st118 - page 176

166
พันธุ์ ข้ าวจากการส่งเสริ มของทางราชการมาปลู กจนเป็ นที่ นิยม ทํ าให้ กระบวนการผลิ ตข้ าว
ของคนเกาะสมุยมีการผลิ ตไม่แตกต่างจากพื ้ นที่อื่นของภาคใต้ ตั ้ งแต่เตรี ยมเมล็ดพันธุ์ การเพาะ
ต้ นกล้ า การไถการปั กดํา การเก็บเกี่ยว การทํ าพิธีกรรมการเก็บรักษาและการแปรรู ปข้ าวเปลือก
เป็ นข้ าวสาร ซึ่งการทํานาใช้ แรงงานของผู้ คนในครั วเรื อนและการซอแรงจากเพื่อนบ้าน ใช้ ควายใน
การไถนามีครกตําข้ าวที่ผลิตขึ ้ นเองต่อมาก็ มีการพัฒนาการสีข้ าวเปลี่ยนเป็ นนําไปสีที่โรงสีข้ าวที่มี
คนจีนเป็ นเจ้ าของเสียส่วนใหญ่ เป็ นผลทําให้ คนเกาะสมุยเริ่ มที่จะซื ้ อข้ าวสารมาบริโภคในครั วเรือน
เมื่อประมาณปี พ.ศ.2494 โดยมีพ่อค้ าคนจีนบางกลุ ่มได้ นําข้าวสารจากภายนอกชุ มชนบรรทุกเรื อ
สํ าเภามาจํ าหน่ายและตั ้ งหลักแหล่ งค้ าขายอย่างถาวร(เสนี ย์ ใจเย็ น และคํามู ล สอนสงค์,
สัมภาษณ์เมื่ อวันที่ 16พฤษภาคม 2554) ทําให้ คนเกาะสมุยสะดวกในการซื ้ อหาไปบริโภค
สํ าหรับการผลิตและบริโภคอาหารประเภทพืชและผลไม้ ที่สํ าคัญของพื ้ นที่ เกาะสมุยและ
เกาะพะงันเป็ นสัญลักษณ์อย่างหนึ่ งของเกาะสมุยที่รู้ จักกันทั่วโลกคือพืชมะพร้ าว ในอดีตการผลิต
มะพร้ าวเป็ นพื ชที่สําคัญในอําเภอเกาะสมุยและเกาะพะงัน เกาะสมุยมี การปลูกมะพร้ าวมากที่ สุด
เป็ นอันดั บหนึ่งของประเทศไทย และเป็ นอาชีพหลั กของคนในชุ มชน มะพร้ าวที่ปลู กเป็ นพันธุ์
ดั ้ งเดิ มที่มีชาวบ้ านบางคนเอามาจากอําเภอสิชล จังหวัดนครศรี ธรรมราช เมื่ อมาปลูกในพื ้ นที่นี ้
กลายเป็ นพืชเศรษฐกิจที่ สํ าคัญและได้ ผลผลิตดีกว่ าในอําเภอสิชลเพราะสภาพดิ นและนํ ้ าอุดม
สมบูรณ์ จึ งทําให้ มีการขยายการเพาะปลูกมากขึ ้ นทั ้ งที่ ราบและบนภูเขาหรื อเชิงเขา พื ้ นที่ ปลูก
มะพร้ าวเกาะสมุยมี เกือบทุ กตําบล ยกเว้ นตําบลอ่ างทอง ตําบลมะเร็ ตมี มะพร้ าวมากที่สุ ด
รองลงมาตํ าบลหน้ าเมือง ตลิ่งงาม ลิปะน้ อย แม่นํ ้ า และบ่อผุด ซึ่ งการผลิ ตมะพร้ าวกลายเป็ น
อาชีพหลักของคนเกาะสมุยตกทอดสื บต่อกันมาตามบรรพบุรุ ษ รองลงมาจากอาชีพทํ านาและการ
ทําประมงพื ้ นบ้ านผลผลิตที่ ได้ จะมีการส่ งไปจําหน่ ายโดยมีพ่อค้ าคนจีนมารั บซื ้ อในชุมชน ราคาลูก
มะพร้ าวดั ้ งเดิมนี ้ ราคาลูกละ 1 บาทถ้ าหั กค่าจ้ างตกอยู่ ที่ลูกละ 50 สตางค์ มะพร้ าว 100 ลูก
ชาวสวนจะขายได้ เพี ยง 50 บาทเท่านั ้ น ถ้ าส่งมะพร้ าวจากเกาะสมุยไปขายยังฝั่ งก็ ต้ องเสี ย
ค่าใช้ จ่ ายสู งและเสี ยเวลาค่ อนข้ างมาก แต่ก็ มี พ่ อค้ าที่ มาซื ้ อโดยบรรทุกเรื อสินค้ าไปขายที่
กรุ งเทพมหานคร ส่วนกระบวนการผลิตมะพร้ าวนั ้ น เมื่ อปลูกแล้ วจะปล่อยตามธรรมชาติ อาศัย
นํ ้ าฝนเป็ นหลักปี หนึ่งๆ จะเก็ บมะพร้ าว 5-6 ครั ้ ง และเว้ นช่วงเก็บแต่ ละครั ้ งประมาณ 2-3 เดือน
ในการเก็บมะพร้ าวแต่ละครั ้ งใช้ ลิ งกังขึ ้ นไปเก็บมะพร้ าว เวลาปอกมะพร้ าวก็จะใช้ เสียม แต่ถ้ ามี
การย่างมะพร้ าวแห้ งจะใช้ วิธีย่างบนเตาแบบโบราณนอกจากนี ้ วิถี ชีวิตการทําสวนมะพร้ าวยังบ่ง
บอกถึงความเป็ นมาและการยกมรดกให้ ลูกหลานมีเรื่องเล่ ากันว่า “พ่อแม่ จะเลื อกสืบทอดการทํ า
สวนมะพร้าวให้ กับลู กหลาน โดยเลื อกเฟ้ นจากพฤติ กรรมของลู กเป็ นเกณฑ์ ตัดสิ น คนไหน