st116 - page 38

28
2.4 หลิมโต๊ะเคี่ยม : โจรสลั ดชาวจีนที่กลายเป็นตํ านานในปัตตานี
การล่มสลายของศรีวิชั ย ในพ.ศ.1568 ทําให้รู ปแบบของการค้าทางทะเลในลักษณะของการ
เป็นสหพั นธรั ฐทางการค้าของเอเชี ยตะวันออกเฉี ยงใต้ยุติ ลง * เมืองท่ าต่างๆ ที่ เคยร่วมกั นเป็ น
สหพันธรัฐการค้ากับศรี วิ ชัย ก็ได้แตกออกและเกิดเป็นรัฐหรือเมืองท่าที่มี ความเจริญการค้าทางทะเล
ขึ้นหลากหลายเมืองด้วยกัน
ปัตตานีก็คือเมื องท่าหนึ่งเริ่มสยายบทบาทการค้าทางทะเลของตนเองขึ้น ปั ตตานีปรากฏชื่อ
เป็นครั้ งแรกๆ ในหน้าประวัติศาสตร์ในนามของ “ลังกาสุกะ” รัฐโบราณที่ ก่อตั้งขึ้นในประมาณพุทธ
ศตวรรษที่ 119 และได้เกิดเหตุการณ์สํ าคัญภายในเมืองจนได้มีการเปลี่ยนชื่ อมาเป็น “ปัตตานี ” ใน
สมั ยต่อมา**
*ศรีวิชัยเป็ นอาณาจักรที่มีลักษณะของการเป็นสหพั นธรัฐทางการค้ าภายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เรือง
อํ านาจอยู่ในช่วงพุ ทธศตวรรษที่ 13 - 15 ซึ่งความรุ่งเรืองทางการค้ าทางทะเลของศรีวิชัยมีปั จจัยสําคัญจากการที่
เป็นสหพันธรัฐที่มีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่ทางการค้าภายในภูมิภาค ทําให้ศรีวิชัยสามารถควบคุ มการค้าทางทะเล
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะการควบคุมช่องแคบมะละกา ที่ เป็นเส้นทางการเดินเรื อสําคัญในการ
เชื่อมต่อกันระหว่ างตะวันออกและตะวันออก และด้วยเหตุนี้จึ งเป็นการยากที่ระบุให้ แน่ชัดถึงศูนย์ กลางอํานาจของ
ศรีวิชัย จึ งมีการสันนิษฐานว่าด้วยลักษณะของการเป็นสหพันธรัฐทําให้ศูนย์ กลางของอํานาจมีการโยกย้ายอยู่ เสมอใน
แต่ละช่วงเวลา การล่มสลายลงของศรีวิชั ยนั้น เกิดจากการยกทัพเข้ าทํ าลายของพระเจ้าราเชนทรโจฬะที่ 1 กษัตริย์
แห่งอาณาจักรโจฬะในอิ นเดียใต้ ที่ประสบปัญหาจากระบบการค้าของศรีวิชัยภายในช่องแคบมะละกา
9เหยี ยน ฉงเฉา. (2532,มกราคม - เมษายน). ที่ตั้งของลังกาสุกะตามทัศนะทางภูมิศาสตร์. แปลโดย
อนันต์ โอกฤษ. รูสมิแล . 12(2) : 31.
**ประเด็นเรื่องของการเปลี่ยนชื่อเมือง “ลังกาสุกะ” เป็น “ปั ตตานี” นั้นได้มีการเขียนถึงอยู่ในแหล่งข้อมูล
ที่หลากหลาย ทั้งงานวิชาการในปัจจุ บันหรือแม้ กระทั่งภายในฮิกายั ตปัตตานี (Hikayat Pattani) หรือตํานานเมื อง
ปัตตานี ที่ กล่าวถึงเหตุการณ์ครั้ งนั้นว่าเกิ ดจากจากฮิกายัตปัตตานี กล่ าวถึงเหตุการณ์พิศวงที่ รายาศรีวังสาได้พบ
ระหว่างการออกล่าสัตว์ คือ การพบกับกระจงสีขาวที่มีขนาดใหญ่มาก และเมื่อไล่ตามกระจงตั วนั้นกลับหายตัวไป
อย่างไร้ร่ องรอย และได้พบกับเจ๊ะตานี และได้มีการย้ายเมื องไปตั้งในบริ เวณที่กระจงตัวนั้นหายไป (ดู รายละเอียด
เพิ่ม ใน ชุ ลีพร พงษ์สุ พัฒน์. (2542). ปัตตานี : รอยต่อทางวัฒนธรรมและมิติทางความคิด. (เอกสาร
ประกอบการบรรยายโครงการปริทัศน์ประเทศเพื่ อนบ้านผ่านมิติภายใน).,วัน มะโรหะบุตร, ผู้แปล. (2528,มกราคม
- เมษายน). เล่าเรื่องเมืองปัตตานี. วารสารรูสมิแล. 8(2),อิบรอฮิม ชุกรี. (2549). ประวัติราชอาณาจักรมลายู
ปะตานี. แปลโดย หะสัน หมัดหมาน และมะหามะซากิ เจ๊ะหะ. กรุงเทพฯ: ซิลเวอร์มบุ๊ค. , A.Teeuw; and D.K.
Wyatt. (1970). Hikayat Patani : The Story of Patani. , Paul Wheatley. (1961). The Golden
Khersonese.)