ne191 - page 60

ทิ พวรรณ พ่อขันชาย หมู่บ้านท่าล้ ง / 52
“เยียง”คือผีบรรพบุรุ ษของกลุ่มชาติพันธุ ์บรู ชาวบรู มีตํานานเล่ าสื บต่อ
กันมาว่าเยียงเป็ นบรรพบุรุ ษที่ก่ อตั้งชนเผ่ าบรู เมื่อเยียงตายไปแล้ววิญญาณของเยียงก็ยังคงอยู่เพื่อปก
ปั กรักษาชาวบรู ให้ อยู่รอดปลอดภัยจากอันตรายทั้ งปวงมาจนถึงทุ กวันนี้ “เยียง”มีลักษณะคล้ายคลึง
กับความเชื่ อเรื่ อง “ปู่ ตา”ของชาวอี สาน ในสังคมอี สาน “ปู่ ตา”หมายถึง ผี บรรพบุ รุษเหมื อนกัน
แต่ เยียงจะมีความหมายลึกซึ้ งกว่าในแง่ของการยึดหลักปฏิบัติของเยียงเป็ นกฎของหมู่บ้านและยึดถือ
กันอย่างเคร่งครัดในกลุ่มชาวบรู ปั จจุบันพบว่าชาวบรู เริ่ มใช้คําว่า “ปู่ ตา”กันมากขึ้ นทั้ งการสื่ อสาร
กับคนภายนอกและภายในกลุ่มตัวเอง โดยเฉพาะกลุ่มเด็กๆส่วนใหญ่จะเรี ยก “ปู่ ตา”
ชาวบรู จะต้องมีพิ ธีกรรมบวงสรวงเซ่ นไหว้เยี ยงทุ กปี ปี ละ 2 ครั้ ง เพื่ อ
แสดงความเคารพและขอพรผู้นําทางพิ ธีกรรมของชาวบรูเล่าประวัติความเป็ นมาของเยียงหรื อปู่ ตา
ว่า ชาวบรู นับถื อเยียงมาตั้ งแต่เริ่ มก่ อตั้ งหมู่บ้าน แต่ เก่ าก่อนชาวบรู เลี้ ยงเยียงด้วยตาหลุ ง(ลิ งลม)
ปั จจุบันนี้ หายากก็ เลยเปลี่ยนมาเป็ นหมู แต่ เยียงไม่กิ นหมู จึงเปลี่ ยนมาเป็ นไก่ แทน โดยแต่งขันธ์ห้า
ไปพร้ อมไก่ 5 ตัว ใครมีวัวควายก็ ให้หักไม้เท่าจํานวนวัวควายที่มีแล้วมาบอกว่ามี วัวควายกี่ตัวมา
บอกให้ ปู่ ตาปกปั กรักษาชาวบ้านก็ จะไปกันหมดทั้ งหมู่บ้านทั้ งเด็กเล็กคนโตคนแก่ ส่ วนไก่ก็จะเอา
ไปต้มทั้ งตั ว แล้วจึ งนําไปทําพิ ธี บวงสรวงเซ่ นไหว้เยียง หลั งจากทําพิ ธี เสร็จแล้วก็จะนํ าไก่ ต้ม
ดังกล่าวมาประกอบอาหารและตักแบ่งให้ชาวบ้านได้กินด้วยกันหมดทุกคนจะกินหรื อไม่กิ นก็ได้ ผู ้
อาวุ โสในหมู่ บ้านคนหนึ่ งเล่ าว่า จะทํ าพิ ธีเลี้ ยงเยี ยงที่ ทุ กคนในหมู่ บ้านมาร่ วมกันปี ละ 2 ครั้ ง
นอกจากนี้ ก็ จะบอกกล่าวเยียงในโอกาสต่างๆ เช่ นตอนจะทํานาถางป่ าทําไร่ ข้าวขึ้ นบ้าน เป็ นต้นก็
จะบอกกล่ าวเยี ยงเช่ นกัน แต่ จะทําเฉพาะครอบครัว ซึ่ งจะต้ องเลี้ ยงและบอกกล่ าวเยี ยงก่ อนที่ทํา
กิ จการงานใดๆมิฉะนั้ นงานก็จะมีอุปสรรคไม่ราบรื่ น
“เยี ยง” มี อิ ทธิพลต่อวิ ถี ชี วิตของชาวบรู เป็ นอย่างมาก เนื่ องจากเป็ น
เสมือนหลักบ้านและเป็ นผู ้ คุ มกฎหรื อข้อปฏิบัติที่ เกี่ยวข้องกับคนในหมู่บ้านทุกประการ กล่ าวคือ
การออกกฎหรื อข้อปฏิ บัติ ของหมู่บ้านท่าล้งจะต้องมี ความสอดคล้องและรองรั บกับหลักปฏิ บัติของ
เยี ยง ชาวบ้านทุกคนก็จะต้องปฏิ บัติ ตามอย่างเคร่ งครั ด เนื่ องจากเกรงกลัวอํานาจของเยียง และมี
ความเชื่ อว่ าเยียง จะรู ้ว่ าใครทําผิดและจะแสดงอิ ทธิ ฤทธิ์ ให้ปรากฏ เช่ น อาจทําให้ชาวบ้านหรื อ
ลู กหลานเจ็บไข้ได้ป่ วยหรื อทําให้คนที่ทําความผิดมีอันเป็ นไปหรื อเจ็บป่ วยแล้วแต่ ความรุ นแรงของ
ความผิดหรื อหากเอาความผิดกับผู้ ทําผิดไม่ได้ก็อาจลงโทษกับตาละโบแทน เป็ นต้น