st121 - page 123

114
เมื่อป ดกั้นเชนนี้จึ งเกาะเกี่ยวผู กโยงอยูแตชาวจีนไว อยางแนนแฟน ประกอบกั บวัดไทยไดรับการดูแล
คุมครองจากสุลตานรั ฐกลันตัน เจาหนาที่ รัฐมุสลิมจึงไมคอยจะเขามากาวกายกิจกรรมของวัด วัดไทย
จึงหลุ ดพ นจากการควบคุมพิมพเขี ยวโดยรัฐ หากเปลี่ยนแปลงตามผูให ทุนระดั บทองถิ่ น โบสถ วัด
โพธิญาณที่เลียนแบบงานไมหรือศิ ลปกรรมที่เสนอแบบจี นขึ้นกับวาใครเป นผูอุปถัมภ ดังที่ชาวบ าน
กลาววา (รินจันทโร 2554 : สัมภาษณ) “พวกแขกไมคอยยุงกับวัด มีแตคนจีน ถาศาลาวั ดเปนแบบจีน
แสดงวาคนจีนอุปถัมภ ถาเปนแบบไทยแสดงวาคนไทยอุปถัมภ”
3 ปฏิสัมพันธ ของวัฒนธรรมตางๆที่มีศิลปกรรมในวัดไทยเปนสื่อนํา
ปรากฏการณที่เกิดขึ้นในวัดโพธิ ญาณสะทอนให เห็ นวา มีคนเขามาปฏิสั มพันธกั บเชื้อสาย
ไทยในชุ มชน อยางนอยเพื่ อตองการแสวงเครื่องยึ ดเหนี่ยวจิตใจ ขณะเดี ยวกันเพื่อพั กผอนหย อนใจ
จากการเข ามาชื่นชมความวิจิตรของพุ ทธศิลป หรือกลาวได วา ปฏิ สั มพันธทางวัฒนธรรมตาง ๆ ที่ ใช
ศิลปกรรมเปนสื่อนํ า มีนัยของความตองการสิ่งยึดเหนี่ยวใจและโนมนําใหเกิดการทองเที่ยว ดังนี้
ปฏิสัมพั นธทางวัฒนธรรมที่เกิดจากการมีที่พึ่งรวมกันทั้งความเปนความตาย
ศิลปกรรมของวั ดโพธิญาณเปนสัญลักษณ หนึ่งของความสั มพันธระหวางไทยกับจีน เป น
แหลงเชื่อมโยงวัฒนธรรมจี นและไทยไวดวยกัน การผสมผสานศิลปกรรมสะทอนปฏิสั มพันธระหวางคน
ตางวัฒนธรรมที่ตางเปนชนกลุ มนอยในรัฐกลันตัน ซึ่งเปนรัฐอิสลามแบบจารี ต วั ดอยูทามกลางชาว
มุสลิมจึงเปนที่สงสัยของผูพบเห็น ทั้งชาวไทยต างถิ่น ชาวตะวันตก หรือนั กทองเที่ยวชาติ ตาง ๆ โดย
เหตุที่สภาพทั่วไปเป นจีนแตมีพระไทย ดังที่ชาวบ านรายหนึ่งกล าววา “ได ชื่อวา เป นวัดไทยเฉยๆ แต
ออกเปนจี นทั้งนั้น เปนวั ดผสมผสาน จะเปนวัดไทยก็ไมใชเพราะมีพระไทยอยู ” ลักษณะนี้วิเคราะหได
วา ปฏิสัมพั นธที่เกิดขึ้นตั้งอยูบนฐานอํ านาจที่เกิดจากกลไกการสรางวินัย เปนความชอบธรรมที่คนเชื้อ
สายไทยจะขออุปถัมภ จากนายทุนจี น โดยมีข อแลกเปลี่ยนมากนอยตามความต องการของผูอุปถัมภ
และตั้งอยูบนฐานการเจรจาตอรองระหว างฝายรับกับฝายให บางก็ยื ดหยุนบางอิ สระ บางก็บังคับ ดั ง
คํากลาวของมัคทายกวัดวา
“คนที่มีทุน มีอะไร สวนมากเปนพวกจีน เปนพวกอาเส ี่ย เขาใหทุนเขาจะให ทําแบบเขา
ถาเป นแบบไทย เขาก็ไมทํา เขาไม ให เขาขอให มีแบบเขา ถึงสราง ปนรู ปพระก็เปนแบบเขา เขาจะ
ภูมิใจ”
(ริ น จันทโร 2554: สัมภาษณ)
พระอมิตาภะซึ่งตั้งเดนตระหง านรูปกลางวัดไทย คือผลสําเร็จของชาวจี น ซึ่งไมเพี ยงผลงาน
สนองความตองการของวัดเทานั้ น ชาวจีนยังตองการใหเปนที่พึ่งทางใจ ทั้ งระหวางที่มีชีวิตอยูและที่พึ่ ง