st118 - page 104

94
บุญกรรมบุญบาป และการกตัญญู ผู้ ได้ ประโยชน์มากคือผู้ อุ ปถัมภ์ แต่ผู้ อุปถัมภ์จะต้ องรับผิดชอบ
ต่อการกิ นดีอยู่ดีของผู้ รับอุปถัมภ์ ด้ วย กฎแห่งศีลธรรมของระบบอุปถัมภ์ คือ การตอบแทนซึ่งกัน
และกั นเป็ นหลักสําคั ญ ซึ่ งการทํ างานแบบระบบอุปถั มภ์ เกิ ดจากการที่ ผู้ อุ ปถัมภ์ มี นํ ้ าใจ
เอื ้ อเฟื ้อเผื่ อแผ่ให้ กับผู้ รับการอุปถัมภ์ เช่น กรณีเถ้ าแก่ กับลูกน้ องในแพปลา เป็ นต้ น การทํ างาน
แบบอํานาจนิ ยมที่มาจากอํานาจรัฐคือการทํางานที่สืบเนื่ องจากการส่งเสริมสนับสนุนจากรัฐ เช่น
กรณี ที่การท่ องเที่ ยวแห่งประเทศไทยเข้ ามาส่ งเสริ มการท่ องเที่ยวในอํ าเภอเกาะสมุย ทําให้
ชาวบ้ านต้ องปรับเปลี่ยนการดํารงชีวิตจากเดิมเคยทํ านาก็เปลี่ยนมาเป็ นทํางานที่ เกี่ยวข้ องกับการ
อํ านวยความสะดวกเพื่อให้ นักเที่ยวที่ เข้ ามามีความสะดวกสบายมากขึ ้ น เช่น สร้ างที่พักให้ เช่า
บริการเรื อเช่าและทําร้ านอาหาร เป็ นต้ น
วั ฒนธรรมการผลิตและการบริ โภคของผู้คน
วั ฒนธรรมการผลิ ตและการบริโภคของผู้ คนที่ สํ าคัญ ได้ แก่ จารี ตการผลิตและการ
บริโภคนวัตกรรมการผลิตและการบริ โภคจารี ตการผลิ ตหมายถึงการผลิตที่ ปฏิบัติสืบต่อกันมาจน
เป็ นแบบแผน การผลิตในอําเภอเกาะสมุ ยแต่เดิ มเป็ นการผลิตเพื่อยังชี พและแลกเปลี่ยนระหว่ าง
ท้ องถิ่นชุ มชนฝั่ งทะเลที่อาศัยฐานทรัพยากรชายฝั่ งอันอุดมสมบูรณ์ เพราะมี ป่ าชายเลนที่ สมบูรณ์
เป็ นแหล่ งผลิตอาหารทะเลที่จําเป็ นในการดํารงชีวิตของกลุ่มชนชายฝั่ งทะเลพื ้ นราบและเป็ นแหล่ง
เพาะพันธุ์สัตว์ นํ ้ าขนาดใหญ่ และชุมชนพื ้ นราบที่ เนินควน เป็ นแหล่งผลิตข้ าว พื ชไร่ พืชสวน
ชุมชนฝั่ งทะเลผลิ ตอาหารทะเลกะปิ นํ ้ าปลาปลาสดปลาแห้ ง เมื่ อชุมชนพื ้ นราบที่เนิ นควนผลิต
ข้ าวพืชไร่พื ชสวนได้ก็ จะนําผลผลิตมาแลกกุ้ งหอยปูปลานํ ้ าปลา กะปิ กับชุมชนริ มฝั่ งทะเลจารี ต
การผลิตที่สํ าคัญ ได้ แก่ การทํ านา การชนควายการทําสวนผลไม้ การทํากะปิ การทําการประมง
เป็ นต้ นส่วนจารี ตการบริ โภคหมายถึง การบริ โภคอาหาร ข้ าวของเครื่องใช้ ที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาจน
เป็ นแบบแผน ในรู ปการบริ โภคของชาวบ้ านอํ าเภอเกาะสมุยมีการบริโภคตามที่ผลิ ต ผลิตเพื่อ
บริโภค และมี การผลิตไว้ รอบบ้ าน เช่นบริโภคข้ าวพืชผัก ไก่ ปลาตากแห้ง กุ้ ง หอยปู ม้ าปูดําปู
เปรี ้ ยว ปลา รูปแบบการปรุ งอาหารก็ไม่ซั บซ้อน เงิ นมีอิ ทธิพลน้ อยหรือแทบไม่มีเลย การทํ างาน
ก็ทําเพื่ อกินเพื่ออยู ่ มีแกง ขนม อาหาร ไม่ว่าทํ าขึ ้ นหรื อหามาได้ก็ จะใช้การให้ ด้วยความเอื ้ ออาทร
ก็ แจกเพื่อนบ้ าน ไปเก็บของป่ านํ ้ าผึ ้ ง พื ชผัก เนื ้ อสัตว์ ก็จะใช้ การให้เป็ นหลักพื ้ นฐาน และการหา
มาทําขึ ้ นก็จะหามาและทํ าขึ ้ นเผื่อเพื่อนบ้ านของตน ใครไปบ้านไหนก็สามารถกิ นข้ าวได้ ทุกบ้านใน
เครื อข่ายเดียวกันที่อยู่บนฐานเครื อญาติ ต่อมาจากการที่เน้ นการผลิตเพื่อขายและส่งออกชาวบ้ าน
ผลิ ตในสิ่งที่ ไม่ บริ โภค บริ โภคในสิ่งที่ ไม่ได้ ผลิ ต สํ าหรับนวัตกรรมการผลิ ตและการบริ โภค
นวัตกรรมการผลิตหมายถึ ง สิ่งประดิ ษฐ์ ที่ยังไม่เคยมี ใช้มาก่ อนหรื อเป็ นการพัฒนาดัดแปลงมา