แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 84

๗๒
การแขงขันกันขึ้นเพื่อเปนการประลองความ แข็งแกร งของวัวจากบานตางๆ หลังจากการเสร็จฤดูทํานา
ทําจนเปนประเพณีเรื่อยมา จนถึงปจจุบันมีการใชวัวแขงขันรอบละประมาณ ๒๐ ตัว โดยมี วัวเพี ยง ๒
ตั วท าย นอกสุดของวงแถว เรี ยกวา "วัวใน" และ "วัวนอก" ที่วิ่ งแขงขั นประลองกัน เนื่องจาก สภาพ
อากาศร อนและการทํามาหากินในตอนกลางวัน การแข งขันวั วลานจึงทํ ากันใน ตอนกลางคืนมั กเริ่ ม
ประมาณ๔ทุม แขงกันไปจนฟ าสาง และมีเกือบทุกวันในหนารอน ทําใหอําเภอบานลาดเปนอํ าเภอที่
นาสนใจเหมาะสมที่เป นเมืองแหงการทองเที่ ยวเชิงเกษตร อําเภอบานลาดอยูติดอํ าเภอเมืองเพชรบุรี ไป
ทางทิศใต ระยะทางระหวางตัวอําเภอห างกันเพียง ๕ กิโลเมตร
ภูมิปญญาชุมชน “ตาลโตนด” ชุมชนบ านถ้ํารงค
ภูมิประเทศของจังหวัดเพชรบุรีส วนใหญเปนที่ราบลุม เหมาะแกการเกษตรกรรม ซึ่ ง
ในอดีตจั งหวัดเพชรบุรีไดชื่อวาอุดมสมบูรณด วยตนตาลและนาขาว โดยเฉพาะการผลิ ตน้ําตาลโตนดสง
เป นสินคาออกทํารายไดเปนอันดับ ๑ ของจังหวัด และตอมายั งสามารถทําหม อตาลสําหรับใสน้ําตาล
เป นสินคาออกควบคูไปอีกด วย เปนที่โจษจันกันมานานแลววา ตาล(โตนด) เมืองเพชรนั้นใหรสหวานนั ก
อี กทั้ งความอรอยก็ ไมเป นสองรองใคร แตนาเสียดายที่วั นนี้"ต นตาล"ไมคูบ านคู เมืองเพชรบุรี กลับมี
จํานวนลดนอยถอยลงไปมาก เชนเดี ยวกับวิถี การทําตาลของชาวเมื องเพชรที่นับวั นยิ่งลดนอยลงทุกที
อยางไรก็ ดีเพชรบุรีวันนี้ ยังคงไมสิ้นไรซึ่ งวิถีแหงตาล เพราะที่ "ชุมชนถ้ํ ารงค" (ตํ าบลถ้ํารงค) อําเภอบานลาด
ยังคงมี การอนุรั กษสวนตาลโตนดและภูมิ ปญญาการทําตาลไวใหคนรุนหลั งไดเรียนรู กัน รวมถึ งยังเปน
ชุมชนที่ โดดเดนไปดวยภูมิ ปญญาและวิถีชนบทแบบคนเพชร จนถูกยกให เปนหนึ่งในชุ มชนทองเที่ยวที่
นาสนใจมากแหงหนึ่งของภาคกลาง
ภูมิ ปญญาชุมชน “ตาลโตนด” ชุ มชนบานถ้ํารงค เปนชุมชนที่มี ความโดดเดนดานการ
อนุรั กษภูมิปญญาทองถิ่นเกี่ยวกับตาลโตนด ซึ่งนับวั นภูมิป ญญานี้จะหายจากชุมชน เนื่องจากขาดการ
สื บสานจากคนรุนใหม จากการสํารวจคนที่ทํ าอาชีพเกี่ยวกั บการทําตาลจะเป นคนที่มี อายุมากและไม
นิยมใหลู กหลานสืบสานงานตอเนื่องจากเป นงานที่ต องมีความเสี่ยงไดผลตอแทนที่ไม มากซึ่งแตกต าง
จากอดีตที่เด็กผูชายจะต องชวยพอการทํานา ทําตาล สวนเด็กผูหญิงก็ ชวยแม เคี่ยวน้ําตาล เปนการสื บ
สานภูมิ ปญญาตอเนื่อง แตปจจุบัน ดวยสภาวะสังคม เศรษฐกิ จ วิถีชีวิตที่ เปลี่ยนไปในปจจุ บัน เด็ กตอง
เข าเรียนตามระบบการศึ กษาไมไดชวยพ อแมทํางานเหมือนเดิม และนอกจากนั้นพอแมยังเห็นวาการทํา
ตาลเปนงานที่ยากตองอดทนและอันตราย คนทําตาลในแตละปพบว ามีการตกตนตาลตกลงมาเสี ยชีวิ ต
หรื อเป นไมรั บบาดเจ็ บอยูเป นประจํ า ยั งโชคดี ที่ชุ มชน ถ้ํ ารงค ยังมี การอนุ รั กษ ภูมิ ป ญญาด าน
“ตาลโตนด” โดยเฉพาะนายถนอม ภูเงินปราชญทองถิ่นที่เล็งเห็นความสํ าคัญของตนตาลโตนด มี การ
อนุรั กษ ตนตาล พัฒนาการปลูกตาลโตนด โดยทําเปนสวนตาล โดยมี ทฤษฎีการเพาะตนตาล การทํา
แปลงปลู กตนตาล ทําใหการปนตนตาลงายโดยทํานั่งรานเชื่อมตนตาลแต ละคน รวมทั้งคนในชุมชนต อง