bk130 - page 40

- ๑๐ -
อย่างไรก็ตาม มีผลการวิ จัยซึ่งพบว่า การรู้เท่ าทันสื่อเป็นตัวทํ านายที่ มีอิ ทธิพลทางบวกสู ง
ที่สุ ดในการทํานายพฤติ กรรมการบริโภคสื่ อด้วยปัญญา (จิ นตนา ตันสุ วรรณนนท์, ๒๕๕๓: ๑๓๐)
กล่ าวคือ การตระหนักรู้ในผลกระทบของสื่ อจะช่วยให้ ผู้บริ โภคสื่อปกป้ องตนเองได้ เนื่องจากจะช่วย
ให้สามารถตัดสิ นใจได้ว่ า ผลแบบใดที่ตนต้องการและผลแบบใดที่ควรหลีกเลี่ยง (Potter, ๒๐๐๕ อ้าง
ถึงในจิ นตนา ตันสุ วรรณนนท์, ๒๕๕๓: ๑๓๐) การควบคุมเนื้อหาข้ อมูลข่าวสารและกิจกรรมทั้ งที่เป็ น
ประโยชน์ และโทษ ซึ่ งไหลเวี ยนอยู่ ในเครื อข่ ายอินเทอร์ เน็ ตจากทั่ วทุ กมุ มโลกกระทําได้ ยาก
อินเทอร์เน็ตจึ งเปรียบเสมือนดาบสองคมที่ให้ทั้งคุณและโทษ ขึ้นอยู่กับเยาวชนผู้ ใช้งาน สําหรับภัยทาง
อินเตอร์เน็ ตที่เกี่ยวข้องกับเยาวชนได้ แก่ ภัยจากสื่ อลามกอนาจาร ภัยจากการเข้าไปพูดคุยสนทนา
ออนไลน์ ภัยจากการค้าบริการทางเพศ และภั ยจากการเล่นเกมที่มี เนื้อหาไม่เหมาะสมในรู ปแบบ
ต่างๆ (วรพจน์ ช่างปั้น, ๒๕๕๑; จิตรี อนุสนธิ์, ๒๕๕๒)
สื่อปลอดภั ยและสร้างสรรค์
สื่ อปลอดภัย หมายถึง สื่ อที่ไม่ ขัดต่อกฎหมาย ยกตั วอย่างสื่อที่ ขัดต่ อกฎหมาย เช่น สื่อลามก
สื่อที่ มี ลักษณะหมิ่นประมาทผู้ อื่น สื่อที่ แนะนําการใช้สารเสพติด สื่ อโฆษณาการค้าประเวณี เป็นต้ น
สื่อที่สร้ างสรรค์นั้นหมายถึงสื่อที่สร้างเสริ มการเรียนรู้ และการศึกษาให้กับเด็ ก เยาวชนไทยในประเด็น
หลักๆ ๖ เรื่อง คือ ส่งเสริมระบบคิด ส่งเสริมความรู้ทางวิชาการ เน้นเรื่องคุณธรรม-จริ ยธรรม ส่งเสริม
ทักษะในการใช้ชีวิ ต สื่อที่ทําให้เข้าใจและเรี ยนรู้การอยู่ร่วมกันหรือการผสมผสานความหลากหลายใน
แง่มุมต่างๆ และสุดท้ายก็คื อ สื่อที่ทําให้เข้าใจและเกิ ดความรักของคนในครอบครัว
อะไรคือปัญหาด้านสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ในสังคมไทย
ในปัจจุบันพบว่า สื่อที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์สํ าหรับเด็กและเยาวชนมีน้อยมาก ในขณะที่
สื่ อที่ไม่ปลอดภั ยนั้ นกลั บมีจํ านวนมากขึ้นและทวีความรุ นแรงมากขึ้ นเพราะเหตุปั จจั ยสําคัญ ๖
ประการ ดั งนี้ (๑) การใช้ระบบเรตติ้งเชิ งปริมาณ ทําให้ รายการสําหรับเด็ก เยาวชนไม่ สามารถอยู่
รอดในผังรายการได้ (๒) ขาดระบบการส่งเสริมสื่อที่ ปลอดภัยและสร้างสรรค์ที่เป็นรูปธรรมและยั่งยืน
(๓) ขาดการสร้างเสริมความเข้ มแข็งให้ กั บเด็ก เยาวชน และครอบครั วอย่ างจริงจัง (๔) ขาดการ
ปลูกฝั งจริยธรรมที่ดีในการใช้งานไอซี ที (๕) ขาดระบบการส่งเสริมการมีส่ วนร่วมให้กั บเด็ก เยาวชน
และครอบครัว และ (๖) ขาดระบบการบังคับใช้กฎหมายและการสร้างกฎหมายใหม่ที่มีประสิทธิ ภาพ
๒) ทฤษฎีการบ่มเพาะทางสังคม (socialization theory)
การอบรมบ่มเพาะ (socialization) มี ความหมายคล้ายคลึงและแตกต่างกันในรายละเอียด
ตามสาขาวิชาที่ศึ กษาดังนี้ (กาญจนา แก้วเทพ, ๒๕๕๒: ๑๖๗)
ในสาขาวิชามานุษยวิทยา ใช้คําว่า “enculturation” ซึ่งหมายความว่ า คนในแต่ละสังคม
จะต้ องซึมซับ (internalized) วัฒนธรรมที่เคยเป็นสิ่ งที่อยู่ ภายนอกตนเอง (ภาษา ขนบธรรมเนียม
ประเพณี ฯลฯ) เข้าไปไว้ในตนเอง (en = ซึมซาบเข้าไป + culture = วัฒนธรรม) ในแง่นี้ สื่อมวลชน
ก็จะเป็นส่วนหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่า วัฒนธรรมของชาตินั้นๆ เป็นอย่างไร ก่อนที่จะซึมซับเข้าไป