Page 54 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๘
สําคัญ ปั จจุบันชาวบ้านจึงให้ความสําคัญกับระบบการจัดการนํ้ าเพื่อเพิ่มปริ มาณและระยะเวลาใน
การกักเก็บนํ้ าให้มากที่สุ ด เพื่อให้ชาวบ้านได้ใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่าและทั่วถึงกัน ๕๑
ความสัมพันธ์ทางการผลิต ภายในชุมชนตะโหมดได้ปรั บเปลี่ยนรู ปแบบในการต่อรองจาก
ภาคทุน โดยการสร้างระบบความสัมพันธ์ทางการผลิตในรูปของกลุ่ม ชมรม ก่ อให้เกิ ดการรวมกลุ่ ม
เพื่อต่ อรองราคาสิ นค้า ในกรณี ของชุ มชนตะโหมด ได้มีแกนนําชุ มชนเริ่ มจัดตั้ งกลุ ่ มปรั บปรุ ง
คุณภาพยางแผ่ น เพื่อกระตุ ้นให้ชาวสวนยางผลิตยางแผ่นชั้ นดี และรวมกันขายสามารถต่ อรองราคา
กับพ่อค้า ต่อมาได้ขยายไปสู่การจัดตั้งกลุ ่มเกษตรกรทํานาตะโหมด ได้ผนวกกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ
ยางเข้าไว้ในกลุ่ มนี้ ด้วย เช่ น การปรับปรุ งคุณภาพยางแผ่นดิ บ การรวบรวมกันขายยางแผ่น การ
บริ การขายปั จจัยการผลิตในราคาที่สมาชิ กไม่ เสี ยเปรี ยบ และการให้สิ นเชื่อแก่ สมาชิก ด้วยความ
มุ ่งมั ่นของผู้นํากลุ ่มและความร่ วมมือของสมาชิ ก ส่งผลให้ กลุ ่มเกษตรกรทํานาตะโหมดนี้ ได้รั บ
รางวัลกลุ่มเกษตรกรดีเด่ นระดับประเทศถึง ๓ ครั้ ง นอกจากนี้ ย ังมีการจัดตั้งชมรมไม้ผลตะโหมด
เพื่ อให้ ความรู ้แก่ สมาชิ กที่ มีอาชี พทําสวนไม้ ผลในด้านวิ ชาการ ด้านตลาดและสร้ างเสริ ม
ประสบการณ์ การทําสวนไม้ผล โดยทางกลุ่ มร่ วมกับสภาลานวัดตะโหมดรวบรวมผลผลิ ตของ
เกษตรกรและจัดจําหน่ ายให้ในราคาที่สู งกว่าท้องตลาด แต่ทั้ งนี้ จะให้ สมาชิกบริ หารจัดการกันเอง
เพื่อให้สมาชิกได้รับประสบการณ์ ในการจัดการด้านตลาดและนําไปพัฒนากลไกทางการตลาดของ
ชมรมต่อไป ส่ วนกลุ่มแม่ บ้านเกษตรกร เป็ นอีกกลุ่มหนึ่ งที่ เกิ ดขึ้ นจากการรวมตัวของแม่ บ้านที่
ต้องการหารายได้เสริ มให้กับครอบครั ว โดยการผลิตนํ้ าพริ กใบทํามัง และขนมชนิ ดต่าง ๆ จน
สามารถขยายตลาดมี ยอดสั่ งซื้ อเพิ่มขึ้ นทุกเดือน นอกจากนี้ ย ังมีกลุ่มออมทรั พย์ในชุมชนตะโหมด
ซึ่ งมีหลายกลุ ่มทั้งกลุ ่มที่รัฐจัดตั้ งให้และกลุ ่มที่สมาชิ กในชุมชนร่วมกันจัดตั้งกันเอง กลุ่มออมทรัพย์
ที่ชาวบ้านร่วมกันบริ หารจัดการกันเอง มีเงินหมุนเวียนจํานวนไม่น้อย เช่น กลุ่มออมทรั พย์แม่บ้าน
ประชาบํารุ ง มีสมาชิกกว่า ๒๐๐ คน การสร้างกลุ่มออมทรั พย์ดังกล่าว เป็ นการสร้างสถาบันทาง
การเงินที่ เป็ นของชุมชน นอกจากจะเป็ นแหล่ งเงินทุ นของชุมชนแล้วย ังได้สร้ างพลังของชุมชน เพื่อ
ดําเนิ นกิจกรรมต่าง ๆ ให้สามารถพึ่งพาตนเอง โดยลดการพึ่ งพาจากรัฐ และระบบทุ นภายนอกได้
เป็ นอย่างดี
การแลกเปลี่ยนผลผลิ ต ในปัจจุบันการแลกเปลี่ยนผลผลิตได้ถู กปรับเปลี่ ยนไปสู่ ระบบ
เงินตราในรู ปของ “ตลาดนัด” ทําให้มีผลผลิตมาแลกเปลี่ยนมากชนิ ดขึ้ น และสะท้อนให้เห็นถึง
ลักษณะของเครื อข่ ายหมู่ บ้านในช่ วงสมัยปั จจุบัน แต่ย ังมี จุดประสงค์เพื่อความพอเพี ยง และมี
๕๑โปรดดูรายละเอียดใน นฤมล สุ ขพันธ์. (๒๕๔๙). ว ัฒนธรรมชุมกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ :
กรณี ศึกษาธนาคารนํ้าของชุ มชนตะโหมด อําเภอตะโหมด จังหว ัดพัทลุง. วิทยานิ พนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต
สาขาวิชาการจัดการสิ่ งแวดล้อม. มหาวิ ทยาลัยสงขลานคริ นทร์.