untitled - page 182

๑๗๒
สรางในลักษณะรวมกันเปนตนดอกไมจึงมีลักษณะที่ สื่อถึงความเปนอันหนึ่งอันเดียวกั นสวนการนํ า
ตนดอกไมเดินวนรอบโบสถ ๓ รอบ โดยมีขบวนแหต นดอกไมและพุทธศาสนิกชนเดินร วมไปเปน
ขบวนใหญ พร อมกับการเตนของผูถือต นดอกไมในรูปแบบที่ รุนแรงผสมผสานกับเสี ยงตีกลอง เคาะ
กรับที่กระชับนั้นเปนการสื่อถึงนัยยะถึงความเปนสิริมงคลแกชีวิ ต และเพื่อเปนการเตรี ยมการบูชา
พระพุทธเจาดวยดอกไมและความเป นสิริมงคลของผูเขารวมพิธี กรรม
อยางไรก็ตาม การศึกษาการตีความหมายจากภู มิปญญาทองถิ่นนั้นอาจเกี่ยวพันกั บความ
เชื่อทางศาสนา ความรู ค านิยม อุดมการณ หรือบรรทัดฐานทางสั งคมอยางใดอยางหนึ่ ง หรือ
หลาย ๆ อยางผสมผสานกั น ดังเชนความเชื่อเกี่ยวกับพระอุปคุ ตในงานประเพณีผี ตาโขน ที่เชื่อวา
พระอุปคุตกั บผีตาโขนเกี่ยวข องกัน คือ ในสมัยพระเจาอโศกมหาราชฉลองเจดีย ที่บรรจุพระบรม
สารีริ กธาตุของพระพุ ทธเจาจํานวนแปดหมื่ นสี่พันองค มี การทําบุญฉลองนาน ๗ ป ๗ เดือน ๗ วัน
และนิมนตพระอุปคุ ตมาปกปอง เพราะเกรงวาพญามารจะมารบกวน สอดคล องผลการศึ กษาของ
กาญจนา สวนประดิษฐ ๑๙ ที่กลาววา การนิมนตพระอุ ปคุตมาไวที่วัด เมื่ อมีงาน “บุญเผวด” หรือ
“บุญหลวง”นั้น มี จุดมุงหมายเพื่อปราบมารและปองกั นภยันตรายตางๆ ทําใหเกิดความสวัสดีมี ชัย
ซึ่งในการอัญเชิญพระอุปคุตนั้นจะใช “แสนแกวอุนเมื อง” ลงงมกอนหิ นในแมน้ําหมั น 3 ครั้ง ครั้ง
สุดทายจึงจะสมมุติเปนพระอุ ปคุต จากนั้นจึงอัญเชิญมาไวที่วั ดโพนชัย สถานที่ใชประกอบพิธี เพื่อ
ดําเนินการต อไป นอกจากนั้นยังเปนส วนสําคัญสวนหนึ่ งของทุกหนวยสังคม ได แก ภูมิ ปญญา
ดานครอบครั ว ภูมิ ป ญญาดานการศึกษา ภู มิ ปญญาดานศาสนา ภู มิ ปญญาด านเศรษฐกิจ ภู มิ
ปญญาดานการเมืองการปกครอง ภูมิ ปญญาดานนันทนาการและศิลปะ ภูมิ ปญญาดานภาษาและ
การสื่อสาร ซึ่ง จิ นตนา พูนลาภและคณะ กลาววา ๒๐ประเพณี ทองถิ่นซึ่งเปนภูมิป ญญาทองถิ่น
เปนองคความรูที่สื บทอดจากรุนสูรุนมาเปนระยะเวลาที่ยาวนาน มีการบูรณาการเปนองคความรูที่
สมบูรณและสมดุ ลในตัวเองมาตั้งแตระดับบุ คคล ครอบครัว เครือญาติ ชุ มชน หมูบาน สังคม
วัฒนธรรมจนถึงทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล อมและเทคโนโลยี ซึ่งในอดีตนั้นเปนวิ ธีการผลิตเพื่ อ
การยังชีพและการพึ่งพาตนเอง
๕.๓ ขอเสนอแนะ
๕.๓.๑ ควรมี การศึกษาเกี่ ยวกั บชุดการแสดงที่ มี การปรั บประยุกต งานศิลปะและ
วัฒนธรรมสูการออกแบบสรางสรรคแบบสมั ยใหม
๕.๓.๒ ควรมีการศึกษาวิจัยโดยการให ชุมชนเขามามีสวนรวมในการคิด สรางสรรคและ
นําเสนอชุดการแสดงที่มีเอกลักษณ เฉพาะของทองถิ่นผสมผสานรวมไปกับการออกแบบชุ ดการ
แสดงแบบสมัยใหม
๑๙ กาญจนา สวนประดิษฐ. (๒๕๓๓). ผีตาโขน : ศึกษาเฉพาะกรณีอํ าเภอดานซาย. วิทยานิพนธปริญญาศิลปศาสตร
มหาบัณฑิต สาขาไทยคดีศึกษา (เนนมนุ ษยศาสตร) มหาวิทยาลัยศรี นครินทรวิโรฒ มหาสารคาม, หนา ๑๐๑.
๒๐ ทรงจิต พู นลาภ และคณะ. (ม.ป.ป.). ศักยภาพและสถานภาพของภูมิปญญาไทย. นนทบุรี : สํานักงานคณะกรรมการ
วิจัยแหงชาติ, สหมิตรพริ้นติ้ง, หนา ๑.