st121 - page 122

113
อยางเต็ มที่ การฟ นฟูวัดขึ้นใหม เกิดขึ้ นพรอมการแสวงบุญของชาวจี น เป นเหตุใหศิ ลปกรรมไทยลด
ความสําคั ญไปเชิ ดชูศิลปกรรมตามรสนิ ยมของผูอุ ปถั มภ ดั งที่ มิเชล ฟูโก ( Michel Foucalul) นั ก
ปรัชญาตะวั นตก (ม.ป.ป. สําเนา) กลาวว า ทุกวั ฒนธรรมในโลกตางสรางพื้นที่ ในอุ ดมคติที่ เรียกว า
heterotopias แตก็ แตกตางหลากหลายไม มีรูปแบบสากล แตเดิ มพื้นที่นี้ สนองปจเจกบุคคลที่ วิกฤต
หากปจจุบั นมันถูกแทนดวยพื้นที่ ที่เรี ยกวา heterotopias of deviation ซึ่งเป นพื้นที่ เบี่ยงเบนจาก
บรรทัดฐานที่ตั้งขึ้นมาของสังคม กลาวคือวัดไทยแต เดิมสรางเพื่ อสนองความตองการที่ พึ่งทางใจของ
ชาวไทย แตภายหลั งสนองตอชาวจีนตอนาทุนตางๆ เพราะความเบี่ยงเบนของสังคมแทนที่คนจีนจะเข า
หาวัดจีนกลับเขาหาวัดไทย พฤติกรรมการแทรกซึมวัฒนธรรมอื่ นๆกลายเปนเรื่องธรรมดา การบริจาค
เงินให กับความเป นอื่นถือเปนความเบี่ยงเบน เพราะคนเรามั กสนับสนุนศาสนสถานของตนเอง ซึ่ งทํา
อยางเคยชินจนเปนวินัย การเข าหาวัดอื่นถือวาผิดปกติตามบรรทัดฐาน
วัดโพธิญาณเปนที่นิยมของชาวจีน เหตุผลหนึ่งเปนเพราะรัฐกลันตันไมมีวัดจีน จึ งใชวัดไทย
เปนที่แสดงออกถึ งความมีอยูของชาวจี น โดยสรางศิลปกรรมจี นใหเดนสง า รัฐกลันตันแมมี ชาวจีน
อาศัยอยู แตไมปรากฏวั ดจีน มีเพียงศาลเจาในเนื้อที่ แคบๆดวยขอจํ ากัดการถือครองที่ ดินของผูอพยพ
ชาวไทยอาศัยมาช านานและสรางวัดจํานวนมาก รัฐบาลท องถิ่นไม เก็บภาษีจากวั ด จะสรางอะไรไม
ตองขออนุญาตเพราะที่ดินเปนสิทธิของคนไทย วัดไม มีโฉนด เพราะบรรบุรุษมอบใหไว และสวนที่ดิน
ของชาวไทยมีโฉนดตองเสี ยภาษี ใหแกรัฐ ความอิ สระของวั ดเป นชองทางใหสร างศิลปกรรมอย าง
หลากหลาย การไรวัดจีนประกอบกับไมสามารถหาที่ดินสรางศาสนสถานจึ งตองพึ่งพาวั ดไทย และใช
วัดไทยเบิกทางสําหรั บซื้ อที่ดิ นจากชาวไทย ชาวบานคนหนึ่ งกลาวว า (นาม วรรณวิไล, 2554 :
สัมภาษณ)“ กลันตันไมมีวัดจีน เลยต องอาศัยวัดไทย คิดว าเราคนไทยมาอยูนี้ ก็มาบริ จาคใหวัดไทย
มาฝากชีวิตกับวั ดไทย” ดานหลังของวั ดโพธิ ญาณ ชาวจีนซื้ อที่ ดินนาจากชาวบานหลังวัดเพื่ อสราง
สุสาน ออกแบบตามศิลปกรรมจีน โดยนํ ากระดูกที่ฝ งนานแลวมาเก็บไว ป จจุบันชาวจี นใช วิธีเผาศพ
แลวนํ ากระดูกมาเก็ บไว เพราะที่ดินแพง คนไทยตองพึ่ งพาแบบจีน จําใจต องใสกระดู กในชองที่
ออกแบบทรงเกงจีนเปนหลัง ๆแทนการใสบัว จะเห็นว าการผสมผสานไมเพียงรูปลักษณทางศิลปกรรม
แตยังเปนปฏิบัติการทางจิตวิญญาณที่คอยๆกลืนวัฒนธรรมไทยเขากับวัฒนธรรมจีน
นอกจากไมปรากฏวั ดจีนหรือขยายพื้นที่ไดแล ว รัฐกลันตันยังตั้งกฏหมายแบบจารีต ใช หลัก
อิสลามตีกรอบปกครองคนในวัฒนธรรมอื่ น กลาวคือ จะไมสนั บสนุนใหชาวมุสลิมไปนั บถือศาสนาอื่น
ทั้งนี้รัฐจะตั้งสภาการศาสนาของมุสลิม ทําหนาที่ดูแลผลประโยชนของชาวมุสลิม หากมีมุสลิมคนใดไป
นับถื อศาสนาพุทธจะมี ปฏิ กิริ ยาตอบโตทันที ขณะเดี ยวกันพระไทยก็ไม พยายามเรียกร องขอความ
อนุเคราะหชวยเหลือจากชาวมุสลิมในการสรางวัดมากนัก และไมเผยแพรพระพุทธศาสนายังชาวมุสลิม