แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 102

๙๐
เลยที เดียว น้ําตาลจะมีราคาแพงขึ้นและหายากขึ้นทุกที คนขึ้นตาลมีนอยลง คนอายุต่ํากว า ๕๐ ป ไมมี
ใครขึ้ นตาลแลว เพราะเปนอาชีพที่เสี่ยงมาก ทํายากและไม คุ มรายไดไม แนนอน ไม มีรายได ประจํา จึง
นิยมไปทํางานกอสรางและงานโรงงานมากกวาการขึ้นตาล
อาชีพใหม ของคนรุนใหมเกี่ยวกับตนตาลโตนดในชุมชนบ านลาด ปจจุบันเมื่ อ
ตาลตัวเมียออกลูก เจาของจะปลอยใหลู กเติบโตพอจึ งจางผู ชํานาญไปโอบขึ้นไป (ไม ใชพะอง) เพื่อตัด
ทะลายตาลลงมาเฉาะลู กตาลสด (คนบานลาดเรียกโตนดเตา) ชั่งกิโลขายตามริมทางหลวง มีมากตั้งแต
หนาเขาวังไปจนถึงบางเค็ม สวนเนื้อหั วลูกตาลออน ๆ จะซอยเปนชิ้นบาง ๆ ตมใหสุกขายเพื่อนําไปแกง
กั บเนื้อยางหรือกุงสด เรี ยกวา แกงหัวตาลหรือแกงหั วโตนด จะทําอยางนี้ก็ ตอเมื่ อตนตาลนั้นยังไมสู ง
เกินไป สวนตาลที่ สูงเกินไปจะปล อยใหลูกตาลสุกหลนลงมาเอง แล วเก็บลูกตาลเอาเนื้ อมาทํ าขนมตาล
หรื อเลี้ยงวั ว เมล็ดเอาไปเพาะใหงอกเฉาะเอาเนื้อในออกมาเชื่ อมขายเรียกวา โตนดเชื่อม หรื อเชื่อมดวย
น้ําตาลโตนด แลวนําไปชุบแปงทอด เรียกวา โตนดทอด ปจจุบันทั้งโตนดเชื่อมและโตนดทอดจะพบเห็น
ได ทั้งในรานขนมหวานและตามตลาดนัดทั่ ว ๆ ไป
ชุมชนบานลาดจะเกี่ยวของกับอาชีพการทํานาและการทําน้ําตาลโตนด ดังจะ
เห็ นไดจากคํ าขวั ญของอําเภอบ านลาดที่ว า “ละมุดหวาน น้ําตาลรสเด็ ด ชมพูเพชรเลิ ศล้ํา สายน้ํ า
ศั กดิ์สิทธิ์ ชีวิตนักปราชญ” ย อมแสดงใหเห็ นวิ ถีชีวิ ตของเกษตรในชุมชนบานลาดที่ มี ความผูกพันอย าง
แนนแฟนระหวางคนกับตาลโตนด ในเกือบทุกครัวเรือน ในอดีตจะทํานาและทําน้ําตาลโตนด จึ งถือวา
อาชี พการทําน้ําตาลโตนดของคนในชุมชนบ านลาดมีมาตั้งแตรุนปูยาตายายแมวากาลเวลาผานไปจะถูก
ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางสั งคมและวัฒนธรรม รวมทั้ งความเปนเมืองจนทําใหอาชีพนี้ ลด
นอยลงแตยังคงอยูตราบจนทุกวันนี้ การลดนอยลงของอาชีพอาจพิจารณาได จากการลดลงของจํานวน
ต นตาลโตนดนั่นเอง ซึ่งตนตาลโตนดมีจํานวนลดลง เนื่องจากมีการทํานาหวานน้ํ าตมถึง ๓ ครั้งตอป ทํา
ใหมี น้ําแชโคนตาลประมาณ๓๐๐ วั น เหลือแหงประมาณ ๖๐ วั น ซึ่งสงผลให ตนตาลค อย ๆ มีสภาพ
เป นตาลแหยง (ภาษาถิ่น หมายถึ ง ตาลที่กําลังจะตาย) และตายในที่สุ ด สวนตาลใหม ที่จะขยายพั นธุ
เป นตนมีนอย เพราะทั้งตาลสุกและเมล็ดตาลกลายสภาพเปนธุรกิจซื้ อขายสวนมากจึงไมมีการขยายพันธุ
ขอมูลเกี่ยวกับจํานวนตนตาลโตนดในอํ าเภอบานลาดจากอดีตถึงปจจุบันจะเห็นวามีแนวโนมลดลง แตก็
ได มี การปลูกเพิ่มเติมจากโครงการปลูกตาลลานตนถวายพระบาทสมเด็จพระเจ าอยูหัว ของจั งหวัด
เพชรบุรีและสมาคมชาวเพชรบุรีตั้ งแตป ๒๕๔๙ ถึงป ๒๕๕๑ รวมจํานวนตนตาลโตนดที่ ปลูกในจังหวัด
เพชรบุรีทั้งสิ้น๑,๑๗๗,๔๙๓ ต น (สุวรรณา ชุ ติมันต. ๒๕๕๑ : ๓)
๒) การนําประโยชนจากตาลมาใชในวิถีชีวิต
ผลิ ตผลจากตนตาลโตนดถูกนํามาประกอบอาหารคาวหวาน เชน แกงหัวตาล
โตนดทอด ขนมหม อแกง และขนมหวานตาง ๆ ที่มีส วนประกอบสําคั ญ คือน้ํ าตาล ชุมชนบานลาดมีภูมิ
ปญญาที่แตกตางไปอยางหนึ่ง คื อ การทํา “น้ําตาลงุ น” โดยทําเมื่อปลายฤดู จะมีการเคี่ยวตาลใหอ อน