Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๐
ชุ มชนตะโหมดมีการตั้ งถิ ่นฐานมาเป็ นเวลานาน ดังหลักฐานที่กล่าวไว้แล้วข้างต้น ภายในชุมชนตะ
โหมดจึงมีกลุ่มตระกูลหลักอยู่ประมาณ ๓ กลุ ่ ม๕๓ คื อ
๑.) กลุ ่มนามสกุล “ชนะสิ ทธิ์ ” เป็ นกลุ่มนามสกุลที่ สื บทอดต่อกันมาในการเป็ นผู ้ นําชุมชน
มีการรับช่วงการเป็ นกํานันตําบลตะโหมดถึง ๔ รุ ่ น
๒.) กลุ่มนามสกุล “เขียวจี น” เป็ นกลุ ่มนามสกุลของพระครู อุ ทิตกิจจาทร เจ้าอาวาสวัดตะ
โหมด
๓.) กลุ ่มนามสกุล “ขุนจันทร์ ” เป็ นกลุ่มนามสกุลของนายวรรณ ขุ นจันทร์ ผู้ นําอาวุ โสของ
สภาลานวัดตะโหมด
กลุ่มตระกูลทั้ ง ๓ กลุ ่ มนี้ เป็ นตระกู ลหลักที่มีส่ วนสําคัญทําให้เกิดการพัฒนาชุ มชนตะ
โหมดมาอย่างยาวนาน ลูกหลานของแต่ ละตระกูลมีการแต่งงานกันจนทั้ งหมู่บ้านเป็ นเครื อญาติที่
ใกล้ชิ ดกันมากขึ้ น ทําให้การประสานงานภายในครอบครั ว รวมทั้ งการประสานความร่ วมมื อ
ระหว่างกลุ ่มเป็ นไปอย่างราบรื่ น มีการช่วยเหลือพึ่งพาอาศัยกันบนพื้นฐานของความเป็ นเครื อญาติ
ความเป็ นสั งคมเครือญาติทําให้ สมาชิกแต่ละคนในชุมชนสนใจและห่ วงใยในความเป็ นไป
ในชีวิตของสมาชิ กคนอื่น การเกิ ด การแก่ การเจ็บและการตายจึงเป็ นเรื่ องสําคัญของชุมชน ไม่ ใช่
เรื่ องของครอบครั วใดครอบครั วหนึ่ งเท่านั้ น ไม่เพียงแต่ ความเป็ นไปของคนอื่น ในเรื่ องของความ
เป็ นมา คนในชุมชนตะโหมดย ังให้ ความสนใจไต่ถามคนบ้านอื่นที่ ได้พบกัน ว่าอยู่บ้านไหนเป็ น
ลู กเต้าเหล่ าใคร เป็ นลู กเป็ นหลานของคนที่ เขารู้ จักหรื อเปล่า หากพอรู้ จักอยู ่บ้างจะก่ อให้เกิ ด
ความรู ้สึ กใกล้ชิดในทันที เสมื อนเป็ นญาติคนหนึ่ งของตน
การจั ดระบบงานภายในครั วเรื อน ในแต่ละครอบครั วมี การจัดระบบงานและความ
รับผิดชอบให้แก่สมาชิกของครอบครั วแต่ละคน เช่ น ผู้ ชายต้องทํางานใช้แรงงานหนักและเสี่ ยงภัย
สู ง ในขณะที่ ผู ้ หญิ งจะทํางานบ้านและร่ วมใช้แรงงานในนาและสวนบางอย่าง ส่ วนลู ก ๆ จะ
ช่ วยงานพ่อแม่ในส่ วนที่พอมีกําลังทําได้ เช่น ช่ วยตักนํ้ า เลี้ ยงสัตว์ เก็บยางและงานบ้านอื่น ๆ คน
เฒ่าคนแก่ หรื อปู่ ย่าตายาย มี หน้าที่ ให้คําปรึ กษา ช่ วยเลี้ ยงดู อบรม สั่ งสอนทางจริ ยธรรมและ
ถ่ ายทอดคุณค่ า รวมทั้ งวิชาความรู้ ของชุมชนที่ สื บทอดกันมาให้กับเด็กรุ่ นใหม่ พ่อแม่และญาติพี่
น้องมีฐานะเป็ นครู ของลูกหลานไปในตัว โดยวิ ธีการถ่ ายทอดความรู้ แบบนําปฏิ บัติ กระบวนการ
เรี ยนรู้ ของสมาชิกในชุมชนจึ งเป็ นกระบวนการที่ผ่ านการปฏิบัติ เป็ นสําคัญ และสิ่ งที่เรี ยนรู้ก็ คือวิชา
ต่ าง ๆ ที่จําเป็ นในการทํามาหากิ น ในการอยู่ร่ วมสัมพันธ์กับผู้อื่นรวมทั้ งกับธรรมชาติ สถานที่ ใน
การถ่ายทอดวิชาความรู ้ของชุมชนจึ งเป็ นที่บ้าน ตามท้องไร่ท้องนา ตามป่ าเขา ห้ วยหนองคลองบึง
๕๓ชยุต อิ นพรหม. ๒๕๔๗. ทุนทางสังคมในการจัดการทรั พยากรธรรมชาติของชุมชน : กรณี ศึกษา
สภาลานว ัดตะโหมด ตําบลตะโหมด อําเภอตะโหมด จังหว ัดพัทลุง. วิทยานิ พนธ์พัฒนาชุ มชนมหาบัณฑิ ต
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. และ สัมภาษณ์ วรรณ ขุนจันทร์ , แกนนําชุมชนตะโหมด, ๑๙ สิ งหาคม ๒๕๕๐.