st118 - page 73

63
ประวัติศาสตร์ และพัฒนาการชุมชน
“เกาะสมุย” เป็ นชื่ออํ าเภอหนึ่งในจั งหวัดสุราษฎร์ ธานี เป็ นเกาะสวรรค์ ของนักท่องเที่ยว
ต่างชาติ เป็ นแหล่งรายได้ ของจังหวัดสุราษฎร์ ธานี เป็ นสถานที่ ที่รวบรวมประชากรหลายเชื ้ อชาติ
ต่างศาสนาและต่างวัฒนธรรม คําว่า “สมุย”มาจากภาษาใดไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดบ้ างก็ว่ามา
จากภาษาจี นไหหลําคําว่ า "เซ่าบ่วย" ซึ่งคนจี นไหหลําเรียกเกาะสมุยว่ า "เซ่าบ่วย" แปลว่ า เกาะแรก
หรื อด่านแรกหรื อประตูแรก เหตุที่เรี ยกเช่นนี ้ ก็เพราะว่า เมื่ อประมาณ100-150ปี ล่วงมานี ้ คนจี นที่
เกาะไหหลําได้ นําสินค้ ามายังประเทศไทยโดยทางเรือใบก่ อนเข้ากรุ งเทพฯหรื อจะไปเกาะไหหลําต้ อง
มาจอดรับสินค้ าที่ เกาะสมุยสินค้ าที่ เป็ นที่นิยมในสมัยนั ้ นคื อ ไต้ และกะปิ ต่อมาคําว่ า "เซ่าบ่วย"
จึงเปลี่ยนเป็ น "สมุย"มาจนถึ งปั จจุบันนี ้ บางกระแสก็ เชื่อว่าคําว่า “เกาะสมุย “มาจากภาษาสันสกฤต
แล้วเป็ นภาษาทมิฬอินเดี ยใต้ คื อ "สมวย" แปลว่า "คลื่นลม" ต่อมาคําว่าสมวย ได้ เพี ้ ยนมาเป็ น "สมุย"
โดยแผลง ว เป็ นสระอุ อี กกระแสหนึ่งเชื่ อกันว่า "สมุย" มาบ้ างก็ว่ามาจากชื่อต้ นไม้ ชนิดหนึ่ งขึ ้ นอยู่
โดยทั่วไปในแถวปั กษ์ใต้ เป็ นไม้ เนื ้ ออ่อนต้ นไม่โตนักภาษาพื ้ นเมือง เรี ยกว่ า "ต้ นหมุย" ต้ นหมุยนี ้
คําเต็ มคงเรียกว่ า "ต้ นสมุย" ภาษาทางใต้ มักจะตัดตัวหน้ าออกเพื่ อพูดให้ สั ้ นคํ าว่า "ต้ นสมุย" ก็เป็ น
"ต้ นหมุย" เกาะสมุยจึงเรี ยกว่า "เกาะหมุย (ประทุ มชุ่มเพ็งพันธุ์ และชาญณรงค์ เที่ยงธรรม, 2542)
เกาะสมุยมีผู้ คนเข้ ามาตั ้ งถิ่นฐานครั ้ งแรกเมื่ อใดไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชั ด มี หลักฐาน
ยื นยันว่ามี ผู้ คนมาตั ้ งหลักแหล่ งบนเกาะสมุยในสมัยกรุงศรี อยุธยาตอนปลายคือ เจดีย์หลายองค์
ซึ่ งได้ สร้ างไว้ สมัยกรุ งธนบุรี ได้ แก่ เจดี ย์ วัดแหลมสอ เจดี ย์ วัดหน้ าพระลาน เจดี ย์ ศรีสุคตคี รี
เขาหัวจุ ก ในอดีตเกาะสมุ ยอยู่ในความดู แลของเมืองนครศรีธรรมราช ศาลาว่าการเมื อง(อําเภอ)
ตั ้ งอยู่ บ้ านดอนแตงตํ าบลหน้ าเมื อง อยู่ทางทิ ศใต้ของเกาะสมุ ย ต่อมาในปี พ.ศ.2441 ศาลาว่า
การเมืองถู กยุบและได้ ตั ้ งเป็ นอําเภอขึ ้ นตรงต่อเมื องไชยา โดยมี พระยาเจริ ญราชภักดี ดํารง
ตําแหน่งเป็ นนายอํ าเภอคนแรกได้ พิจารณาที่ ตั ้ งเมืองเดิม ซึ่ งไม่ค่อยมีความเหมาะสม เนื่ องจาก
เป็ นที่ลุ่มบริ เวณอ่าวมีหินปะการัง จํานวนมากยากแก่ การจอดเรือและหลบคลื่นลมในปี พ.ศ. 2449
ได้ ย้ ายเมื องมาตั ้ งที่ บ้ านหน้ าทอน ตําบลอ่างทอง ซึ่งมีประชากรอาศั ยหนาแน่นมี อ่ าวจอดเรือ
กว้ างขวางเหมาะแก่การหลบคลื่นลม เรือสามารถเข้ าถึงฝั่ งได้ สะดวกและเมืองแห่งนี ้ คือที่ตั ้ งเมือง
ปั จจุบันของอําเภอเกาะสมุย (ปราณี เพชรแก้ ว, 2547)
ในต้ นสมัยพระบาทสมเด็ จพระจุลจอมเกล้ าเจ้ าอยู่หัว เกาะสมุ ยเป็ นเมื องส่งส่วยอากร
ขึ ้ นกับเมืองนครศรี ธรรมราชโดยมีที่ ว่าการเมืองอยู่ที่ บ้ านดอนแตง ใกล้ วัดประเดิมหมู่ที่ 1ตําบล
หน้ าเมืองอยู่ทางทิ ศใต้ของเกาะสมุ ยมีข้ อความปรากฏในหนังสือ "ชี วิวัฒน์" พระนิพนธ์ของสมเด็จ
พระเจ้ าบรมวงศ์ เธอเจ้ าฟ้ ากรมพระยาภาณุ พันธุวงศ์ วรเดช ทรงนิ พนธ์ไว้ เป็ นทํานอง รายงาน