ne192 - page 40

๓๔
ชางได ดังนั้นแนวคิดเรื่องจอตอกุนนี้ ลานชางและอีสานจึงนาจะไดรั บแนวคิดมาจากปญญาสชาดก ในตอนที่
กลาวถึ งปญจพุทธศักราชวรรณนานี้
พุทธทํานายบางฉบั บความสับสนกันไปบ าง เพราะความโกลาหลจะปรากฏขึ้นจากปจอปกุน
ลวงเลยเขาสูปชวด เชน
“ตั้งแตปจอปกุนเถิงปชวด จักมีอุ บาทวตาง ๆ แล ใหจําศีลใหทานแลวใหอุทิศาแผผายยาย
หยาดน้ําไปเถิงพญาอินทรพญาพรหมทาวจตุโลกแลเทวดาก็ ไดเห็นหนาผู มีบุญในปจอปกุนตอ
กัน”
(พุทธทํานาย ฉบับวัดศรีเมืองคุณ ลานที่ ๒)
“คันวาเถิงปจอปกุนป ชวดต อกันจักเกิดมีผี หาทุกแหง”
(อธิบาย – ครั้นถึงปจอ ปกุนปชวด จะเกิ ดผีหาทุกแห ง)
(พุ ทธทํานาย ฉบับวัดศรีเมืองคุณ ลานที่ ๒)
“คันได ๓ป โภยภัยอันตรายทั้ งปวงแตปจอตอปกุ นก็จะพลัดพรากจากที่อยู ใหเรงกระทําบุญ
ใหทานจําศีลภาวนาอย าไดประมาท ผูมีบุญท านก็จะมาในปจอตอปกุนป ชวดตอกั น”
(อธิบาย – ครั้นได ๓ ป ในป จอตอปกุ นจะพลัดพรากจากกั น ใหเรงทํ าบุญรักษาศี ล ผูมี บุญ
ทานจะมาในปจอปกุ นปชวด ตอกั น)
(พุทธทํานาย ฉบับวัดชมพู ลานที่ ๑๓)
“ตั้งแตเดือนอายไปเถิงป ชวดหนังสื อใบนี้ใหไวทุกเฮือนเทอญ พญาอิ นทาเจาฟาจักลงมาเยี่ยม
ดูหนังสือใบนี้คันวาเฮื อนใดบมี ดังนั้นจักเป นคนตายตาง ๆ จักฮากเลือดตายไปแล”
(อธิบาย – ตั้ งแตเดือน ๑ ไปถึ งปชวด ใหเขี ยนหนังสือไวทุ กบานเรือน พญาอินทรจะมาเยี่ยม
หากบานเรือนใดไม มีหนังสือนี้จะอาเจียนเปนเลือดตาย)
(หนังสือพญาอินทร ฉบับวัดใต สูงยาง ลานที่ ๕)
ในเรื่องของปจอต อกุน และเลยไปถึงปชวดนี้ จะเกิดขึ้ นโดยในตําราไมไดบอกวาจะเกิ ดขึ้นในศักราช
ใดเชนกัน และผูศึกษาสั นนิษฐานวาแนวคิดเรื่องเหตุการณร าย ๆ ที่จะเกิ ดขึ้นในปจอปกุนและป ชวดนี้ ได
สงผลตอปกขะทึนของอีสาน ซึ่งกลาวถึงเรื่ องราย ๆ ปชวด ดังนี้
“เดือน ๑๑ ออก ๘ ค่ํา คนทั้งหลายจักข า เกิดกุลี ผียั กษหลวง หนวันตก จักมี อันตายแกคน
ทั้งหลาย จัดตายมาก ทั้งงัวควายจักเปนพยาธิ ขุนนางจักรบเล็วกัน เป นเศิกในอากาศแล”๓๖
๓๖ธวัช ปุณโณทก, “ป กกะทึนป (ปฏิทินปนักษัตร) : ปูมโหร” ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เลม ๘
(กรุงเทพฯ : มูลนิธิสารานุกรมวั ฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย, ๒๕๔๒), ๒๖๑๕.