bk130 - page 43

- ๑๓ -
ตอบสนอง การให้รางวัล การเรียนรู้ ด้วยการสังเกต จึ งสามารถเกิดขึ้ นได้อยู่ ทุกเวลา (กาญจนา แก้ว
เทพ,๒๕๕๒: ๑๗๔-๑๗๕)
Bandura (๑๙๗๑) ได้รวบรวมวิ ธีการที่ การเรียนรู้ ทางสังคมจะเกิ ดขึ้นได้โดยผ่ านตัวแทน
จากสื่อมวลชน ๓ แบบ (กาญจนา แก้วเทพ,๒๕๔๓: ๑๘๘-๑๘๙) คือ
๑. Observation learning ผู้ที่เปิ ดรับสื่อทุ กชนิดย่อมรู้ จักแบบแผนใหม่ๆ ของการแสดง
พฤติกรรมอยู่ตลอดเวลาจากการนําเสนอของสื่ อ เราทุกคนรู้ว่าการยิงปืนจะต้องทําอย่างไร ทั้งๆ ที่ใน
ชีวิ ตจริงอาจจะไม่ เคยเห็นหรือจั บปืนเลยก็ได้ เรารู้แม้กระทั่ งว่าถ้าจะจี้ตั วประกันบนเครื่องบินจะต้อง
ทําอย่าไร เพราะเราเคยดูหนังประเภทนี้มาหลายรอบแล้ว
๒. Inhibitory effects การที่ได้เห็นตัวต้นแบบถูกลงโทษเนื่องจากการกระทําบางอย่าง จะ
ช่วยลดแรงจูงใจของผู้ เลียนแบบที่จะทําตามให้น้อยลง (คล้ ายๆ สํานวนของไทยที่ว่า “ฆ่ าไก่ให้ลิงดู”)
เนื่องจากผู้เรี ยนรู้จะรู้สึ กคล้ายกับว่ าตนเองได้ถูกลงโทษเช่นกัน มีผลจากการวิจัยเชิงทดลองแสดงให้ว่า
เมื่อดู หนังที่ ลงโทษผู้ใช้ความรุ นแรง พฤติกรรมที่ ชอบสอดรู้ สอดเห็ นหรือพฤติกรรมต่ อต้านสังคม
ทั้งหลาย ผู้ชมจะแสดงพฤติกรรมดั งกล่าวในชีวิ ตจริงน้อยลง (นี้อาจจะเป็ นเหตุผลว่า เพราะเหตุ ใด
บรรดาหนัง action ทั้งหลายจึ งต้องลงโทษตัวร้ายในตอนจบ หรื อละครโทรทัศน์ต้ องมีแก่ นเรื่องแบบ
ทําดีได้ดี ทําชั่วได้ชั่ว)
๓. Disinhibitory effects สําหรับสื่อมวลชนที่ให้ แบบอย่างของตั วต้นแบบที่ได้รั บรางวัล
เนื่ องจากกล้ าแสดงออกซึ่งพฤติ กรรมที่สั งคมห้ ามปรามมิให้ฝ่ าฝืน ก็สามารถทํ าให้ผู้ ชมเลียนแบบ
กระทํ าพฤติกรรมสวนกระแสสังคมให้มากขึ้ นได้ ตั วอย่างเช่น พระเอกที่ ใช้ความรุ นแรงแบบซาดิสม์
สามารถทํ าให้ตั วละครหญิ ง (รวมทั้งนางเอก) มารุมรั ก มี การวิจั ยเชิงทดลอง พบว่ า เมื่ อนํ าเอา
ภาพยนตร์ที่ มี เรื่องเกี่ยวกั บความกล้ าบ้ าบิ่นที่ ทําพฤติ กรรมที่ตามปกติ สังคมห้ามปรามมาให้ กลุ่ม
ตัวอย่างชมแล้ ว จะมีผลทําให้ผู้ชมลดความกลัวหมอฟัน กลัวสัตว์เลื้อยคลาน (เช่น งู) และเพิ่มความ
ก้าวร้าวมากขึ้น
จากที่กล่ าวมา สรุปได้ ว่ า สื่อมวลชนมี อิทธิ พลต่ อพัฒนาการของเด็ กวั ยรุ่ นอย่ างมาก
สื่อมวลชนมี ส่วนในการให้ความรู้และทัศนคติ ต่อเด็กวัยรุ่นทั้งในทางบวกและทางลบ ทั้งโดยตรงและ
ทางอ้ อม การให้ความรู้และทั ศนคติ ไม่ถูกต้อง จะมี ผลในการโน้มน้ าวจิตใจและทัศนคติของเด็ กและ
วัยรุ่ นให้เห็นผิดเป็ นชอบได้ เนื่องจากสัญชาติญาณของเด็ กวัยรุ่นชอบการเลียนแบบ สื่อมวลชนต่างๆ
จึงมีอิทธิ พลอย่างมากต่อวัยรุ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์และพฤติ กรรมก้าวร้าว
๔) แนวคิดเกี่ยวกั บสื่ออินเทอร์เน็ต (internet)
อินเทอร์เน็ตถื อเป็นสื่อใหม่ที่มีผู้ใช้งานเป็ นจํานวนมากโดยมีอัตราการเติบโตร้อยละ ๒๑ ต่อ
ปี นับตั้งแต่ปี ค.ศ. ๒๐๐๖ ถึง ๒๐๑๑ และมีการใช้ งบโฆษณาผ่านสื่อออนไลน์ในอินเทอร์ เน็ตมากกว่า
แปดหมื่นล้านเหรียญสหรัฐในปี ค.ศ. ๒๐๑๑ โดยในปัจจุบันมีผู้ใช้งานมากถึ ง ๒,๐๙๕,๐๐๖,๐๐๕ คน
ทั่วโลก (internet world stats, ๒๐๑๑ อ้างใน ชานนท์ ศิริธร, ๒๕๕๔)