Page 153 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

137
ดังนั้ นจึ งกล่าวได้ว่ าในระบบเศรษฐกิ จแบบชาวสวนยางตามแบบเดิม คื อ
เศรษฐกิจแบบพอเพี ยง ชุมชนจะมีกระบวนการผลิ ตอุปกรณ์เครื่ องมือเครื่ องใช้เองในชุ มชน
กระบวนการดํารงชีวิตเป็ นผลลัพธ์ของความสัมพันธ์ในการผลิตของคนในชุมชนทําให้กิ จกรรม
ในทางเศรษฐกิจแบบนี้ ในทุกมิติ เกิดขึ้ นเป็ นวงจรอย่ างต่อเนื่ อง ซึ่ งในการดําเนิ นชีวิตที่ผลิตเพื่อ
การดํารงชี พ จะมีกลไกการผลิตซํ้ าเป็ นพื้นฐานทําหน้าที่ในการรักษาและดํารงซึ่ งวิธี การผลิตตาม
แบบเดิ ม นั่นคือกระบวนการสื บทอดความรู ้และความสามารถในการผลิตเพื่อความพอเพียง อัน
เป็ นกลไกการสื บทอดวิถี ชีวิตของคนรุ ่ นต่าง ๆ นับได้ว่าเป็ นกระบวนการที่มีความสําคัญในการที่
จะดํารงชีวิ ตอยู่ได้ ในภาวะที่ ต้องพึ่ งพิ งตนเองสู ง เพราะแม้ว่ าธรรมชาติ จะได้ให้ ปั จจัยที่
หลากหลายในการดํารงชี พต่าง ๆ แต่ความรู ้ความสามารถในการผลิ ตของครัวเรื อนย ังเป็ น
หลักประกันอีกประการหนึ่ งที่สําคัญของชี วิตแบบพอเพียง ที่ ไม่สามารถหาซื้ อปั จจัยที่จําเป็ นแก่
การดํารงชีพดังกล่าวได้จากที่ใด
2. พื้ นฐานความสั มพันธ์ ทางเศรษฐกิจของชุ มชน
ความสัมพันธ์ใกล้ชิดกั นของสมาชิกในชุมชน เป็ นเงื่ อนไขสําคัญทําให้เกิ ดการ
พึ่ งพาอาศัยกัน ชาวบ้านมี การแบ่ งปั นกันด้วยมิตรไมตรี เช่ น เก็ บผลผลิตจากป่ าเขามาได้ก็
แบ่งปันกันหรื อแลกเปลี่ยนตามอัตภาพ ในลักษณะเดียวกันในเวลาต่ อมาจะรับไมตรี ตอบกลับจาก
เพื่อนบ้านเช่ นนี้ เช่นกั น ทําให้ เกิดการแลกเปลี่ ยนแบ่งบั นกันไม่ต้ องพึ่ งพาเงิ นตราในการ
แลกเปลี่ยน ชุมชนจึ งมีความเป็ นอิสระจากระบบเศรษฐกิ จภายนอก ความต้องการขั้ นพื้นฐานจึ ง
สามารถบรรลุได้ภายใต้การพึ่ งพากันภายในชุ มชน หากเมื่อครั วเรื อนใดขาดแคลนปัจจัยย ังชี พ
หรื อขัดสนบางครั้ งก็สามารถหยิบยืมช่ วยเหลือกัน การผลิ ตในชุมชนจึ งเป็ นกิจกรรมที่ ถือได้ว่ามี
ความสําคัญเป็ นอย่างยิ่ง นับเป็ นจุ ดเริ่ มต้นของกระบวนการในระบบเศรษฐกิจพึ่ งตนเอง ด้วย
กลไกการผลิตในระดับครัวเรื อน และชุมชน
การผลิตของคนในชุมชนไม้เรียงในช่วงนี้ เป็ นช่วงเวลาที่มีการพึ่งพิงตนเองสู ง
ปัจจัยในการดํารงชีพเกื อบทุกอย่างผลิตขึ้ นใช้เอง เครื่ องมื อและเทคโนโลยีในการผลิ ตย ังไม่มี
ความก้าวหน้าใช้แรงงานคนและสัตว์ในหมู่บ้านนับเป็ นปั จจัยการผลิตที่สํ าคัญมาก สิ ่ งเหล่านี้ ได้
สะท้อนวัฒนธรรมของการช่วยเหลือพึ่ งพาอาศัยกันในชุมชน โดยวัฒนธรรมดังกล่าวมีพื ้นฐานมา
จากความสัมพันธ์แบบเครื อญาติ ซึ่ งคําว่ า ญาติ ในที่นี้ มีความหมายกว้างมากคื อ นอกจาก ญาติ
หมายถึงคนที่สื บสายเลือดเดียวกันแล้ว การสมรสด้วยกันทําให้ ทั้ งญาติ ของฝ่ ายหญิงและฝ่ ายชาย