st116 - page 41

31
3. ชาวจีนกับการอพยพเข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (หลั งพุทธศตวรรษที่ 23)*
ประเทศจีนในปัจจุ บันได้ชื่อว่าเป็ นประเทศที่มี ประชากรมากที่สุ ดในโลก โดยมีจํานวน
ประชากรเกินกว่า 1,000 ล้ านคน โดยมีประเทศอินเดียไล่ ตามหลังมาอย่างใกล้ ชิด แต่ นั่นก็ เป็นเพี ยง
การนับสถิติภายใต้ ขอบเขตของประเทศสาธารณรัฐประชาชนจี นตามอย่างแนวคิดแบบรั ฐสมัยใหม่
(Modern State) เท่านั้น หาได้มี การทําการนับรวมเอา “ชาวจีนโพ้นทะเล”(Oversea Chinese)
ที่เดินทางออกไปสู่ดินแดนต่างๆ เข้าไปไว้ด้วย ถ้ าได้นับเอากลุ่ มชาวจีนเหล่ านี้เข้าไปไว้ด้ วย ย่อมต้อง
กล่าวว่าคนจีนเป็นกลุ่มคนที่มี จํานวนมากที่ สุดในโลกจนหาใครเทียบหรือตามมาได้ยากยิ่ง
ชาวจีนโพ้นทะเล (Oversea Chinese) หรือ “หั วเฉียว” คือคํ าใช้เรียกชาวจี นที่ไม่ ได้อาศัย
อยู่ ภายในประเทศจีน หากทว่าพวกเขากลับเป็ นผู้ที่ยังคงรั กษาไว้ ซึ่งวัฒนธรรมประเพณี จารีตปฏิ บัติ
ของความเป็นคนจีนไว้ได้ อย่ างเหนียวแน่ น จนในบางครั้งพวกเขาอาจรั กษาสิ่งต่ างๆเหล่านั้ นไว้ได้
มากกว่าชาวจีนอาศั ยอยู่ในประเทศจีนปัจจุบันด้วยซ้ํา**
*เนื้อหาในส่วนนี้จะแตกต่างจากประเด็นเรื่ องในส่วนก่อนหน้ าที่มีการกล่ าวถึงการปรากฏตัวของชาวจีนใน
ภูมิภาคนี้ ซึ่งเป็นการเน้ นปูพื้นทําให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของชาวจีนกับดินแดนบ้านเมืองในแถบนี้ตั้งแต่สมัยรัฐจารีต
ในพุทธศตวรรษที่ 22 ขึ้นไป ซึ่งจะเห็นได้ว่าจากเนื้อหาในส่วนต่อจากนี้ ว่าชาวจี นมีความเปลี่ยนแปลงในบทบาทและ
ความหมายของการอพยพที่มีความแตกต่างกันกับช่ วงสมัยก่อนหน้า
**จากประสบการณ์ ส่ วนตั วของผู้ วิ จั ยเองที่มี ตําแหน่ งหน้ าที่รั บผิ ดชอบในการทํ างานสอนใน
สถาบันอุดมศึ กษา และได้รั บมอบหมายจากทางมหาวิทยาลั ยให้รั บผิดชอบจัดการเรียนการสอนให้กั บนักศึ กษา
แลกเปลี่ยนจากสาธารณรั ฐประชาชนจีน ในรายวิ ชาประวัติศาสตร์ไทย,วั ฒนธรรมไทย ในชั้นเรียนผู้วิจัยที่ทําการ
เรียนการสอน ในบางครั้งเพื่ อสร้างความเข้ าใจในเนื้อหาให้กั บนั กศึกษาเหล่ านี้ ผู้ วิจัยได้ ใช้วิธี การยกตัวอย่าง
เปรียบเที ยบระหว่างไทยกั บจีนในประเด็ นต่างๆ ทั้งทางด้านประวั ติศาสตร์และวั ฒนธรรม ตลอดจนการพูดคุ ย
แลกเปลี่ยนกั นในเรื่องจารี ตประเพณีบางอย่างของชาวจีนในสั งคมไทย เพื่อเปรียบเทียบกับชาวจี นในประเทศจีน
ปัจจุบัน ซึ่ งในหลายครั้งผู้วิจัยก็พบว่านักศึกษาเหล่านี้ไม่ได้เข้าใจหรื อมีประสบการณ์ในจารีตประเพณีบางอย่ างที่ชาว
จีนในสังคมไทยยังคงรักษาไว้ เป็นวัตรปฏิบัติกันอย่างเหนียวแน่นเป็นปกติ ผู้วิจั ยสันนิษฐานว่าสิ่งเหล่ านี้คงเป็นมรดก
อย่างสําคั ญหนึ่งของ “การปฏิวัติวัฒนธรรม” ในประเทศจี นสมัยก่อนหน้ านี้ จึงทําให้ เกิ ดความเปลี่ ยนแปลงใน
ความคิดเรื่องจารีตประเพณีหลากหลายประการที่ ได้ขาดหายไป ต่างจากชาวจีนในสังคมไทยที่มีความรู้สึ กว่าตนเอง
ได้ห่างบ้านห่างเมืองของตนเองมาจึงกลับพยายามรักษาจารีตประเพณีเหล่ านี้ ไว้ อย่างเต็มกํ าลังทั้งนี้ ก็อาจเพื่อเป็ น
การแสดงออกถึงตัวตนของตนเองในดินแดนแตกต่างก็เป็นไป หรื อมิเช่ นนั้นแล้วก็ คงด้วยความยึดมั่ นในคําสอนของ
ปรัชญาเมธี “ขงจื่ อ” ที่ได้บัญญัติคําสอนหนึ่งไว้ว่าการรักษาไว้ซึ่ งจารีตประเพณี นั บเป็นหน้าที่ประการสําคั ญหนึ่ง
ของความเป็น “คน” ที่ดี