62
5. นิ
ทานและภู
มิ
นาม วรรณกรรมมุ
ขปาฐะ เรื่
องราวที่
เล่
าต่
อสื
บทอดกั
นมาด้
วยคํ
าพู
ด ไม่
ได้
เขี
ยนไว้
เป็
น
ลายลั
กษณ์
อั
กษร เช่
น นิ
ทานเรื่
องเมื
องลั
บแล เขาตาม่
องล่
าย
6. ความเรี
ยงและฉั
นทลั
กษณ์
หมายถึ
ง ความเรี
ยงและร้
อยกรองที่
มี
ฉั
นทลั
กษณ์
รู
ปแบบตามแบบแผน
คํ
าประพั
นธ์
ในวรรณกรรมของแต่
ละท้
องถิ่
น (โคลง ฉั
นท์
กาพย์
กลอน ร่
าย รวมทั้
งกลอนเปล่
า (การเขี
ยนที่
ไม่
เป็
น
ฉั
นทลั
กษณ์
) วรรณรู
ป
7. ปริ
ศนาคํ
าทาย ข้
อความหรื
อเรื่
องราวที่
ใช้
ในภาพเพื่
อฝึ
กเชาว์
ปั
ญญาและก่
อให้
เกิ
ดความสนุ
ก
เพลิ
ดเพลิ
น เช่
น คํ
าทาย ผะหมี
โจ๊
ก อาจจะเป็
นปริ
ศนาร้
อยแก้
ว ปริ
ศนาร้
อยกรอง และปริ
ศนาภาพ
8. วาทการ คํ
าพู
ดของบุ
คคลสํ
าคั
ญในโอกาสต่
างๆ เช่
น พระบรมราโชวาท โอวาท อภิ
ปราย คํ
า
ปราศรั
ย คํ
าบรรยาย โต้
วาที
สุ
นทรพจน์
เป็
นต้
น
9. ภาษิ
ต คํ
าพู
ดหรื
อถ้
อยคํ
าที่
เรี
ยบเรี
ยงขึ้
น มี
ความหมายลึ
กซึ้
งและมี
ข้
อความรั
ดกุ
มสละสลวยกิ
นใจ
เช่
น คํ
าพั
งเพย สํ
านวนโวหาร คํ
าด่
า คํ
าสบถสาบาน ผญา คํ
าผวน สะแลง ถ้
อยคํ
าซึ่
งมี
คติ
สอนใจที่
เรี
ยกกั
นว่
า
สุ
ภาษิ
ต
หมวด 3 ศิ
ลปกรรมและโบราณคดี
1. จิ
ตรกรรม การเขี
ยนภาพ ซึ่
งมั
กนิ
ยมเขี
ยนตามฝ่
าผนั
งพระอุ
โบสถ์
พระวิ
หาร ตามกรุ
หรื
อตามถ้ํ
า
ตามผื
นผ้
า เป็
นต้
น เรื่
องราวที่
เขี
ยนมั
กเป็
นเรื่
องพระพุ
ทธประวั
ติ
หรื
อชาดกต่
างๆ
2. ประติ
มากรรม งานปั้
น งานแกะสลั
ก ปฎิ
มากรรม หมายถึ
ง งานปั้
น งานแกะสลั
กพระพุ
ทธรู
ป
เท่
านั้
น ผู้
ทํ
างานศิ
ลปะชนิ
ดนี้
เรี
ยกว่
า ปฏิ
มากร
3. สถาปั
ตยกรรม วิ
ชาว่
าด้
วยศิ
ลปะการออกแบบก่
อสร้
าง ผู้
ทํ
างานด้
านนี้
เรี
ยกว่
า สถาปนิ
ก
4. ศิ
ลปหั
ตถกรรม ผลงานที่
ผลิ
ตด้
วยเครื่
องมื
อหรื
อเครื่
องทุ
นแรง โดยยึ
ดวั
สดุ
เป็
นตั
วกํ
าหนดในการ
จํ
าแนกประเภท
5. โบราณคดี
โบราณสถานไทย ได้
แก่
สถานที่
ซึ่
งมี
อายุ
เกิ
น 100 ปี
ขึ้
นไป และกรมศิ
ลปากรได้
ขึ้
น
ทะเบี
ยนไว้
แล้
ว
6. การวางผั
งเมื
องและชุ
มชน การกํ
าหนดหรื
อวางโครงการงานที่
จะทํ
าให้
งานเป็
นไปตามวั
ตถุ
ประสงค์
โดย
มี
เป้
าหมายหรื
อมี
กํ
าหนดกฎเกณฑ์
ฉะนั้
น การวางผั
งเมื
อง ก็
คื
อ การวางรู
ปแบบของผั
งเมื
องให้
เป็
นไปตามกํ
าหนด
กฎเกณฑ์
ที่
วางเอาไว้
7. วั
ฒนธรรมสถาน แหล่
งวั
ฒนธรรม หมายถึ
ง สถานที่
ซึ่
งรวบรวมกิ
จกรรมวั
ตถุ
ทางวั
ฒนธรรมว้
รวมทั้
ง
อุ
ทยานประวั
ติ
ศาสตร์
ต่
างๆ ด้
วย
หมวด 4 การเล่
นดนตรี
และการพั
กผ่
อนหย่
อนใจ
1. การขั
บร้
องดนตรี
การขั
บร้
อง การบรรเลงดนตรี
และการขั
บร้
องประกอบการบรรเลงดนตรี
รวมทั้
ง
เพลงและดนตรี
ที่
ใช้
ในพิ
ธี
กรรม
ภาคกลาง เช่
น มโหรี
ปี่
พาทย์
ฯลฯ
ภาคใต้
เช่
น เพลงนา กาหลอ ฯลฯ
ภาคเหนื
อ เช่
น จ๊
อย ค่
าว ฮ่ํ
า ซอ (เพลง) สะล้
อซอซึ
ง ฯลฯ