untitled - page 170

๑๖๐
๕.๑.๑.๓ ประเพณีแห ตนดอกไม
บานอาฮี อําเภอท าลี่ จังหวัดเลย เป นหมูบานที่ ตั้งอยูริ มฝงแมน้ํ า
เหือง ซึ่งเปนแมน้ําที่เปนเสนแบงเขตแคนกั้นระหวาง ไทย กั บ สปป.ลาว เปนหมูบานที่ มี ความ
เจริญรุงเรืองมาตั้งแตอดี ตตั้งแตเปนที่ตั้ งของเมืองตูมการเป นที่ตั้งของอําเภออาลี่ ตลอดจนการ
เปนแหล งศูนยกลางของวั ฒนธรรมไทยลาว ลุมแม น้ําเหืองกอนที่ ไทยจะเสียดินแดนฝ งขวาของ
แมน้ําโขงใหแก ประเทศฝรั่งเศสก็มีเมืองที่เปนอารยธรรมรวมสมัยกับหมู บานหรือชุมชนที่ตั้ งอยูใน
แขวงไชยะบุรี ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวเปนอยางดี
สํ าหรับประเพณี แหต นดอกไม เป นประเพณี ทองถิ่นของชาวบ านที่ มี
พื้นที่ตั้งอยูตามที่ราบลุมแมน้ําเหือง แม น้ําเลย แมน้ําโขง ถือวาเปนประเพณีของการเอาบุ ญใน
งานบุญสงกรานต หรือที่เรียกวา “ การเอาบุ ญตนดอกไม โดยชาวบานจะใช วัดเปนศู นยกลางใน
การปฏิบัติการบู ชาดวยการทําตนดอกไม เปาหมาย คือ การบู ชาการปฏิบัติตามคําสอนของพระ
สัมมาสัมพุทธเจา
ประเพณีแหต นดอกไมมี ขึ้นหลังวันสงกรานต คือวันที่ ๑๖ เมษายนของ
ทุกป ใชเวลาในชวงกลางวันในการทํ าตนดอกไม ถือวาเปนงานที่สรางความสนุ กสนานครื้นเครง
ใหกั บผูเขารวมและประชาชนในหมู บานเอง สํ าหรับวันที่ ใชในการแห ตนดอกไม นั้นชาวบาน
เรียกวา “วันสังกาจ” ขึ้น ซึ่งชาวบานในคุมตาง ๆ จะพรอมใจกันทําตนดอกไมขึ้นมา เมื่ อถึ งเวลา
บายก็จะนํ าตนดอกไมที่ตกแตงรวมกับเครื่องจัตุ ปจจัยจากคุ มบานของตนมาที่วั ด ไหวพระรับศี ล
ถวายตนดอกไม และทําพิธีการขอขมาคารวะตอพระรัตนตรั ย จึงเสร็จพิธี
การจั ดประเพณีแห ต นดอกไมของชาวบ านอาฮี ตํ าบลทาลี่ นั้ นมี
เปาหมายเพื่อการกราบไหว สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ที่สิงสถิตอยูภายในวัดของหมูบานและพระรัตนตรัย ซึ่งใน
วันสงกรานตนั้นชาวบานจะมีการอัญเชิญพระพุทธรูปลงมาจากแทนที่เคยประดิษฐานกราบไหว มา
แหแหนและและสรงน้ํากั นอยางสนุกสนาน ทั้ งภิกษุสงฆ สามเณรและชาวบาน
การทําตนดอกไมของชาวบานในเขตตําบลอาฮีนั้นจะมีลักษณะของการ
รวมมือรวมใจหรือดวยชวยกันดวยการนํ าเอาไมไผมาทํ าเปนโครงสร างหลัก จากนั้นจึงหุมดวยกาบ
กลวยหรือหญาคาและประดั บตอดวยใบไม และดอกไม เชนดอกคูณ ดอกจําปาและดอกไม ปาอื่น
ๆ ที่ขึ้นอยูรอบหมูบาน สวนใหญแล วจะทําตนดอกไมใหมี ความสูงประมาณ๓-๕ เมตร ในขณะที่
ผูรวมขบวนแหก็จะมีการถื อดอกไม ธูปเทียนไปดวย อยางไรก็ ตามการนําดอกไมมากราบพระนั้น
เมื่อปฏิบัติ สะสมเปนประเพณีติดตอกั นยาวนานก็พัฒนามาเปน เชนเดี ยวกับการทํ าให ชาวบานที่
เขารวมประเพณีและชาวบ านที่มารวมกันสรางตนดอกไมทุกขั้นตอนใหเกิดความสามั คคี เกิดการ
เห็นอกเห็นใจและมีการชวยเหลืองานประเพณีของทองถิ่นในภาพรวม จึ งกอใหเกิดความเขมแข็ง
ของชุมชนอยางยั่งยืนตอไป
๕.๑.๒ อัตลักษณประเพณีทองถิ่นจังหวัดเลย
จังหวัดเลยเป นจังหวัดหนึ่งที่ มี การวัฒนธรรมและประเพณี ที่มี รู ปแบบเฉพาะ
ทั้งนี้ เปนผลสื บเนื่ องมาจากการมีผู คนที่ หลากหลายเดิ นทางเขามาจั บจองพื้ นที่ อยูตั้ งแต
ประวัติศาสตรเป นตนมา