ne191 - page 54

ทิ พวรรณ พ่อขันชาย หมู่บ้านท่าล้ ง / 46
เช่ นพวกปลาบึก จะมีจับได้บ้างที่หมู ่บ้านเวินบึกซึ่ งเป็ นหมู ่บ้านชาวบรู เหมือนกันและเป็ นญาติ พี่
น้องกันกั บหมู่บ้านท่าล้ง การจับปลาก็จะแล้วแต่ฤดูกาลถ้าเป็ นฤดูฝนประมาณช่ วงเดื อนตุลาคม-
พฤศจิกายนจะจับได้น้อย เนื่ องจากนํ้ าจะแรงมากแต่ถ้าฤดูร้ อนจะจับได้มากถือได้ว่าเป็ นอาชีพหลัก
ของชาวบ้านพอว่างจากการจับปลาจึงจะขึ้ นภูเขาหาของป่ ามากินและขายบ้าง
5) จักสาน
การจักสานเป็ นภูมิปั ญญาที่โดดเด่ นของชาวบรู บ้านท่าล้งที่ มีการสืบทอด
กันมายาวนาน เครื่องจักสานได้แก่ กระติ บข้าวหวดอุ ปกรณ์จับปลา เช่น ไซข้องใส่ ปลา การสาน
กระติ๊ บข้าวจะมีลวดลายเฉพาะที่ มีความละเอียดปราณี ตและสวยงามมากกลายเป็ นสิ นค้าที่สร้ าง
ชื่ อเสียงให้กับหมู่บ้านท่าล้ง ไม้ที่ใช้สานกระติบคือไม้สังผาและไม้เฮี่ ยซึ่ งปัจจุ บันหาได้ยากชาวบรู
บอกว่าปั จจุบันต้องไปเอาไม้มาจากทางฝั่งลาว เนื่ องจากฝั่งไทยหายาก นอกจากนี้ ยังพบว่ามีคนจาก
ภายนอกเข้ามาสั่งทําเป็ นจํานวนมากและมีบางคนมาสั่งทําเป็ นพิเศษโดยทําเป็ นอุปกรณ์ ในการเล่น
ไฮโลลักษณะคล้ายฝากระติบข้าวแต่มีการดัดแปลงรู ปทรงให้ มีความสวยงามและเหมาะกับการใช้
งานเพื่อนําไปขายต่อแถบชายแดนไทย-กัมพูชาชาวบ้านบางคนที่คิดว่าทําคนเดียวไม่ ทันก็จะชักชวน
เพื่ อนบ้านหรื อคนสนิ ทกันมาช่วยทําอีกแรง โดยทําคนละขั้ นตอนคนหนึ่ งเหลาไม้ จักตอกคนหนึ่ ง
ทําหน้าที่สานมีวิธีการทําที่ละเอี ยดมากหลายขั้นตอนต้องใช้ความชํานาญสู งและใจเย็นปัจจุ บันมี
คนสานกระติบได้ไม่กี่ คนส่วนใหญ่เป็ นรุ่ นสูงอายุประมาณลุ งวอนส่ วนเยาวชนและวัยกลางคนสาน
ไม่ เป็ นแล้ว “บ่ มีไผมาเฮ็ ดต่ อแล้ ว เดี๋ยวนี ้เค้ ากะหาเงินสบายแล้ ว” (ลุงวอน 2552)
เนื่องจากกระติ๊บข้าวเป็ นผลิตภัณฑ์ที่ มีชื่ อเสี ยงของหมู่บ้านชาวบ้านจึงได้
ไปแสดงการสานกระติ บให้แก่ คนภายนอกดูในงานต่ าง ๆหลายงาน เช่น งานจัดแสดงผลิตภัณฑ์
สิ นค้าท้องถิ่น ณจังหวัดอุบลราชธานี ชาวบ้านคนหนึ่ งเล่าว่า
“ผู้ หญิ งจะเป็ นคนสานส่ วนผู้ ชายเป็ นคนเหลาไม้ ลายที่ จะ
สานก็ไปคิ ดกันที่ นู่ นคนมาดูเค้ าถามว่ ามีเครื่ องจั กรทําหรื อเปล่ าทําไมมั น
เสมอกันแต่ พอมาดูก็เห็ นแต่ พร้ ากับไม้ ก็เหลาไม้ให้ ดู เค้ าก็เชื่อ เจ้ านายเค้ า
ก็ให้ ไปฝึ กคนอื่ นทางยโสธรทางอื่นหลายครั้ งอยู่ ความเร็วก็จะสู้ บ้ านอื่น
ไม่ ได้ หรอก แต่ ถ้ าความสวยไม่ สู้ บ้ านท่ าล้ ง ลวดลายการสานก็อาจจะ
เหมือนกันแต่ ความละเอี ยดในการเย็บจะต่ างกันตอนไปจัดแสดงในงานก็
มี พวกครู มาดูขั้นตอนการทํา แต่ ว่ าทําไม่ ได้ เพราะว่ าต้ องใช้ ความอดทนสู ง
จักตอกต้ องเสมอกันค่อยๆทําค่อยๆลูบต้ องใจเย็น”