แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 100

๘๘
จําเป นตองมีหนวยงาน เชน สถานี ตํารวจ สถานพยาบาล และหนวยราชการตาง ๆ ไปตั้งใหมเพื่อดูแล
ทุกข สุขของประชาชนใหใกล ชิดและทั่วถึง จึงเปนที่มาของการกอตั้งอําเภอขึ้นเปนครั้งแรก ในประมาณ
ป พ.ศ. ๒๔๕๙ การดําเนินการจัดตั้งครั้งแรกเปนที่ทําการชั่วคราวอยูบริเวณหนาวัดโพธิ์กรุ เรียกวา“บ าน
ทาชาง” ซึ่ งเมื่อก อนคาดวาที่แหงนี้นาจะมีชางอยูมาก ดั งนั้น อําเภอที่ จัดตั้งใหมจึงชื่อ“อํ าเภอทาช าง”
โดยมี ขุนผดุงคชดิ ตถ เปนนายอํ าเภอคนแรก ที่ ตั้งของที่ ว าการอําเภอนี้ประชาชนเดินทางไปติ ดตอ
ราชการไม สะดวก ตอมาจึงยายที่วาการอําเภอมาอยูที่ใหมที่บานขนอน ซึ่ งเปนด านสํ าหรับจั ดเก็บภาษี
เรือที่เข ามาคาขายภายในจั งหวัดเพชรบุรี สันนิ ษฐานวาสถานที่ตั้งของอําเภออยูบริเวณทางตะวั นตกของ
ตลาดนัดขนอนซึ่งเมื่อประมาณ๑๐๐ปกอนขนอนคงมีสภาพเปนตลาดยอมๆที่มีร านชําหรือโชหวยของ
คนจี นสัก๒ เจากับโรงสีไฟ และศาลเจ าจีนดวย โดยมีชุมชนไทยจีนมาตั้ งบานเรื อนอยูอาศัยและใชเปน
ร านคาขายไปดวยในตัวนอกจากนั้นที่นี่ยังเปนดานตรวจและเก็บภาษีที่จะต องนํามาลงเรือที่ท าน้ํา หรือ
เดินเรือผ านที่นี่ต อไป ภายหลังจึงไดมีการเปลี่ยนชื่ออําเภอจากอําเภอท าชาง เปน “อําเภอขนอน” ตาม
ชื่อของสถานที่ ตั้งอําเภอ จากนั้นตอมาอีกราว ๕ป ไดมีการยายอําเภอมาอยูหมู บานลาดในที่ปจจุบัน
ในชวงที่ตั้งอําเภออยูที่บานขนอนนั้น บริเวณใกลเคียงกับบานขนอนทางดานใต
ของแมน้ําเพชรบุรี เรียกว า บานวังชนวน เป นชวงที่มี ความโค งของแมน้ําคอนข างมาก มีเรือสินคาใช
เป นเสนทางในการติดตอ การหยุ ดพักเรือจึงเกิดเป นชุมชนขนาดใหญขึ้น (เนื่องจากสมั ยนั้นไมมี ถนนจึง
ต องใช เสนทางคมนาคมทางน้ําเป นเส นทางหลัก) อํ าเภอบานลาดเพิ่ งจะมี ถนนใชในการคมนาคม
ติ ดตอกั น ในราว พ.ศ. ๒๔๘๓ ในสมัยนายบุญมี สายสุทธิ เปนนายอําเภอ ดังนั้น ถนนจากอําเภอเมื อง
เพชรบุรีไปสูอํ าเภอบานลาด จึงมีชื่อถนนวา “ถนนสายสุทธิ ” ตามนามสกุลของนายอํ าเภอสมัยนั้น
ดวยสภาพภูมิ ประเทศของบานวังชนวน และบานขนอนที่มีสายน้ําโคงยาวทําให
บรรดามิ จฉาชี พมักทําการปลนเรื อของชาวบาน พอคาแม ค า และผู ที่สั ญจรไปมาทําให ไดรั บความ
เดือดรอนเสียหาย ดังนั้น เพื่ อแกไขป ญหาดังกลาวทางราชการจึงเห็นสมควรยายที่ว าการอําเภอและ
หน วยงานตาง ๆมาตั้งที่บานวังชนวนประมาณป พ.ศ. ๒๔๖๘และเปลี่ยนชื่ อใหมเป น “อําเภอบ านลาด”
ในป พ.ศ. ๒๔๘๑ คํ าวา “บานลาด”นั้น สันนิษฐานวานาจะมาจากสภาพท องที่ โดยทั่วไปของตําบลที่
เป นที่ลุ มมาก เมื่อถึงฤดูน้ําหลากน้ําในแมน้ําเพชรบุรีจะเอ อทวมทุกป
๑.๑.๒ วัฒนธรรมตาลเมืองเพชรในอดีตของอําเภอบานลาด
จากการวิเคราะห ชุมชนแบบมีสวนรวมเกี่ ยวกับศั กยภาพของชุมชนบานลาดที่
เกี่ ยวของกับวัฒนธรรมตาลเมืองเพชรในอดี ต พบวา มีวั ฒนธรรมตาล จําแนกเป น ๔ ประเภท คือ
๑) การทําน้ําตาลโตนดเป นอาชีพ ๒) การนําประโยชนจากตาลมาใชในวิ ถีชีวิ ต ๓) กระบวนการทาง
สั งคมเปนแบบพึ่งพาอาศัยกัน และ ๔) การทําเตาตาล ดังนี้