st125 - page 93

89
สรุ ปท้ำยบท
บทนี ้ กล่าวถึ งวิถี ชีวิตและพิธี กรรมความเชื่อมลายูในกระแสการตื่นตัวในศาสนาอิสลามในบ้ านกือเม็ ง โดย
ชี ้ ให้ เห็นว่ าชีวิตชาวกือเม็ งเกี่ยวข้ องกับพิธี กรรมความเชื่อมลายูในหลายลักษณะนับตั ้ งแต่ในส่วนของพิธี กรรมที่
เกี่ยวเนื่ องกับวงจรชี วิต เช่ น พิธี ฝากครรภ์ และพิธี ขลิบ เพราะแม้ พิธี ทั ้ งสองจะเป็ นการปฏิบัติตามแนวทาง
ศาสดาและตามหลักศาสนาอิสลามตามลาดับทว่า “เครื่ องเซ่น” จาพวกไก่ย่ างในพิธี ฝากครรภ์และพิธี เหยี ยบ
ดินรวมทั ้ งขบวนแห่ช้ างในพิธี ขลิบเป็ นพิธี กรรมความเชื่อท้ องถิ่น ขณะที่ เมื่ อเกิดอาการเจ็บป่ วย ชาวกือเม็งนิยม
ไปรับการรั กษาด้ วยวิธี พื ้ นบ้ านซึ่งมักต้องอาศัยเวทย์มนต์ คาถาโดยเฉพาะในกรณีที่เชื่อว่าอาการเจ็บป่ วยเป็ นผล
มาจากสิ่งเหนื อธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็ นวิ ญญาณทั่วไป วิญญาณบรรพบุรุ ษหรื อวิญญาณครูศิลปะพื ้ นบ้ านซึ่ง
มักเข้ าสิงคนที่มี “เชื ้ อ” และจาเป็ นต้องมีการประกอบพิธี ไล่ผี ออกจากร่างของผู้ ถูกเข้ าสิง นอกจากนี ้ ชาวกือเม็ง
มักไปขอความช่วยเหลือจาก “บอมอ” ในกรณี ที่เชื่ อว่าถูกกลั่นแกล้ งด้ วยการทาคุณไสย ไม่นับรวมในส่วนของ
การจัดพิธี สาคัญที่มักมี การประกอบพิธี กรรมแวดล้ อม จึงส่งผลให้ บ้ านกือเม็งมี “บอมอ” ที่มี “ความเชี่ยวชาญ
เฉพาะด้ าน” หลายคน โดยนอกจาก “บอมอ” ระดับแนวหน้ าที่ มีความสามารถในเรื่ องสาคัญ เช่ นการไล่ผี และ
การนาดูอายังประกอบด้ วย “บอมอ” ที่มีความสามารถพิเศษแต่กาเนิด เช่ นการสามารถมองเห็นสิ่งที่หายหรื อ
ถูกลั กขโมยไปได้ ขณะที่ “บอมอ” ระดั บรองลงมาบางคนก็มี “ความเชี่ ยวชาญเฉพาะด้าน” ที่ “บอมอ” ระดับ
แนวหน้ าไม่มี เช่นการรักษาอาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศ เป็ นต้ น
ถึงแม้ เป็ นที่ปฏิ บัติอย่างกว้ างขวาง ทว่าพิธี กรรมความเชื่อมลายูเหล่านี ้ ถูกวิพากษ์ วิจารณ์พอสมควร
โดยเฉพาะอย่างยิ่ งจากผู้ ขับเคลื่อนกระแสการตื่ นตัวในศาสนาอิ สลามในบ้ านกือเม็ง สาคัญแต่เพียงว่ าบุคคล
เหล่านี ้ ไม่ได้ วิพากษ์ วิจารณ์อย่างเปิ ดเผยหรื อซึ่งหน้ าส่วนหนึ่งเป็ นเพราะพวกเขาไม่ต้องการให้ เกิดความขัดแย้ ง
กับญาติ และพวกพ้ อง ทว่าอีกส่วนที่ สาคัญไม่แพ้ กันคือเป็ นเพราะบรรดา “บอมอ” ต่างมีวิธี ในการปรับเปลี่ยน
พิธี กรรมให้ สอดคล้ อง อยู่ภายใต้ หรื อไม่ขัดแย้ งกับศาสนาอิสลามอย่างรุนแรง ดังจะได้ กล่าวถึงโดยละเอียดใน
บทต่อไป