แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 122

๑๑๐
ยื นตนตาล และหากไมตายแตการปาดน้ํ าตาลก็อาจจะไม มีน้ําตาลไหลออกมาเลย เพราะต นตาลไม
สามารถฟ นตัวได ดังนั้นการทํานามากครั้ งขึ้นจึงไมเหมาะตอการเจริญเติบโตของต นตาล โดยผลที่ไดคื อ
ตาลไมสมบูรณ เรี ยกวา “ตาลแหยง” คือมีใบเหี่ยว และในที่สุดตาลก็ยืนตนตาล ซึ่งมีใหเห็นโดยทั่วไปใน
พื้ นที่ชุมชนบานลาด
การทํานาตลอดทั้งปทําใหการเดินไปมาเพื่อเก็บน้ําตาลวันละหลายรอบ
จะทําใหไปเหยียบย่ําขาวจนเสียหายได และด วยเหตุผลที่การทํานานั้นสรางรายได ที่มากกว าและมีความ
เสี่ยงนอยกวา ชุมชนจึ งหันมาทํานามากขึ้น สวนที่ ยังทําตาลอยูจึ งเหลือนอยมาก แต จํานวนตนตาลก็
ยังคงเหลื ออยูจากการขึ้นตามคันนาตามธรรมชาติ ฉะนั้ นเมื่อเกษตรกรเปลี่ยนจากการทํานาคูกับการทํ า
ตาลเปนการทํานาเป นหลัก ตนตาลก็ หายไปมาก เพราะปลอยใหตายไปเองบาง และเจาของตั ดไปขาย
บาง โดยเฉพาะตนตาลที่ มีอายุ ๔๐-๕๐ ปขึ้นไป ดวยความที่มี อายุมากจึ งใหผลผลิตต่ําและมีความสู ง
มาก เมื่ อขึ้นไมไดชาวนาจึงตัดและเป นการเพิ่มพื้นที่การทํานามากขึ้นที่ยังเหลื อตนตาลอยู ก็เปนตาลรุน
หลั งที่ ขึ้นตามหัวคั นนาเองตามธรรมชาติ สวนใหญเปนตาลที่ขึ้ นเพื่อขายลู กตาลออนไมได มี การทํา
น้ําตาลแลว
ตนตาลในชุมชนบานลาดบางส วนจะอยูในสวนและบางสวนจะอยูนา ใน
อดี ตตาลในนาก็ใหผลผลิตดี เพราะไมได ทํานาปรัง แตปจจุบันรากตาลโดยแชน้ําตลอดป ตนตาลที่ขึ้ นอยู
ในที่ดอนจึงมีความสมบูรณและมี คุณภาพดี คือ ให ผลผลิตดีกวาตนตาลที่ ขึ้นในนาที่ มีน้ําท วมขัง ดังนั้น
ในพื้นที่ซึ่งไมมี ชลประทาน เชนหมูบานโป งสลอดตําบลหนองกระปุ เกษตรกรทํานาสลับกับการทํ าตาล
หรื อมี การปลูกผักบ าง เปนปจจั ยที่ ทําให ได ตาลที่มี คุ ณภาพเนื่องจากต นตาลไมต องแชน้ําเป นระยะ
เวลานาน ซึ่งในพื้ นที่ดินดอนตนตาลขึ้นในสวนเองตามธรรมชาติ โดยไมไดปลูก
๒) ฤดูกาลและสภาพอากาศ
ฤดูกาลที่ ดีที่สุ ดในการทําตาล คื อ ชวงเดื อนตุลาคมซึ่งจะเปนชวงที่เริ่ม
เข าสูการทําน้ําตาลโตนดได โดยน้ําตาลที่ออกชวงแรก ๆ จะเปนน้ําตาลที่ มี คุณภาพดีมาก ดั งคําเปรี ยบ
เปรยความหวานของน้ํ าตาลชวงแรกว า “หวานดอกพะยอมและหวานหัวลม” โดยน้ําตาลหวานดอก
พะยอม หมายถึง น้ําตาลโตนดที่มี กลิ่นหอมของไมพะยอมที่นําไปใสไว ในกระบอกกอนรองน้ําตาล ส วน
น้ําตาลหวานหัวลม หมายถึง น้ําตาลโตนดรอบแรก ๆ ที่ใหผลผลิต ถือวามีความบริ สุทธิ์ที่สุด และมีกลิ่ น
หอมน ารั บประทาน เพราะใหผลผลิตในชวงตนฤดู หนาวที่อากาศเย็ นสบาย ไมรอนจนทําให น้ําตาล
เปลี่ ยนสภาพจึงเปนที่มาของการยกยองใหเปนน้ํ าตาลหวานหัวลม เพราะเมื่ อเขาสูฤดู รอน อากาศร อน
อาจทํ าใหน้ําตาลบูดหรือมีรสเปรี้ยวได สวนในฤดูฝนก็มี ฝนเจือปน สังเกตไดจากการที่ฤดูฝนตองใชเวลา
เคี่ ยวนานเพราะตองรอให น้ําระเหยไป เปรี ยบกั บน้ําตาลหั วลมที่ ใชเวลาเคี่ ยวนอย ได น้ําตาลสวย
โดยมากการทํ าตาลจะทํากันในหนาแล ง นอกจากไมต องกลัวฝนแล วน้ําตาลยังมีมากกวาในฤดูฝนดวย
และสภาพภูมิ อากาศปจจุ บั นที่ เปลี่ยนไปโดยเฉพาะฤดูร อนที่ มีอุ ณหภู มิ สู งมาก เชน ในป ๒๕๕๓