ne192 - page 51

๔๕
ทัศนะของมหาสิลา วีระวงศ ผูแตงกลอนลําพุทธเจ าแกความฝนพญาป สเสนทิ์ ๑๖ ขอ แม วาจะ
นํามาจากมหาสุบินชาดก แตมหาสิ ลาไดเพิ่ มเติมแนวคิดทองถิ่นเรื่ องจอตอกุนไปดวย เชน
พระก็ เลยตรัสเทศน สอนสั่งราชา บอกวาศาสนาลวงไปภายหนา
จวนเถิงสองพันห าเดือนสี่ปจอ คนสิไดมาออชิงกันยาดแยง๑๐
(อธิบาย – พระพุทธเจาตรัสเทศนาสั่ งสอนพระราชาวา เมื่อศาสนาลวงได ๒๕๐๐ ตรงกับเดือน ๔
ปจอ คนจะมาเบียดเสียดเยื้อแยงกัน)
ใผก็ไปบพนโลกเปลี่ ยนเวียนหมุน ชอมเบิ่งเด อปกุ นหมูขุนภายซอย
อันวาฝูงเด็ กนอยทารกาขึ้นใหม สิไดเปนผูใหญ สําเร็จการผานฟาเป นนาอยากหัว
(อธิบาย – ใครก็ไปไมได คอยดูเถิ ดปกุนขุนนางในภายหนา ฝู งหนุมสาวที่พึ่งโตจะได เปนใหญ อยาง
นาขัน)
ในคราวนั้นจักมีโจรผูฮายลวงยาดชิ งนาง สาวสนมในปางสิแลนนํ าชายชู
เปนดังงู เขียวไหอยากนอนนําลูกไก ชอมไปหลายมันหากนับมื้ อพอจอหั้นตอกุ น๑๑
(อธิบาย - ในครั้งนั้น โจรผู รายก็ จะลักลอบกับสนมในวัง เหมือนดังงู เขียวอยากจะเสพสมกับลูกไก
ดูไปหลายอยางหากจะเห็ นในปจอต อปกุ น)
จะสังเกตเห็นวาความโกลาหลตาง ๆ มี การสั่งสมมาเรื่อย ๆ และจะปะทุขึ้นในปจอ ลวงเลยเขาถึงป
กุน กอนที่ ผูมีบุญจะมาปรากฏตัว เหตุการณ ปจอตอกุ นนี้มี ความพยายามจากหมอลําที่จะอธิบายเหตุการณ
ปจอตอกุ นที่เกิ ดเหตุการณความโกลาหล คล ายกับวาเหตุการณรายตาง ๆ ที่เกิดขึ้นกับสั งคมไทยนี้ มักจะ
เกิดปจอตอปกุ นเสมอ โดยที่หมอลําเคน ดาเหลา ไดลําไวในกลอน “จอตอคุณ”๑๒ โดยกลอนลํามุงกลาว
เปรียบเทียบเหตุ การณที่เกิดขึ้ นเมื่อป จอตอกุ น ในอาณาจักรสุ โขทัย-อยุธยา เปนหลัก ดังตอไปนี้
เหตุ การณปจอต อกุนครั้ งที่ ๑ คนไทยยายหนีจากเมืองจีน
เหตุ การณปจอต อกุนครั้ งที่ ๒ เกิดฝนแลง ขาวยากหมากแพง
เหตุ การณปจอต อกุนครั้ งที่ ๓ ฟาผาพนมเปญกลางวันไมมีฝน, เกิ ดอหิวาตกโรคที่ลพบุรี
เหตุ การณปจอต อกุนครั้ งที่ ๔ สุโขทัยออนนอมตอกรุงศรีอยุธยา
เหตุ การณปจอต อกุนครั้งที่ ๕ เสียพระศรีสุ ริโยทัย
๑๐ดารา กัลยา และดวงเดือน บุนยาวง, มหาสิ ลา วีระวงส ชีวิตผูขา My life อัตชีวประวัติ คํากลอนพุทธ
ทํานาย ๑๖ ข อ และกลอนลําในชุมป ๒๔๘๗ (เวียงจัน : โรงพิ มพมันทาตุราช, ๒๐๐๔), ๑๐๔.
๑๑เรื่ องเดิม, ๑๑๔.
๑๒เปนการเขียนผิด เนื่ องจากเนื้อหาของกลอนลํา เปนเรื่ องของปจอตอกุนโดยตรง