st118 - page 21

11
หมายถึ ง ผลรวมของระบบความรู้ ความเชื่ อ ค่านิยมทางสังคมซึ่ งอยู่ เบื ้ องหลังพฤติ กรรมของ
มนุษย์ กฎระเบียบหรื อมาตรฐานของพฤติกรรมที่คนในสังคมยอมรับวิถีชีวิตของคนในสังคมดังนั ้ น
วัฒนธรรมตามที่กล่าวมาโดยสรุ ปแล้ วเป็ นวิถี ชีวิตร่วมกันของกลุ่มชนในสิ่งแวดล้ อมหนึ่ง เนื่ องจาก
สิ่ งแวดล้ อมแตกต่างกันในแต่ละแห่ง วัฒนธรรมของแต่ละแห่ งจึงมี ความหลากหลายมีลักษณะ
เฉพาะตัวที่ โดดเด่นเป็ นเอกลักษณ์ วัฒนธรรมเป็ นทุนของกลุ่มชนที่ช่วยให้ เกิดการรวมตัวกัน แสดง
ถึงความเป็ นกลุ่ มพวกเดี ยวกันทําให้ มีการดํารงชี วิตอยู่ร่ วมกันได้อย่างมีความสมดุลซึ่งเห็นได้ จาก
ความเป็ นชาติหรื อประเทศ
วัฒนธรรมมี วิวัฒนาการในรูปแบบต่ างๆ ตามทรรศนะของอมรา พงศาพิ ชญ์ (2546)
วัฒนธรรมในระยะแรกเริ่มมนุษย์อยู่เป็ นครอบครั วมีความสามารถเข้ าใจกันและประพฤติปฏิ บัติต่อ
กันได้ โดยไม่มีความขัดแย้ งเท่าใดนักวัฒนธรรมที่เกิดขึ ้ นในสังคมเป็ นการตอบสนองความต้ องการ
ทางสังคมซึ่งมี การเรี ยนรู้ และถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปสู่อี กรุ่ นหนึ่ง ดังนั ้ นวัฒนธรรมอาจเกิ ดจาก
ความต้ องการของมนุษย์เพื่ อความอยู่รอด มี การปรับเปลี่ยนด้ วยเงื่ อนไขของกาลเวลาและ
สิ่ งแวดล้ อม จนกระทั่งกลายเป็ นเอกลั กษณ์ ภาพลักษณ์ เฉพาะของกลุ่มสั งคมนั ้ นๆ ซึ่งมี ความ
แตกต่างกั น ซึ่งเอกลักษณ์ ของวั ฒนธรรม วศิน อิงคพั ฒนากุล (2548) ได้ อธิบายถึ งคุณสมบั ติ
วัฒนธรรมว่ามีความสัมพันธ์ระหว่ างมนุษย์ กับมนุษย์ และมนุษย์กับธรรมชาติและสิ่งแวดล้ อม
ซึ่ งต้ องอาศัยระยะเวลาในการสร้ างวัฒนธรรมและการเรี ยนรู้ นอกจากนี ้ การเรี ยนรู้ วัฒนธรรม
นอกจากเป็ นการกระทํ าในสังคมเดียวกันยังกระทํากั นระหว่างสังคมหรือระหว่ างประเทศอีกด้ วย
ความยากลํ าบากของการเรียนรู้ ระหว่างสังคมหรื อประเทศชาติ คื อ การตระหนั กหรื อเห็น
ความสําคัญของวัฒนธรรมที่แตกต่างกันว่าเมื่อเรียนรู้ แล้ วจะนํามาใช้ ให้ เกิดประโยชน์แก่สังคมและ
ประเทศชาติ อย่างไร สิ่งดั งกล่าวนี ้ บางครั ้ งจึงเป็ นอุปสรรคต่อการเรี ยนรู้ ไม่น้ อย อย่างไรก็ ตาม
กระบวนการเรี ยนรู้ ก็ คงดํ าเนิ นไปเรื่ อย ๆ ทั ้ งปั จเจกบุ คคล และกลุ่ มคนหรื อประเทศชาติ ซึ่ง
พฤติกรรมเหล่ านี ้ จะมีการถ่ ายทอดไปยังชนรุ่ นหลังและเป็ นพฤติ กรรมที่เปลี่ ยนแปลงไปตาม
ประสบการณ์ ดังนั ้ นพฤติกรรมของมนุษย์ จึ งเป็ นผลมาจากการเรี ยนรู้ สําหรับผลที่ เกิดจากการ
เรี ยนรู้ ปรากฏเป็ น 2 ลักษณะ คื อ ลักษณะวั ฒนธรรมทางวัตถุ และวัฒนธรรมที่ไม่ใช่ วัตถุซึ่ ง
วัฒนธรรมทางวัตถุ (Material culture) เป็ นผลผลิตทางวั ฒนธรรมที่สามารถจับและมองเห็ นได้
ด้ วยตาหรือเป็ นสิ่งที่สามารถสัมผัสถูกต้ องทางกาย เช่น อาคาร สถานที่ สิ่งของ สิ่ งประดิษฐ์ ต่างๆ
เป็ นต้ น ส่วนวัฒนธรรมที่ ไม่ใช่วัตถุ (Non- Material culture) เป็ นวัฒนธรรมที่เกี่ยวกั บความเชื่อ
ศาสนา ความรู้ สึกนึกคิ ด อุดมการณ์ ค่านิยมภาษา ศิลปะและประเพณี พิ ธีกรรมต่าง ๆ เป็ นต้ น
อันเป็ นสิ่งที่อยู่ในความทรงจําหรือผูกพั นจิตใจของคนหรื อเป็ นสิ่งที่ ไม่สามารถจะมองเห็นหรื อจับ