
พมายึ
ดกรุ
งสุ
โขทั
ย
คื
อ จากขอมสมาดโขลญลํ
าพงได้
พ่
อขุ
นผาเมื
องได้
พิ
จารณาเห็
นว่
าพระองค์
ไม่
เหมาะสมที่
จะเป็
น
พระมหากษั
ตริ
ย์
ครองกรุ
งสุ
โขทั
ย ถึ
งแม้
พระองค์
จะเป็
นพระราชโอรสของพ่
อขุ
นศรี
นาวนํ
าถมก็
ตาม เนื่
องจากพระองค์
มี
ศั
กดิ
์
เป็
นพระราชบุ
ตรเขยของพระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
7แห่
งอาณาจั
กรศรี
ยโสธร
ปุ
ระ (อาณาจั
กรกั
มพู
ชา) จึ
งทํ
าให้
ประชาชนเมื
องสุ
โขทั
ยอาจไม่
ยอมนั
บถื
อจึ
งได้
มอบอาณาจั
กร
สุ
โขทั
ยพ่
อขุ
นบางกลางหาว (ศรี
อิ
นทราทิ
ตย์
) ซึ
่
งเป็
นพระสหายครองเมื
องบางยาง (นั
ก
ประวั
ติ
ศาสตร์
ส่
วนใหญ่
เชื่
อว่
าคื
ออํ
าเภอนครไทยจั
งหวั
ดพิ
ษณุ
โลก) ได้
ครองกรุ
งสุ
โขทั
ยแทน