Page 154 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

138
ต่ างก็ นับเป็ นญาติ กัน และญาติ ที่ เป็ นญาติ ของญาติ ก็ ถื อว่ าเป็ นญาติ กันด้วย บนพื้ นฐาน
ความสัมพันธ์ดังกล่าวได้ก่อให้เกิดการช่วยเหลื อแรงงานขยายกว้างมากขึ้ น เป็ นไปในลักษณะที่
เกื้อกู ลกัน ไม่แข่งขันเอารัดเอาเปรี ยบกัน กระบวนการของการช่วยเหลื อแรงงานเริ่ มต้นขึ้ นเมื่ อ
สมาชิกคนใดคนหนึ่ งในชุมชนต้องการความช่วยเหลือแรงงานมี ออกปากขอแรงจากคนในชุมชน
ไว้ล่วงหน้า ซึ่ งอาจเป็ นญาติ เพื่ อนบ้านหรื อคนที่รักใคร่ ชอบพอกัน ลักษณะของการช่วยเหลื อ
และจํานวนผู้ ช่ วยเหลือมากน้อยเพียงไรนั้น ขึ้นอยู ่ กับลักษณะและปริ มาณงาน ในการออกปากขอ
แรงดั งกล่าวผู้ที่ ไปช่วยเหลื อส่ วนใหญ่ จะต้องรี บสะสางงานของตนให้หมดหรื อเหลือน้ อยลง
เพื่ อที่จะได้ไปช่วยแรงงานอย่างเต็มความสามารถ ผู้ที่ไปช่ วยเหลือต้องนําเครื่ องมื อเครื่ องใช้
ต่ างๆ ติดตัวไปด้วย เช่น หากไปช่ วยถางป่ า ก็จะนําพร้ า ขวานติดตัวไป หรื อหากไปช่วยปลูก
บ้านจะต้องมี เครื่องมื อในการสร้างบ้าน เช่ น ค้อน ขวาน เลื่อย สิ่ว หรื ออื่ น ๆ เป็ นต้น การไป
ช่ วยงานดังกล่าวทํากันอย่างเต็มที่ เต็มกําลัง ไม่ แตกต่างไปจากการทํางานของตนเอง และการ
ทํางานส่ วนใหญ่ไม่ มีการกําหนดว่ าจะเริ่ มงานเวลาใดและเลิ กงานกันเวลาใด แต่จะนับเอาเวลา
จากแสงสว่างของดวงอาทิตย์เป็ นเวลาในการเริ่ มงานและเลิ กงาน การช่ วยเหลือแรงงานแบบ
ดั้ งเดิมที่กล่าวนี้ ไม่มีการเรียกร้ องผลประโยชน์ใด ๆ จากผู ้ ที่ได้รั บการช่วยเหลือแรงงาน ไม่ว่าจะ
เป็ นค่าตอบแทน หรื อการเลี้ ยงดู ที่ ต้องมี ความพิเศษ แต่ โดยส่วนใหญ่เจ้าของงานหรื อคนที่ไป
ออกปากจะทําข้าวปลาอาหารหวานคาวไว้เลี้ยงผู ้ ที่มาช่วยเหลือ ในบ้างครั้ งอาจจะแถมด้วยเหล้ายา
ปลาปิ้ ง ประภาส คําแหง 1 ได้เล่าให้ฟั งว่า “ออกปากเค้าช่ วยถางป่ า เพื่อทําไร่ และปลูกยาง
หากว่ าตอโพรก(พรุ ่งนี้ ) จะลงมื อ ก่อนหน้าสักวันสองวันก็ จะไปเที่ยวออกปากเค้าก่อนเค้าจะได้
ว่าง ขอช่วยสัก 1-5 คน คนอื่ น บางทีที่เค้ารู ้ไม่ได้ ไปออกปากเค้าก็มาช่วย วันหลังเมื่อมีงานไหร
เราก็ไปช่วยเขา ฝ่ ายหญิง (ภรรยา) จะจัดเตรี ยมข้าวปลาอาหารไว้เลี้ ยงมื้ อเที่ยง ตอนเช้าส่ วนใหญ่
ก็กิ นมาจากบ้านกันแล้ว ในช่วงทํางานก็สนุกสนาน พู ดคุยโม้กันไปด้วย เสร็ จงานตอนเย็นต่าง
ก็กลับบ้าน หากย ังไม่ เสร็จรุ่ งขึ้ นอาจจะมาช่วยอีก หรื อถ้าย ังเหลือเราก็ทําต่อเอง” ดังนั้ นจะเห็ น
ได้ว่าวัฒนธรรมชุ มชนที่ถือปฏิ บัติ ในการช่ วยเหลือแรงงานดังกล่าวมีรู ปแบบของความสัมพันธ์ที่
สื บทอดกันมา มี แนวทางปฏิ บัติ ที่ มีความแน่ นอนและชัดเจน ระหว่างผู้ร้ องขอแรงงานและผู้
1 ประภาส คําแหง(ผู้ ให้สัมภาษณ์), สุธิรา ชัยรั กษา (ผู้ สัมภาษณ์), หมู่ที่ 8 ตําบลไม้เรี ยง อําเภอ
ฉวาง จังหวัดนครศรี ธรรมราช เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2553.