Page 68 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๓
ประเพณี ๒ ศาสนา : การสร้ างตั วตนของคนตะโหมด
ความพยายามในการอธิ บายในประเด็นต่ อไปนี้ เป็ นการศึกษาที่ ผู ้ วิจัยได้ จากการสังเกต
การเข้าร่ วมงานประเพณี ๒ ศาสนา สัมภาษณ์ชาวบ้านในตะโหมด รวมถึงการเข้าไปมี ส่วนร่วมใน
กิ จกรรมอื่ น ๆ ที่ คนตะโหมดจัดขึ้ น เป็ นการอธิ บายเพื่ อทําความเข้าใจเกี่ยวกับประเด็นต่ าง ๆ
ดังต่อไปนี้ คือ การก่ อเกิด การคงอยู่ คุ ณค่าและความสําคัญ รวมถึงทิ ศทางในอนาคตของประเพณี
สองศาสนาที่ เป็ นมุ มมองของชาวตะโหมดที่นับถือศาสนาพุ ทธ และชาวตะโหมดที่นับถือศาสนา
อิ สลามในปัจจุบัน
การศึ กษาในประเด็ นที่กล่ าวมาจะมีความสั มพันธ์กับบริ บทพื้ นฐานของชุ มชนอย่าง
แยกกันไม่ ออก ทั้ งนี้ เพราะบริ บทพื้นฐานของชุ มชนตะโหมดได้ส่ งผลให้ชาวตะโหมดมีวิธีคิ ด
เกี่ ยวกับการดําเนิ นชี วิตของพวกเขาในรู ปแบบที่ สัมพันธ์อยู ่กับบริ บทเหล่ านั้ น และแน่ นอนว่า
ประเพณี ๒ ศาสนาไม่ ได้เกิ ดขึ้ นและดํารงอยู่อย่ างโดดเดี่ยวท่ามกลางชุ มชน ย ังมีประเพณี และ
กิ จกรรมอื่ น ๆ ที่ชาวตะโหมดดํารงไว้เป็ นวิถี ชีวิตจนไม่สามารถแยกประเพณี ๒ ศาสนา มาศึกษา
แบบแยกส่ วนได้ อย่างไรก็ตามเมื่อผู ้ วิจัยได้ใช้ประเพณี ๒ ศาสนา เป็ นแกนกลางการศึกษาชุมชน
ตะโหมด ก็ จะพยายามทําให้ประเด็นนี้ ชัดเจนที่ สุ ด ดังมีรายละเอี ยดต่อไปนี้
การก่ อเกิดของประเพณี ๒ ศาสนา
เงื่ อนไขเบื้ องลึกเกี่ ยวกับประเด็ นการเกิดขึ้ นของประเพณี ๒ ศาสนาเนื่ องจากความเชื่ อ
เรื่ องผีบรรพบุรุษ ที่ทั้ งผู้ คนที่นับถือทั้ งศาสนาพุทธและศาสนาอิสลามมี ความเชื่ อเรื่ องนี้ ในลักษณะ
ที่ ใกล้เคียงกัน ความเชื่อเรื่ องผีบรรพบุ รุ ษเป็ นความเชื่ อดั้ งเดิ มของชาวบ้านในชุ มชนต่าง ๆ ทั ่วทั้ง
เอเชี ยตะวันออกเฉียงใต้ก่อนที่ จะมีการนับถื อศาสนาหลัก (พราหมณ์ พุทธ อิสลาม) ความเชื่อเรื่ อง
นี้ กลายเป็ นการผสมผสานทางวัฒนธรรมหลังจากศาสนาหลักเข้ามา โดยเชื่ อกันว่าสังคมในภาคใต้
ที่ มีการรับวัฒนธรรมจากอินเดี ย ที่ เริ ่มต้นตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ ๗ หลังการรับวัฒนธรรม
อิ นเดี ยชาวบ้านได้ผสมผสานเอาความเชื่ อของอินเดี ย มาผนวกกับความเชื่อดั้ งเดิ มของตัวเอง และ
สามารถสร้ างรู ปแบบทางวัฒนธรรมที่มีลักษณะเฉพาะถิ ่ นขึ้ นมา เช่น การที่คนในนครศรี ธรรมราช
ได้ทําให้ความเชื่อเรื่ องผีบรรพบุรุษผสมผสานกับวัฒนธรรมอิ นเดีย และได้สร้างประเพณี วันสารท
เดื อนสิบและได้พัฒนาต่อไปจนกลายเป็ นอัตลักษณ์ของคนในนครศรี ธรรมราชจนถึงปัจจุ บัน หรื อ
การที่คนที่นับถื อศาสนาพุทธส่วนใหญ่ในพื้นที่ ภาคใต้ นําเอาความเชื่อเรื่ องการนับถื อผีบรรพบุรุษ
ผสมผสานกับความเชื่ อทางศาสนาพราหมณ์ – ฮินดู และศาสนาพุทธได้อย่างผสมกลมกลืน กรณี นี้
สังเกตได้จากบ้านเรือนของชาวบ้านที่ นับถือศาสนาพุทธในปั จจุบันจํานวนมากมี การตั้ งศาลพระ