st121 - page 103

94
2 ปจจัยที่สงผลตอพหุลักษณ ทางศิลปกรรมในวัดไทย
การผสมผสานรูปแบบและคตินิยมทางศิลปกรรมของวัดมัชฌิมารามขางตนอาจวิเคราะห ไดวา
มีปจจั ยจากสาเหตุหลายประการ ดั งนี้
ปจจัยทางประวั ติศาสตร
จากลักษณะภายภาพของโบสถที่มี องคประกอบบางสวนคล ายแบบตะวันตก โดยเฉพาะชอง
โค งมนแสดงอิทธิพลของสถาปตยกรรมตะวั นตกในชวงตนรัตนโกสินทรบนแหลมมลายู เนื่องจากแหลม
มลายู เคยตกเปนอาณานิ คมของมหาอํานาจในยุ โรปส งผลใหสถาปตยกรรมตะวันตกเผยแพรอย าง
กวางขวางดังปรากฎความนิ ยมชองโค งตามตึกแถว คฤหาสน สถานราชการ อยางไรก็ตามการนํามา
ปรับใช กั บโบสถไทยนั้ นยังมี นอยเมื่อเทียบกับสิ่งกอสร างอื่น ๆ ในจังหวั ดสงขลามีวัดไทยที่ ใชช องโค ง
หลายแหง โดยเฉพาะโบสถที่วัดบอทรัพย ต.หัวเขา อ.สิงหนคร มีลั กษณะคลายกันมาก จากการที่ รัฐก
ลันตันเคยเปนประเทศราชของกษัตริย สยามขึ้นกั บมณฑลนครศรีธรรมราช และเมืองสงขลาเคยเป นที่
ทําการมณฑลระยะหนึ่ง และหลักฐานที่ ระบุวาเมืองสงขลามั กใชเปนที่ประทั บชั่วคราวของขาหลวงใน
การบริหารหัวเมืองมลายู และสถานที่ใหพระยากลันตันเขาเฝา จึงอาจส งผลให เกิดปฏิสัมพันธระหวาง
คนสงขลาและกลันตัน การรับอิ ทธิพลทางศิลปวัฒนธรรมขามแดน ดั งเชน การสร างวัดในกลั นตันที่นํ า
แบบอยางจากวัดในสงขลา
ปจจัยจากความศรั ทธาที่มีตอเจ าอาวาสหรือพระสงฆในวัด
งานศิลปกรรมที่มี ทั้ งแบบอลังการและแบบเรียบงาย แบบไทยและแบบจีน กล าวไดวา มี
จุดเริ่มตนจากพระสงฆภายวั ดแมพระสงฆมีศักยภาพดานกํ าลังทรั พย กําลั งกายนอยกว าฆราวาส แต
สามารถครองใจฆราวาส จูงใจใหคนทั่ วสารทิศหลั่งไหลเขาสู วัด เหตุนี้ เปนเพราะคุ ณลักษณะของ
พระสงฆ 3 ประการ
1ความเปนพระที่มีชื่อเสียงดานไสยศาสตร คาถาอาคมการปดเปารักษาโรค การดูชะตาราศรี
โหวงเฮง เสกพระเครื่อง ดังพบวาชื่ อเสียงของวัดมัชฌิ มารามอยูที่พระเกจิ อาจารยรูปหนึ่งคือท านทิ ด
(ปจจุบันมรณภาพแล ว) ทานมีชื่อเสียงโดงดังดานดูดวง มีชาวจี นสิงคโปร ชาวมาเลย รัฐอื่น ๆ ทั้งที่ มา
สวนตั วและรถทัวรมากราบไหวทานทิด เพื่ อขอใหทํานายโชคชะตาดังมีชาวบานรายหนึ่ งกลาววา (เพชร
ปุยดํา. 2554: สัมภาษณ) “คนไทย คนจีนชอบไปหาทาน จะทําธุ รกิจก็ใหทานดูดวง ลูกหลานเจ็บป วยก็
ขอชวยทานปดเปา” นอกนี้ทานเชี่ยวชาญด านเมตตามหานิยม ดังชาวบานรายหนึ่งกล าววา (นอย ดํ า
ริห. 2554: สัมภาษณ) “ทานทิ ดมีเครื่องรางมาก เปนพระเครื่องรูปทานเอง ขายดีเป นเนื้อวาน เวลาจีน
มีเรื่องมาหาแก คนอิสลามก็มาหาแก ทําน้ํ ามนตเดี๋ยวก็หาย จึงมีคนเลื่อมใสมากขึ้น” พลังศรัทธานี้ช วย
เบิ กทางใหเกิดการพัฒนาวัด ทานทิดยั งมีความสามารถดานภาษาจีนจึ งบอกบุญไดอย างเขาใจ เมื่อ