st116 - page 39

29
ในประมาณพุทธศตวรรษที่ 22 ซึ่งการค้าทางทะเลภายในเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ได้มี ความ
รุ่ งเรื องขึ้ นอย่ างมากนั้ น ส่งผลให้ มี ชาวต่ างชาติหลากชาติหลายภาษาได้ พากั นเดินทางเข้ามา
แลกเปลี่ยนซื้อขายสิ นค้ากันในเมืองท่าปัตตานี
ท่ามกลางความหลากหลายของกลุ่มคนต่ างๆ เหล่านั้นชาวจี นก็เป็นกลุ่ มคนสํ าคัญหนึ่ งที่ได้
เดินทางเข้าไปตั้งหลักแหล่งในปัตตานีเป็นจํานวนมาก ดังเห็นได้จากบันทึกของพ่ อค้าชาวจีนที่กล่าวถึง
ชาวจีนภายในปัตตานี ว่า “..ชาวจีนที่อยู่ในปัตตานีมี จํานวนมากมาย กล่าวได้ ว่าแทบเดิ นชนกัน”10
ชาวจีนเดินทางเข้ามาค้ าขายและพํานักอยู่ภายในปัตตานี เป็นจํานวนมากนั้น นอกจากพ่ อค้า
แล้วก็ ยังมีกลุ่ มโจรสลัดจากฝูเจี้ยน นํ าโดย “หลิ น เต้า-เฉี ยน” ได้อพยพหนีการปราบปรามของ
ราชวงศ์หมิง ไปยึดเมืองปัตตานี ไว้ได้เป็นระยะเวลาหนึ่ง ประมาณพ.ศ. 2116 - 216311
เหตุการณ์นี้ได้กลายเป็ นเหตุการณ์สําคัญของปัตตานีที่เกิดความเปลี่ยนแปลงของเมื องจาก
“ชาวจีน” การจั ดการความทรงจําในเรื่องของ “ชาวจีน” ผู้นี้ของคนปัตตานี ก็ได้ปรากฏขึ้ นในรูปแบบ
เรื่ องเล่าหรือตํ านานที่รู้จักกั นในเรื่อง “เจ้ าแม่ลิ้ มกอเหนี่ยว” และ “การสร้ างปืนใหญ่นางพญาตานี”
ที่ได้ รับการบอกเล่าสื บต่อมาจนกระทั่ งเป็นตํ านานประจําท้องถิ่ นในปัจจุบัน ซึ่งจาก ประวัติศาสตร์
ราชอาณาจักรมะลายูปะตานี ของ อิบรอฮิม ชุกรี ได้ มี การกล่าวถึงเรื่ องราวของตํานานเจ้าแม่ลิ้มกอ
เหนี่ยว และการสร้างปืนใหญ่นางพญาตานี ความว่า
...อาณาจักรปะตานียุครายาบี รู นั้น ก็มีกระแสข่ าวเสมอว่าพระเจ้ าแผ่นดินสยามกําลั งเตรียมทั พ
ใหญ่เพื่ อยาตรามาโจมตีอาณาจักรปะตานี สาเหตุนี้เองทําให้รายาบีรู ทรงวิตกเกรงว่าข่าวนั้ นจะเป็น
ความจริ ง อีกประการหนึ่งพระองค์ทรงทราบว่าชาวสยามสมัย พระองค์แตกต่างกั บชาวสยามที่เคย
บุ กรุกนครปะตานีสมัยรายาฮีเยา เพราะเหตุว่ากองกําลังชาวสยามนั้ นมีความพร้อมยิ่ งขึ้น ไม่ ว่าเป็น
อาวุ ธปืนใหญ่ที่มีพิ ษสงร้ายแรง ตรงกั นข้ามกับกองทั พปะตานีไม่ มีความพร้อมที่จะใช้อาวุ ธ และ
บรรดาอาวุ ธนั้นก็มีมาตั้งแต่ สมัยรายาองค์ก่ อน ส่วนความหวั งที่จะให้ชาวต่ างชาติช่ วยเหลือก็ มีน้อย
มาก เพราะเขาได้เคลื่อนย้ายไปมากแล้ว ส่ วนอาวุธปืนใหญ่ เล่าก็ไม่การขายอีกในนครปะตานี
เมื่อทรงมองเห็นภั ยอันตรายและจุดอ่อนดังกล่ าว รายาบีรูจึ งทรงปรึกษาหารือกับเสนาบดี ผู้ใหญ่
เพื่อหาทางเตรี ยมอาวุธให้ครบครัน ทั้งนี้เพื่อให้เมืองปะตานีดํารงไว้ซึ่ง อิสรภาพ และป้องกั นภัยอัน
เกิ ดจากสงคราม ในที่สุ ดพระองค์ทรงเห็นว่าควรที่จะหล่อปืนใหญ่ให้ มากเท่าที่จะมากได้ เพราะปืน
ใหญ่ที่เคยซื้อจากชาวยุโรปมีไม่เพียงพอที่จะรักษาป้องกันบ้านเมืองไว้ได้
บรรดาเสนาบดีผู้ ใหญ่ต่างยอมรับข้ อเสนอของรายา และบัดนั้นเป็ นต้นมานายช่างก็ลงมื อหล่อปืน
ใหญ่ ขณะนั้นอาณาจักรปะตานียั งไม่มีที่หลอมเหล็ก จึงจําเป็ นหล่อปืนใหญ่ด้วยทองเหลือง แม้แต่ปืน
10จี วิลเลี่ยม สกิ นเนอร์. (2549). เล่ มเดิม. หน้า 7.
11 จี วิลเลี่ยม สกิ นเนอร์. (2548). เล่มเดิ ม. หน้า 8.