ne191 - page 53

45
ลักษณะการจับปลาของชาวบรู บ้านท่ าล้งเป็ นแบบเพื่อยังชีพหาเช้ากินคํ่า
และพึ่ งพาอาศัยกันชาวบรูสามารถจับปลาในแม่นํ้ าโขงได้เกือบตลอดทั้ งปี แต่ปริ มาณปลาที่จับได้
จะมี มากน้อยตามฤดูกาลฤดูฝนนํ้ าปริมาณนํ้ ามากและกระแสนํ้ าแรงจึ งจับปลาได้น้อยส่ วนฤดู แล้ง
ประมาณเดื อนมกราคมถึงพฤษภาคมปริ มาณนํ้ าลดลงจึงจับปลาได้มากขึ้ นดั งที่ลุ งวอน ผู ้ อาวุ โส
ชาวบรู บอกว่ า “ยามแล้ งมะสิ ได้ นั่งข่ อยกะบ่ ได้ นั่งมันมี หม่องใส่ มองหลายนี่ มันบ่ มีหม่ องใส่ มอง
นํ้าหลาย ยามแล้ งไคแหน่ อยู่ ดอก” หมายถึ ง ในฤดูแล้ งแทบไม่ ได้พักเลย ออกไปใส่ มองตลอด
เพราะว่าปลาเยอะมี ที่ใส่ มองคืออุปกรณ์ ดักจับปลา มี ลักษณะเป็ นตาข่ายและมี ทุ่นลอยนํ้ าเพื่อให้
สังเกตเห็ นได้ง่าย
ตอนเช้าหรื อเย็นชาวบ้านมักจะออกไปหาปลาหรื อกุ้งในแม่ นํ้ าโขง ลํา
ห้วยท่าล้งหรื อฝายของหมู่บ้าน โดยส่ วนใหญ่ผู ้หญิงจะไปจับกุ้งบริ เวณที่ นํ้ าตื้ นๆ ได้แก่ ฝายหรื อ
ริ มฝั่งแม่นํ้ าโขงส่ วนผู้ ชายมักจะออกหาปลาในแม่นํ้ าโขงโดยนั่งเรื อยนต์ เด็กผู้ชายที่โตประมาณก็จะ
ไปช่ วยพ่อหาปลาในนํ้ าลึกด้วยส่วนเด็กผู้ชายที่ยังเล็กอยู่ก็ จะพายเรื อหาปลาเลาะริ มฝั่งโขงบางครั้ ง
ถ้าไม่สามารถออกเรื อได้ก็ จะหาปลาตามลําห้ วยท่าล้งหรื อฝายแทนอุปกรณ์ที่ ใช้หาปลาส่วนใหญ่
เป็ นแบบพื้ นบ้านที่ชาวบ้านทําเองได้แก่ เบ็ดแหอวนไซมองสวิง เป็ นต้น
ผู ้ หญิ งชาวบ้านท่ าล้งมักจะนัดหมายไปหากุ้งปู ลู กอ๊อดหอย โดยมักจะ
ไปกันประมาณ 2-4 คน และส่ วนใหญ่จะมีเด็ กๆติดตามไปด้วยซึ่ งเด็ก ๆก็ จะช่ วยงานได้หลาย
อย่าง เช่ นช่วยจับปลา จับกุ้งลงใส่ ถังหิ้วถังติ ดตามฯลฯผู ้ วิจัยสังเกตเห็น เด็ กระดับชั้ นป.2และป.3
สามารถพายเรื อลําใหญ่ ไปในแม่นํ้ าโขงเพื่อหาปลาได้อย่างชํานาญคล่องแคล่วโดยมี คนนั่งไปในเรื อ
ด้วยอีก 3 คน เด็ กคนหนึ่ งคัดท้ายเรื อและอีกคนหนึ่ งพายอยู่ด้านหัวเรื อ เด็กทั้ งสองคนรู้จักวิ ธีการ
บังคับเรือ วิ ธีการหาปลา การจับกุ้ง โดยเรี ยนรู ้จากพ่อแม่ในวิถี ชี วิตประจําวันซึ่ งเด็ กจะมี ความสุข
สนุ กสนานมากและซึมซับเรี ยนรู้วิธีการยังชีพต่างๆจากการปฏิ บัติ จริ งๆ
นอกจากนี้ หลั งเวลาโรงเรียนเลิ ก พบว่า เด็ กนักเรี ยนระดับชั้ นป.2-6
โดยเฉพาะเด็ กผู้ชายมักจะออกไปหาเหยื่อพวกไส้เดื อนมาใส่ เบ็ดแล้วนําไปปั กไว้ตามจุดต่ างๆซึ่ ง
เป็ นกิจกรรมที่เด็กๆชอบมาก เวลาที่ ได้ปลาก็ จะรู ้สึ กดีใจและภาคภูมิใจจากการสอบถามเด็กทําให้รู้
ว่าบางมื้ อปลาที่จับได้นั่นคืออาหารอันโอชะของเด็กๆแต่ บางมื้อที่จับปลาไม่ได้ และพ่อแม่ก็ ไปทํา
นาไม่ มีเวลาหาอาหาร เด็กๆก็จะได้กินอาหารตามแต่จะหาได้ในมื้ อนั้ น เช่ นส้มตํานํ้ าพริ กลวกผัก
หรื อไปซื้อที่ รถขายของหรื อร้านค้า เป็ นต้น
ผู ้ ใหญ่บ้านเล่าว่าอาชี พหลักของชาวบ้านท่าล้งคือหาปลาขายปลาปลาที่
จับได้ในแม่นํ้ าโขงมีหลายชนิ ด ได้แก่ ปลาเผาะจะมีมากที่ สุ ด ราคาประมาณ 40บาท/กิโลกรัมปลา
เคิ งหรื อปลาคัง ราคา 120-150บาท/กิ โลกรัม เป็ นต้นส่ วนใหญ่นํ้ าโขงจะตื้ น จึงไม่ ค่อยมีปลานํ้ าลึก