st125 - page 68

64
บทที่ 4 วิถีชีวิตและ
เมื่ อถูกถามว่า “ออแฆรนายู” หรื อคนมลายูหมายถึ งอะไร ชาวกือเม็ งมักตอบว่ าคือคนที่ สื บเชื ้ อสาย
มลายู บางคนกล่าวเพิ่มเติ มว่า “ออแฆรนายู ” ยังหมายถึงคนที่นับถื อศาสนาอิ สลามและปฏิบัติตามความเชื่ อ
ท้ องถิ่นควบคู่กันไปด้ วยหลายคนกล่าวว่าถึงแม้ พวกเขาจะรู้ สึกว่าหากตี ความอย่างเคร่งครั ดพิธี กรรมความเชื่อ
ท้ องถิ่นบางอย่ างขัดกับศาสนาอิสลามทว่าพวกเขาก็ไม่ ต้องการหยุดปฏิบัติพิธี กรรมความเชื่อท้ องถิ่นเหล่านี ้
ส่วนหนึ่ งเป็ นเพราะพวกเขารู้ สึกว่า “ทาแล้วรู้ สึกสบายใจ” และอีกส่วนเป็ นเพราะพวกเขาเห็นว่า “เป็ นสิ่งที่ทากัน
มาแต่สมัยปู่ ย่ าตายาย” ฉะนั ้ นท่ามกลางการมีวัตรปฏิ บัติทางศาสนาที่ เคร่งครัดขึ ้ น ชาวกือเม็งยังคงประกอบ
พิธี กรรมความเชื่อท้ องถิ่นกันอย่างคึกคักกระแสการตื่นตัวในศาสนาอิสลามในกือเม็งจึงไม่ ได้ หมายถึงการสูญ
หายไปของพิธีกรรมความเชื่อมลายูอย่างสิ ้ นเชิงแต่อย่างใด
บทนี ้ กล่าวถึงวิถี ชีวิตและพิ ธีกรรมความเชื่ อมลายูในกระแสการตื่ นตัวในศาสนาอิ สลามในบ้านกื อเม็ง
โดยชี ้ ให้ เห็ นว่าชีวิตชาวกื อเม็งเกี่ยวข้ องกับพิธี กรรมความเชื่ อมลายูอย่างไร ทั ้ งในส่วนของพิธี กรรมที่ เกี่ยวกับ
วงจรชีวิต การรักษาอาการเจ็บป่ วยโดยเฉพาะในส่ วนที่ เชื่ อว่าเป็ นผลมาจากสิ่งเหนือธรรมชาติ การทาคุณไสย
รวมไปถึงการจัดพิธี มงคลต่างๆซึ่งส่งผลให้ ในกื อเม็ งมี “บอมอ” ที่ มี “ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน” ต่างๆ จานวน
หลายคนตามไปด้ วยแม้ว่าการประกอบพิธี กรรมของพวกเขาบางส่วนจะถูกวิพากษ์วิจารณ์จากชาวกื อเม็งราย
ที่ขับเคลื่อนกระแสการตื่นตัวในศาสนาอิสลามในพื ้ นที่ก็ ตาม
1. วิถีชีวิตและพิธีกรรมควำมเชื่ อมลำยู
ชาวกือเม็งมีชีวิตอยู่กับพิธี กรรมความเชื่อมลายูตั ้ งแต่เกิดจนตายส่วนหนึ่งโดยผ่านพิธี กรรมเกี่ยวกับวงจรชีวิต
(Life-crisis ritual, Turner 1986: 7-9) ของศาสนาอิสลาม เช่น ขณะตั ้ งครรภ์ ชาวกือเม็งมี ธรรมเนียมการฝาก
ครรภ์ กับ “บีแดกะตูโยะ” จานวน 7 โดย 1 ใน 7 ของ “บี แดกะตูโยะ” หรือผู้ รับฝากครรภ์จะต้ องเป็ นหมอ
ตาแยหรื อ “โต๊ะบีแด” ส่วนที่ เหลือจะเป็ นใครหรื อเพศใดก็ได้ โดยผู้ ตั ้ งครรภ์จะทาพิธี กะนู รี (ประกอบด้ วยไก่ปิ ้ง
และถาดราโซซึ่งประกอบด้ วยข้ าวเหนี ยว กล้ วย และน ้ าเปล่า) กับ “บีแดกะตูโยะ” คนที่เป็ น “โต๊ ะบีแด” เพื่อให้
เด็กในครรภ์สมบูรณ์ แข็งแรงและให้ มารดาคลอดง่าย และเมื่อใกล้ คลอดผู้ ตั ้ งครรภ์ จะไปขอพรและน ้ ามนต์จาก
“บีแดกะตูโยะ” มาดื่มเพื่อให้ คลอดง่ าย ซึ่งแม้การฝากครรภ์ กับ “บีแดกะตูโยะ” จะเป็ นธรรมเนียมที่ปฏิ บัติตาม
แนวทางของนบี มูฮัมหมัดทว่าการทากะนูรี โดยเฉพาะในส่วนของไก่ปิ ้งเป็ นพิ ธี กรรมความเชื่อท้ องถิ่น ปัจจุบัน
แม้ ชาวกื อเม็งนิยมคลอดที่ โรงพยาบาล ทว่าธรรมเนี ยมการฝากครรภ์กับ “บีแดกะตูโยะ” ยังคงมีอยู่ เช่น “ดา
แมะ” เล่าว่าภรรยาของเขาซึ่ งเป็ นเจ้ าหน้ าที่ หน่วยแพทย์ฉุกเฉินโรงพยาบาลรามันไปฝากครรภ์ กับ “แชโอ๊ ะ” (บอ