199
ให้
มี
ปั
จจั
ยพื
้
นฐานที่
ดี
และเพี
ยงพอที่
จะรองรั
บนั
กท่
องเที่
ยวที่
มาเยื
อนได้
เป็
นอย่
างดี
และเกิ
ดความ
ประทั
บใจ อยากที่
จะกลั
บมาเยื
อนจั
งหวั
ดพิ
ษณุ
โลกอี
กครั
้
งและอี
กครั
้
ง โดยมิ
รู
้
สึ
กเบื่
อหน่
ายลงได้
เลย
5. ความสํ
าคั
ญเชิ
งศิ
ลปวั
ฒนธรรม
ถ้
าแบ่
งตามเขตการปกครองจั
งหวั
ดพิ
ษณุ
โลกถื
อว่
าอยู
่
ในเขตภาคเหนื
อตอนล่
างแต่
ถ้
า
พิ
จารณาในแง่
ศิ
ลปวั
ฒนธรรมแล้
ว พิ
ษณุ
โลกน่
าจะเป็
นส่
วนของขอบเขตภาคกลางตอนบน
เนื่
องจากลั
กษณะทางด้
านวั
ฒนธรรมท้
องถิ่
นคล้
ายคลึ
งกั
บกลุ่
มชนลุ่
มแม่
นํ
้
าเจ้
าพระยาตอนล่
างมาก
ที่
สุ
ดทั
้
งในด้
านขนบธรรมเนี
ยมประเพณี
ตลอดจนภาษาซึ
่
งอาจกล่
าวได้
ว่
า กลุ่
มชนทั
้
งสองมี
ความ
ใกล้
ชิ
ดกั
น และมี
สภาพภู
มิ
ศาสตร์
ที่
คล้
ายคลึ
งกั
นโดยเฉพาะพื
้
นที่
ส่
วนใหญ่
เป็
นที่
ราบลุ่
มแม่
นํ
้
า
ลั
กษณะดั
งกล่
าวจึ
งเป็
นปั
จจั
ยที่
เกื
้
อหนุ
น ทํ
าให้
เกิ
ดการปะทะสั
งสรรค์
ซึ
่
งกั
นและกั
นอย่
างต่
อเนื่
องทั
้
ง
ในทางสั
นติ
วิ
ธี
อั
นได้
แก่
การติ
ดต่
อการแลกเปลี่
ยนทางการค้
า วั
ฒนธรรมและการสร้
างสายสั
มพั
นธ์
ในระบบเครื
อญาติ
ตลอดจนการใช้
กํ
าลั
งทหารเข้
ารุ
กราน
ลั
กษณะทางภู
มิ
ประเทศในบริ
เวณจั
งหวั
ดของภาคเหนื
อตอนล่
างอาจกล่
าวได้
ว่
าลั
กษณะภู
มิ
ประเทศและสภาพแวดล้
อมที่
เป็
นปั
จจั
ยที่
มี
อิ
ทธิ
พลต่
อการก่
อรู
ปทางวั
ฒนธรรมของท้
องถิ่
นที่
แตกต่
างกั
นในภู
มิ
ภาคนี
้
ซึ
่
งไม่
น้
อยไปกว่
าความเป็
นมาทางประวั
ติ
ศาสตร์
และกลุ่
มชาติ
พั
นธุ
์
ที่
มี
ความแตกต่
างเป็
นประเด็
นปลี
กย่
อยของท้
องถิ่
นนั
้
นๆความแตกต่
างกั
นระหว่
างกลุ่
มชนที่
ตั
้
งหลั
ก
แหล่
งอยู
่
บนพื
้
นที่
ราบลุ่
มแม่
นํ
้
ากั
บพื
้
นที่
สู
ง จะเห็
นได้
ว่
าภาคเหนื
อตอนล่
างประกอบไปด้
วยพื
้
นที่
ราบลุ่
มแม่
นํ
้
าสลั
บที่
ราบลู
กฟู
กที่
ราบระหว่
างหุ
บเขาและภู
เขาสู
ง เป็
นต้
นลั
กษณะภู
มิ
ประเทศส่
งผล
โดยภาพรวมให้
บริ
เวณดั
งกล่
าวมี
ลั
กษณะที่
แตกต่
างเฉพาะถิ่
น โดยเฉพาะการกระจายตั
วของชุ
มชน
เช่
นพื
้
นที่
ราบลุ่
มแม่
นํ
้
าลั
กษณะการกระจายตั
วของประชากรจะสร้
างที่
อยู
่
อาศั
ยเป็
นแนวยาวขนานไป
กั
บลํ
านํ
้
า (riverline settlement) วิ
ถี
ชี
วิ
ตคนในลุ่
มแม่
นํ
้
า จึ
งมี
ความสั
มพั
นธ์
กั
บแม่
นํ
้
าอย่
างแนบแน่
น
และนํ
้
าก็
ยั
งเป็
นบ่
อเกิ
ดและหลอมรวมประเพณี
และพิ
ธี
กรรม เป็
นต้
นและจะเห็
นได้
ว่
ากลุ่
มคนในลุ่
ม
แม่
นํ
้
าในเขตภาคเหนื
อตอนล่
างจะมี
ประเพณี
หลายอย่
างที่
เกี่
ยวกั
บนํ
้
าและแม่
นํ
้
า เช่
นประเพณี
ลอย
กระทง การละเล่
น เพลงเรื
อและแข่
งเรื
อ เป็
นต้
น ในขณะที่
กลุ่
มประชากรที่
กระจายตั
วอยู
่
บนที่
สู
ง
ลั
กษณะการตั
้
งถิ่
นฐานของชุ
มชนจะเป็
นกลุ่
มๆ โดยยื
ดแหล่
งนํ
้
าตามธรรมชาติ
เป็
นหลั
กประชากร
กลุ่
มนี
้
มี
ลั
กษณะทางสั
งคมและวั
ฒนธรรมแตกต่
างจากกลุ่
มวั
ฒนธรรมลุ่
มนํ
้
า ซึ
่
งจะพบเห็
นประชากร
กลุ่
มดั
งกล่
าวได้
ในส่
วนของพื
้
นที่
สู
งบางพื
้
นที่
ของจั
งหวั
ดพิ
ษณุ
โลก
มี
ลั
กษณะทางสั
งคมและวั
ฒนธรรมแตกต่
างจากกลุ่
มวั
ฒนธรรมลุ่
มนํ
้
า ซึ
่
งจะพบเห็
น
ประชากรกลุ่
มดั
งกล่
าวได้
ในส่
วนของพื
้
นที่
สู
ง บางพื
้
นที่
ของจั
งหวั
ดพิ
ษณุ
โลกที่
เป็
นรอยต่
อของ
พรมแดนระหว่
างประเทศหรื
อจั
งหวั
ดที่
ตั
้
งอยู
่
บนตะเข็
บรอยต่
อทางวั
ฒนธรรม ซึ
่
งประชากรกลุ่
ม