st125 - page 51

47
นอกจากนี ้ แม้ ในชาวกือเม็งรายที่ เห็นว่า “บาบอ” เป็ นปั จจัยสาคัญของการฟื ้นฟู ศาสนาอิสลามในกื อ
เม็ งพวกเขาก็เห็ นว่ามีปั จจัยอื่นๆหนุนเสริ มด้วย เช่น “ยี แย” ซึ่งเป็ น “แซะ” หรื อผู้ ให้ บริการการไปประกอบพิธี
ฮัจจ์ ที่เมกกะกล่าวว่า “บาบอ” กลับมาและประกอบกิจกรรมทางศาสนาในกื อเม็งเมื่ อปั จจัยเอื ้ ออื่ นๆต่างดารง
อยู่แล้วกล่าวคือ เด็กจานวนมากโดยเฉพาะในส่วนของกื อเม็งใต้ เริ่มสาเร็ จการศึกษาซึ่งเน้ นด้ านศาสนาและได้
กลับมายังบ้ านพวกเขาซึ่งบัดนั ้ นได้เติบโตเป็ นผู้ ใหญ่ไม่เพียงแต่เริ่มปฏิบัติศาสนาอิสลามที่ “ถูกต้ อง” ที่พวกเขา
ร ่ าเรียนมาหากแต่ยังกระตุ้ นให้ พ่อแม่ญาติพี่น้ องของพวกเขาได้ปฏิ บัติตามด้ วยประการสาคัญ “ยี แย” กล่าวว่า
ในช่วงเวลานั ้ นได้ มีศาสนาอิ สลามสายต่างๆ เริ่ มแพร่กระจายเข้ ามา ได้ แก่ “คณะใหม่” และ “ดาวะห์ ” ซึ่งเป็ น
ปั จจัยหนุนเสริ มให้ เกิดการตื่นตัวในศาสนาอิสลามในกือเม็งในที่ สุด (ยีแย, สัมภาษณ์ 25กันยายน2554)
“ยีแย” เล่าว่า “คณะใหม่” เป็ นส่วนหนึ่งของนิ กายในศาสนาอิสลามชื่ อวาฮะบิสม์ซึ่งมี จุ ดกาเนิดใน
ประเทศซาอุดิอารเบียเมื่อประมาณ 300ปี ที่แล้ว มีจุดเน้ นที่การปฏิ บัติตามคัมภี ร์ อัลกุรอานและวัตรปฏิบัติของ
ศาสดานบีมูฮัมหมัดแทนที่ จะอาศัยความเห็นของผู้รู้ ทางศาสนาหรื ออุลามา วาฮะบิสม์ เข้ าสู่เขตจังหวัดชายแดน
ภาคใต้ ในต้ นทศวรรษ 2520 (ยีแย,
สัมภาษณ์ 25กันยายน2554) อย่างไรก็ดี เมื่อเข้ าสู่จังหวัดชายแดนภาคใต้ วาฮะบิสม์ได้ ถูกปรับเปลี่ ยนจุดเน้ น
เพื่ อจะได้ ผนวกประเด็ นเฉพาะของท้ องถิ่ นเข้ าไว้ ด้ วย ในด้ านหนึ่ง วาฮะบิสม์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ มี
เป้ าหมายที่จะ “แก้ ไข” ศาสนาอิสลามให้ ถูกต้ องด้ วยการยึดคัมภี ร์ อัลกุรอานและวัตรปฏิบัติของศาสดา ในอี ก
ด้ านหนึ่ง วาฮะบิสม์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้ ความสาคัญกับการชาระศาสนาอิ สลามให้ บริ สุทธิ ์ ด้วยการ
ขจัดคติ ความเชื่อและประเพณีท้ องถิ่นหรื อที่ เรียกว่า “วัฒนธรรมมลายู” ออกไป เพราะเหตุ นี ้ วาฮะบิสม์จึ งถูก
เรียกว่า “คณะใหม่” เพื่อจะได้ มีความแตกต่างจากอิ สลามท้ องถิ่น/ดั ้ งเดิมหรื อ “คณะเก่ า” ซึ่งมีความเกี่ยวข้ อง
กับวัฒนธรรมมลายูอย่างมาก (สาหรับการอภิปรายประเด็ น “คณะใหม่” ในมาเลเซียดู Roff 1998)
บุคคลที่เป็ นกาลังสาคัญของ “คณะใหม่” ในเขตจังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ ดร.อิสมาอีลลุตฟี จะปะกี
ยา ผู้ ก่ อตั ้ งและอธิ การบดี มหาวิทยาลั ยอิสลามยะลาคนปั จจุบัน โดยหลังสาเร็จการศึกษาระดับปริ ญญาเอก
สาขานิติศาสตร์ เปรี ยบเที ยบจากมหาวิทยาลัยอิหม่ ามมูฮัมหมัดบินสะอุด ประเทศซาอุดิอารเบียและกลับมา
ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2529 เขาได้ ดาเนินกิจกรรมเผยแพร่ “คณะใหม่” ในพื ้ นที่อย่างแข็งขันดังคากล่าวของ
“ยีแย” ที่ ว่า “ดร.อิสมาอี ล เป็ นแกนนาในการเผยแพร่ คณะใหม่ แกเขียนหนังสือเกี่ยวกับศาสนาที่สอดคล้ องกับ
วจนะของท่านนบีฯ หลายเล่ม คือท่านนบีฯ มีวจนะมาตั ้ งแต่ท่านอายุ 20ปี จนกระทั่งอายุ 61 ปี วจนะได้ ถูก
บันทึกเอาไว้ เป็ นหะดี ษ แล้ วการบรรยายธรรมของ ดร.อิสมาอี ล มี ชื่อเสี ยงมาก แกเน้ นหลักการ และ
ความสัมพันธ์ ฉันท์พี่ น้ องของชาวมุสลิม คนฟั งกันเยอะมาก แกบรรยายที่ มหาวิทยาลัยอิสลามยะลา เราก็ เคย
ไปฟั งครั ้ งสองครั ้ งเพราะว่าไม่ค่อยมี เวลา” นอกจากนี ้ “ยีแย” กล่ าวว่านอกจากมหาวิทยาลัยอิ สลามยะลา