st116 - page 117

99
ประเพณี เช็งเม้ง
ประเพณีเช็งเม้ง (ชิงหมิง) หรือการไหว้หลุมฝังศพบรรพบุรุษ ตรงกับวันที่ 5 เดือน 3 ของจีน
หรือประมาณวันที่ 5 เมษายนของทุกปี เป็ นประเพณีที่มีหลักฐานปรากฏว่ าถือปฏิบัติมาตั้งแต่สมั ย
ราชวงศ์ฮั่น โดยได้รับอิทธิพลความเชื่อตามคําสอนของลั ทธิขงจื๊อที่ให้ลูกหลานได้ระลึกถึงบรรพบุรุษ เพื่ อ
เป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีต่ อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว8 ถื อเป็นประเพณีสํ าคัญตามคําสอนของ
ลัทธิขงจื๊อที่ชาวจีนทุกคนยึดถือปฏิ บัติ สืบต่อกันมาเป็นเวลานาน
ก่ อนเริ่มทํ าพิธีเซ่ นไหว้บรรพบุรุษในเทศกาลเช็งเม้ง ลู กหลานชาวจีนฮกจิวต้องเตรียมพื้นที่ ใน
การไหว้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ โดยการร่ วมกันทํ าความสะอาดสุสานหรื อฮวงซุ้ยของบรรพบุ รุษผู้ล่วงลับ และ
ตกแต่ งด้วยกระดาษสีหรือธงสีให้มี ความสวยงาม หลังจากนั้นจึงนําของเซ่นไหว้ ต่างๆไหว้ทั้งเจ้ าที่และ
บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ ประกอบด้วย อาหารคาว ได้แก่ หมูต้ม ไก่ต้ม ไข่ไก่ต้ม ไข่เป็ดต้ ม หมี่เหลืองผัด และ
อื่นๆขึ้นอยู่กับลูกหลานนํามาไหว้ รวมถึงผลไม้ต่ างๆ และเครื่องดื่ม อนึ่ง การไหว้บรรพบุรุษผู้ล่วงลั บของ
ชาวจีนฮกจิวในอดีตไม่นิยมใช้หมูย่างในการไหว้ แต่ต่อมาเมื่อยุคสมั ยเปลี่ยนไปบางครอบครัวก็มี การนําหมู
ย่างมาไหว้ บรรพบุรุษผู้ ล่ วงลับ ทั้งนี้ขึ้ นอยู่กั บความเหมาะสมและความต้องการของแต่ ละครอบครัว
นอกจากนี้ยั งมีการเผากระดาษเงิน กระดาษทอง รวมถึ งเครื่องกระดาษที่เป็ นสิ่งของต่างๆ เช่ น เสื้อผ้า
บ้าน รถยนต์ ฯลฯ ซึ่งมีความเชื่อว่าบรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้วสามารถนํ าไปใช้ในปรโลกได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กั บ
แต่ละครอบครัวจะจัดหามาไหว้ สําหรับบางครอบครั วเช่นครอบครัวของนางทิพรัตน์ อริ ยะภูชัย และนาย
เสริมศั กดิ์ ถาวรวงศา จะมีการพับกระดาษเงิน กระดาษทอง เป็ นรูปเรือเผาให้กับบรรพบุ รุษผู้ล่วงลับ และ
มี การเขียนชื่อบรรพบุ รุษผู้ล่ วงลับลงบนเรือที่พับ รวมถึ งเครื่องกระดาษที่เป็นสิ่งของต่างๆ เพื่ อให้บรรพ
บุรุษผู้ล่วงลับได้รับสิ่งของเหล่านั้นไปใช้ อีกทั้งยั งมีการพูดภาษาจีนฮกจิวในการไหว้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ9
ในเทศกาลเช็งเม้ งนี้ บรรดาลูกหลานของชาวจีนฮกจิวจะรวมตั วและพากันไปเซ่นไหว้ที่สุสาน
หรือฮวงซุ้ยของบรรพบุรุษในอ.นาบอน จ.นครศรีธรรมราช โดยบางครอบครัวเริ่ มไหว้บรรพบุรุษตั้ งแต่ช่วง
ปลายเดื อนมีนาคมจนถึงต้นเดื อนเมษายน ทั้ งนี้ขึ้ นอยู่กับความสะดวกของลู กหลานชาวจีนฮกจิ วที่จะ
เดินทางมาไหว้บรรพบุรุษของตน ในเทศกาลเช็งเม้งเป็นช่วงเวลาที่ทําให้ลูกหลานของชาวจี นฮกจิวกลับมา
พบหน้าญาติพี่น้ องรวมถึงมิ ตรสหายที่ไม่ ได้พบเจอเป็นระยะเวลานาน ลู กหลานชาวจีนฮกจิวบางคนไป
ทํางานอยู่ต่างที่ต่างถิ่นก็ได้ มีโอกาสพบเจอกันในขณะทํ าพิธีไหว้บรรพบุรุ ษที่สุ สานหรือฮวงซุ้ ย บางคนไม่
8 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ประเทศจีน. (2550). หน้า 147.
9นางทิ พรัตน์ อริยะภูชั ย; และนายเสริมศักดิ์ ถาวรวงศา, สั มภาษณ์ที่ฮวงซุ้ยของบรรพบุรุ ษชาวจีนฮกจิ ว ต.นา
บอน อ.นาบอน จ.นครศรีธรรมราช, เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ.2554