st118 - page 102

92
ในนาที่เก็บเกี่ยวเสร็ จแล้ วเป็ นสนามประลองความตามสะดวกการชนแบบนี ้ เรียกกันว่า "ชนควาย
ลาน" แต่ ในปั จจุ บันกี ฬาประเภทนี ้ ก็ ถูกเปลี่ ยนไปจากเดิ มมาก มีการเลี ้ ยงควายเพื่ อชนกัน
โดยเฉพาะไม่ใช่จุดประสงค์ เพื่อความสนุกสนานหลังฤดูการเก็บเกี่ยวแต่อย่างเดียว แต่มีการพนัน
ขันต่ อแทรกเข้ ามามีส่วนร่วมด้ วยจนถึ งทุกวันนี ้ และเปลี่ยนจากชนบริ เวณลานเป็ นชนในบ่ อน
มีการจัดชนกันเป็ นนั ดๆ เป็ นคราวๆ ไป เหมือนการชนวัวของชาวบ้ านภาคใต้ โดยทั่วไป การเลี ้ ยง
ควายของชาวเกาะสมุยจึงมี ความพิถีพิ ถันมากขึ ้ นกว่าเดิมมากกีฬาชนควายที่ จากเดิมเพื่อความ
สนุกสนานก็มีลักษณะเอาจริงเอาจังมากยิ่งขึ ้ นมีการคัดเลือกควายเพื่ อการชนโดยเฉพาะมีตํารา
ควายชนตามแบบของ "นักเลงควายชน" ที่เชื่ อถือกันซึ่งต้ องเข้ าตามตําราหลายอย่างประกอบกัน
ไม่ว่าจะเป็ นเขา ขา กีบเท้ า ลําตัวจิ ปาถะตามแบบฉบับ "ต้องหายาก" เช่นถ้ าเป็ นควายดําก็ต้ อง
หางยาว ถ้ าสีขาวหางต้ องสั ้ นและข้ อเท้ าสั ้ น ควายชนหนังต้ องตึ ง จมูกกว้ าง มีเหงื่ ออยู่เสมอถ้ า
เป็ นควายดําสนิทถื อว่าดีมีไหวพริ บมีเล่ห์เหลี่ยมสูงอดทนในการต่อสู้ ส่วนควายที่มีสี แดง นักเลง
ควายชนมักไม่นิยมใช้ ทําควายชนเพราะสีของมันไม่ทําให้ รู้ สึกว่าองอาจการชนควายในเกาะสมุย
ก็ เหมือนกั บการชนวัวโดยทั่วไปคือก่ อนการชนควายบรรดาเจ้ าของควายจะเอาควายของตนมา
"เปรียบ" เพื่อหาคู่ชนที่ เหมาะสมไม่เสียเปรี ยบหรือได้ เปรียบจนเกินไปแล้ วก็ตกลงเดิมพันกันเสร็ จ
สิ ้ นในคราวเดียว มากน้ อยก็แล้ วแต่ชื่อเสี ยงของควายชนแต่ละตัว จากนั ้ นต่างฝ่ ายก็ต่างฟิ ตซ้ อม
ควายของตัวเองเหมือนนักมวยเลย วิ่ งตอนเช้า ออกกํ าลังกาย ซ้อมชน คุ มอาหาร ฯลฯอาหารที่
ให้ ควายกินยังต้ องให้ "หมอ" เสกให้ กิ นทุกมื ้ อ เชื่อว่ าจะป้ องกันคุณไสยของฝ่ ายต่อสู้ นั่นเอง ก่ อน
วันชนหนึ่งวันจะนําควายมาทําพิ ธีสํ าคัญที่เรียกว่า "ทํ าควาย" หรือ "แต่งควาย" ซึ่งเป็ นพิ ธีทางไสย
ศาสตร์ โดยมากจะทํากั นที่บ้ านหรือที่ ที่หมอไสยศาสตร์ คิดว่าเป็ นมงคล ในระหว่างพิธีเจ้ าของ
ควายจะระมัดระวังไม่ ให้ ผู้ที่ไม่เกี่ยวข้ องเข้ าใกล้ควายของตนเป็ นอันขาดเพราะเกรงว่าควายของตน
จะถูกทํ าคุณไสย
การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม 
ในอดี ตอําเภอเกาะสมุย เป็ นชุมชนที่เกิดจากการเป็ นสังคมเกษตรที่ แฝงด้ วยความเอื ้ อ
อาทร การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน การเปลี่ยนแปลงนั ้ นอาจเป็ นไปอย่ างรวดเร็ ว โดยมีปั จจัยทาง
สภาพภู มิศาสตร์ เป็ นตัวกํ าหนด เนื่ องจากเกาะสมุยตั ้ งอยู่ กลางทะเลอ่าวไทย เป็ นเกาะที่ มี
ธรรมชาติ ที่สวยงาม แวดล้ อมด้ วยหาดทราย ภูเขา นํ ้ า สถาปั ตยกรรมทางศาสนา เป็ นต้ น สิ่ง
เหล่านี ้ กลายเป็ นทรัพย์ที่มีค่าทางเศรษฐกิ จ เปลี่ยนสังคมเกษตร มาเป็ นสังคมธุรกิ จที่มีการแข่งขัน
แย่งชิ ง และซื ้ อขายกันที่ในที่ สุด
 ข้อมูลได้จากการสังเคราะห์เอกสารเบื ้ องต้ น