st124 - page 287

272
4.3พิพิธภัณฑ์ สั ญลักษณ์ ร่ วมของสังคมพหุวัฒนธรรม
พิ พิ ธภัณฑ์ชุ มชนชาวเกาะลันตามีที่ มาจากการพูดคุ ยในกลุ่ มเล็กๆ แล้วขยายไปสู ่
วงกว้างถึงขอบเขตของการฟื้ นฟูวิถีชี วิตของชาวเกาะลันตาที่ได้รั บความเสี ยหายทั้ งด้านทรัพย์สิ น
และจิ ตใจตามโครงการฟื้ นฟูวิถี ชี วิตดั้ งเดิ มฯซึ่ งมีความเห็ นร่ วมกันว่าควรมองการทํางานในวง
กว้างไปกว่ าการสงเคราะห์ ในเนื้ องานเหล่านี้ งานศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็ นงาน
สําคัญในฐานะที่เป็ นส่วนเติ มเต็มให้กับการตระหนักถึงคุ ณค่าของความเป็ น “ชาวเกาะลันตา”และ
นําไปสู่ การพัฒนาอย่างรู้ เท่าทันและเกิ ดประโยชน์แก่ชาวลันตา
การร่ วมมือกันจัดตั้ ง “พิพิ ธภัณฑ์ชุ มชนชาวเกาะลันตา” จึงเป็ นโครงการหนึ่ งที่ได้จาก
การทําประชาพิจารณ์ โดยชาวตลาดศรี รายาซึ่ งเป็ นเจ้าของพื้ นที่ตั้ งอาคารที่ ว่าการอําเภอเก่า และ
คณะกรรมการฝ่ ายศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นซึ่ งผู้วิจัยร่ วมเป็ นคณะทํางานด้วย เป็ นการ
เปิ ดพื้นที่ให้ชาวเกาะลันตาทุกกลุ่มได้มีปฏิสัมพันธ์กันและได้แสดงอัตลักษณ์ของตนเองให้ ปรากฏ
เป็ นรู ปธรรมดังนั้ นทุ กกลุ่มชาติพันธุ์ ต้องรื ้ อฟื้ นเรื่ องราวและวัฒนธรรมของตนเองเพื่อนํามาจัด
แสดงในพิ พิธภัณฑ์ จึงเป็ นโอกาสที่ ผู ้ คนได้ย้อนอดี ตกลับไปทบทวนเรื่ องราวและอัตลักษณ์ ของ
ตัวเอง ได้เห็ นความสําคัญของการนําวิถี ชี วิตดั้ งเดิ มมาแสดงให้ปรากฏต่อชุ มชนใหม่ และเห็ น
คุณค่าของการมี ส่ วนร่วมในชุมชนที่มีพื้นที่ ทางประวัติศาสตร์ มาด้วยกัน
5. มติคณะรั ฐมนตรี และความหวังในอนาคต
โครงการฟื ้ นฟู วิถีชี วิตและวัฒนธรรมชาวเลให้ยั่งยืน เป็ นผลสื บเนื่องจากการเข้าไปให้
ความช่ วยเหลือชุ มชนในพื้ นที่ ที่ประสบภัยสึ นามิ ของสื่ อมวลชน องค์กร และหน่ วยงานต่ างๆ
รวมทั้งชุ มชนชาวเลด้วยส่งผลให้สาธารณะชนรู ้จักและเข้าใจวิถี ชีวิตและวัฒนธรรมของชาวเลมากขึ้ น
แต่ ขณะเดี ยวกันกลับไปพบปั ญหาที่ สั่ งสมมานาน และกําลังรุ นแรงขึ้ นหลังจากคลื่ นสึ นามิ
ได้ทําลายที่ พักอาศัยของพวกเขาคือปั ญหาที่พบว่าผืนดินที่เขาเคยอยู่อาศัยและทํามาหากิ นรวมถึง
ทรั พยากรธรรมชาติ ได้มีผู ้ จับจองเป็ นเจ้าของหรื อมีการประกาศเป็ นเขตพื้นที่ คุ ้มครองเข้าไปทํามา
หากิ นไม่ ได้ นอกจากนั้ นชาวเลบางชุมชนไม่ได้รั บความคุ้มครองและการบริ การพื้นฐานตาม
กฎหมายและปั ญหาอื่นๆอี กมากกระทรวงวัฒนธรรมจึงได้ดําเนิ นการขับเคลื่อนโครงการนี้ ขึ้ น
ร่ วมกับหน่ ายงานที่ เกี่ยวข้องทุ กภาคส่ วน เพื่อแก้ปั ญหาวิกฤตสําคัญ ด้านที่ทํากิ นและที่อยู่อาศัย
ด้านการศึกษา ด้านการฟื้ นฟูวิถี ชีวิตวัฒนธรรมดั้งเดิ มให้ดํารงอยู่ได้ด้วยตนเอง ด้านการส่งเสริ ม
สุ ขภาพและบริ การสาธารณสุขและปั ญหาเรื่องการจัดตั้ งศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่นในชุมชน
ประเด็นที่น่ าสนใจคือรั ฐมนตรี ว่าการกระทรวงวัฒนธรรมได้ ประกาศที่จะเดิ นหน้าสร้าง
เขตวัฒนธรรมพิเศษตามแผนฟื้ นฟูวิถี ชีวิตชาวเลในอันดามัน