Page 69 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๓
ภูมิไว้บริ เวณบ้าน ในชุมชนตะโหมดเองก็เช่ นเดียวกัน ความเชื่ อเรื่ องผีบรรพบุ รุษเป็ นสิ่งที่ คนตะ
โหมดเชื่ อถือร่ วมกันและกลายเป็ นรากฐานที่สําคัญนํามาสู่การจัดประเพณี ๒ ศาสนา
ประเด็ นต่อไปเกี่ยวกับที่ มาของประเพณี ๒ ศาสนาเกิ ดขึ้ นจากระบบเครื อญาติของคนใน
ตะโหมดเมื่ อพิจารณาจากการนับถือศาสนาสามารถแบ่ งได้เป็ นสองกลุ ่ม แต่ รากฐานแล้วทั้งสอง
กลุ่มเป็ นเครื อญาติกัน มีความเชื่ อเรื่ องประวัติศาสตร์ ของชุมชนร่ วมกัน ในกรณี นี้ พิ จารณาได้จาก
การที่ โรงเรียนสามารถสร้ างหลักสูตรท้องถิ่นได้ทําให้ สามารถสร้างองค์ความรู้ที่ เป็ นรู ปธรรมให้
เกิ ดขึ้ นได้ในชุมชนตะโหมด โดยใช้รากฐานความเป็ นมาของชุมชนในการอธิบายถึงที่ มาของทั้ง
สองศาสนา ชุมชนตะโหมดมี พื้นฐานความสัมพันธ์ แบบเครื อญาติสื บเนื่ องมาตั้ งแต่เริ ่มก่ อตั้งชุ มชน
มี ความสัมพันธ์ กันอย่ างพี่ น้องระหว่างชาวไทยพุ ทธและชาวไทยมุ สลิม นํ าไปสู่ การร่ วมมื อ
ช่ วยเหลือกันในกิ จกรรมต่าง ๆ ของชุมชน อย่างการจัดงานประเพณี ๒ ศาสนาได้สะท้อนให้เห็ น
ถึ งความร่ วมมือของสมาชิกในชุ มชน เพราะการจัดงานดังกล่าวนี้ ต้องอาศัยคนในตะโหมดทั้งหมด
ในส่ วนที่ต้องมาร่วมงาน หรื อจากการที่ลุงวรรณ ขุนจันทร์ ๑ เล่าให้ ฟังว่าญาติของลุงมีทั้ งฝ่ ายที่ นับ
ถื อศาสนาพุ ทธและญาติฝ่ ายมุ สลิม กรณี ที่ มีการแต่งงานของลู กสาวลุงวรรณ ก็จะบอกญาติฝ่ าย
มุสลิมด้วย คือต้องจัดงานแต่งงานถึ ง ๓ วัน วันแรกบอกญาติฝ่ ายมุสลิ ม วันที่ สองบอกญาติที่นับถื อ
ศาสนาพุ ทธและเพื่อนบ้านทั่วไปในตะโหมด วันที่ สามมีการจัดงานเลี้ ยงเป็ นเวลา ในกรณีของงาน
แต่ งงานของชาวบ้านคนอื่น ๆ ในตะโหมดก็เช่นเดี ยวกันคือมุสลิมจะมาร่ วมงานของไทยพุทธ ไทย
พุธก็ไปร่ วมงานของมุสลิม นอกจากนี้ ลุ งวรรณย ังอธิ บายเพิ่มเติ มเกี่ ยวกับระบบเครื อญาติของ
ลุ งวรรณว่าเมื่ อนับย่านสาวโยดออกไปถึงรุ ่ นทวดปรากฏว่าในตระกู ลขุนจันทร์ซึ่ งนับทวดได้ ๔
คน ปรากฏว่ ามีทวดที่ นับถื อศาสนาอิสลาม ๒ คน และนับถือศาสนาพุทธ ๒ คน ลักษณะดังกล่าวนี้
ปรากฏในตระกูลอื่ น ๆ ที่สําคัญของตะโหมดเช่ นเดียวกัน เช่น ตระกูลชนะสิ ทธิ์ ๒
นอกจากนี้ การใช้สถานที่ควนโต๊ ะละหมาดเป็ นที่จัดงานประเพณีนับเป็ นประเด็นสําคัญ
ของการเกิ ดขึ้ นของประเพณี ๒ ศาสนา เพราะความเชื่ อว่าบรรพบุรุ ษของคนทั้ งสองศาสนาถูกฝั ง
อยู ่ ที่ นี่ สืบเนื่ องจากคนทั้ งสองศาสนาในตะโหมดต่างมี ความเชื่อเรื่ องผีบรรพบุรุ ษเป็ นทุนเดิ มอยู่
แล้ว รวมทั้งการที่ เนินควนโต๊ะละหมาดกลายเป็ นสั ญลักษณ์ร่ วมกันของคนทั้งสองศาสนาในฐานะ
ที่ เป็ นพื้ นที่ฝั งศพของชุมชน ทําให้ชาวบ้านใช้พื้ นที่ดังกล่าวเป็ นสถานที่ร่ วมกันจัดงานประเพณี ๒
ศาสนาเพื่อแสดงออกถึ งความกตัญ�ูรู้ คุณที่คนในรุ่ นปั จจุบันมีต่ อบรรพบุ รุ ษ นอกจากควนโต๊ะ
ละหมาดได้กลายเป็ นพื้นที่ร่ วมกันของคนทั้ งสองศาสนาแล้วพื้นที่นี้ ย ังเป็ นสัญลักษณ์ ในเชิงของ
๑ วรรณ ขุนจันทร์ , รองประธานสภาลานว ัดตะโหมดและที่ปรึ กษาคณะกรรมการป่ าชุมชนเขาหั วช้าง,
สั มภาษณ์ว ันที่ ๑๙ สิ งหาคม ๒๕๕๐.
๒ สัมภาษณ์คนเดียวกัน.