การศึกษางบประมาณด้านวัฒนธรรมภาครัฐ ปีงบประมาณ ๒๕๕๔ - page 80

66
สามารถสื่อความหมาย สร้างความเข้าใจกันในท้ องถิ่นนั้ น ๆ โดยแต่ละท้องถิ่นอาจพูดแตกต่างกันไปจากภาษาราชการ
ทั้งในด้านเสี ยง คํา และการเรียงคํา ได้แก่ภาษาไทยถิ่นภาคเหนือ ภาษาไทยถิ่ นภาคอีสาน ภาษาไทยถิ่นภาคกลาง และ
ภาษาไทยถิ่นภาคใต้
1.3 ภาษากลุ่มชาติพันธุ์ หมายถึง ภาษาที่ใช้ติดต่ อสื่อสารภายในกลุ่มชาติพันธุ์
ต่างๆ ที่ อาศัยอยู่ในประเทศไทย แบ่งออกเป็ น 5 ตระกูลภาษา ได้แก่ กลุ่มภาษาตระกูลไท กลุ่มภาษาตระกูลออสโตร
เอเชียติก กลุ่มภาษาตระกูลจีน – ทิเบต กลุ่มภาษาออสโตรเนเชียนติก และกลุ่มภาษา
ม้ง – เมี่ยน
2. สาขาวรรณกรรมพื้นบ้าน หมายถึง วรรณกรรมที่ ถ่ายทอดอยู่ในวิถีชีวิ ตชาวบ้าน
โดยครอบคลุมวรรณกรรมที่ถ่ายทอดโดยวิธี การบอกเล่าและที่เขี ยนเป็นลายลักษณ์ อักษร แบ่งออกเป็น 7 ประเภท คือ
นิทานพื้นบ้าน ประวัติ ศาสตร์บอกเล่า บทสวดหรือบทกล่าวในพิธี กรรม บทร้องพื้นบ้าน สํ านวนและภาษา ปริศนาคํา
ทายและตํารา ดังนี้
2.1 นิทานพื้นบ้าน หมายถึง เรื่องเล่าที่สืบทอดต่ อ ๆ กันมา ประกอบด้วย
นิทานเทวปกรณ์ / ตํานาน นิทานศาสนา นิทานคติ นิทานมหัศจรรย์ นิทานชีวิต นิทานประจํ าถิ่น นิทานอธิบายเหตุ
นิทานเรื่องสัตว์ นิทานเรื่องผี มุขตลก และเรื่ องโม้ นิทานเข้าแบบของไทย
2.2 ประวัติศาสตร์ บอกเล่ า หมายถึง เรื่องเล่าเกี่ ยวกับประวัติ การตั้งถิ่นฐาน
การอพยพ ความเป็นมา และบุคคลสําคัญของชุมชน
2.3 บทสวดหรือบทกล่าวในพิธี กรรม หมายถึง คํ าสวดที่ใช้ประกอบใน
พิธีกรรมต่ างๆ เช่น บททําขวั ญ คําบูชา คําสมา คําเวนทาน บทสวดสรภัญญะ คาถาบทอานิสงส์ บทประกอบการรักษา
โรคพื้นบ้าน คําให้พร คําอธิษฐาน ฯลฯ
2.4 บทร้ องพื้นบ้าน หมายถึง คําร้องที่ถ่ายทอดสื บต่อกันมาในโอกาสต่าง ๆ
เช่น บทกล่ อมเด็ก บทร้องเล่น บทเกี้ ยวพาราสี บทจ๊อย คําเซิ้ง ฯลฯ
2.5 สํานวนและภาษิต หมายถึง คํ าพูดหรือคํ ากล่าวที่สืบทอดกั นมา มักมีสัมผั ส
คล้องจองกัน เช่น โวหาร คําคม คําพั งเพย คําอุ ปมาอุปไมย คําขวัญ คติ พจน์ คําสบถสาบาน
คําสาปแช่ง คํ าชม คําคะนอง ฯลฯ
2.6 ปริศนาคําทาย หมายถึง คําหรือข้อความที่ ตั้งเป็นคําถาม คําตอบ
ที่สืบทอดกัน เพื่ อให้ผู้ตอบได้ทายหรือตอบปั ญหา เช่น คําทาย ปัญหาเชาวน์ ผะหมี
2.7 ตํารา หมายถึง องค์ความรู้ ที่มี การเขียนบันทึกในเอกสารโบราณ เช่น
ตําราโหราศาสตร์ ตําราดูลักษณะคนและสัตว์ ตํารายา ฯลฯ
3.สาขาศิ ลปะการแสดง หมายถึง การแสดงออกซึ่ งอารมณ์ ความรู้ สึกและเรื่องราวต่างๆ โดยมีผู้แสดงเป็น
สื่อ ผ่านทางเสียง ได้แก่ การขับร้อง หรือการเล่นดนตรี และทางร่างกาย เช่น
การร่ายรํา การเชิด การเต้น การแสดงท่าทาง แบ่งออกเป็น 4 ประเภท คือ ดนตรี การแสดง ดนตรีและการแสดงใน
พิธีกรรม และเพลงร้องพื้นบ้าน ดังนี้
3.1 ดนตรี หมายถึง เสียงที่ประกอบกันเป็นทํานองเพลง และ/หรือลีลา