Page 51 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๕
สําหรั บชุมชนในภาคใต้โดยทั ่ วไปมี ระบบการผลิ ตที่ไม่ ใช่ระบบทุนนิ ยมทั้ งหมด แต่ย ัง
คงไว้ซึ่ งลักษณะการผลิ ตแบบย ังชี พ ซึ่ งในงานวิจัยของ สงบ ส่งเมือง (๒๕๔๖) เรื่ อง เศรษฐกิ จ
ชุ มชนหมู่ บ้านภาคใต้ ในรอบห้ าทศวรรษที่ ผ่านมา พบว่า เศรษฐกิ จหมู ่บ้านภาคใต้มีลักษณะของ
ระบบเศรษฐกิ จชุมชนอยู่อย่างหนาแน่น ครอบครั วและชุมชนเป็ นหน่ วยการผลิต มี เป้ าหมายการ
ผลิตเพื่อการดํารงอยู่ เป็ นการผลิตเพื่อบริ โภคในครั วเรื อน หรื อไว้ขายเพื่อให้สามารถแลกเปลี่ ยนกับ
สิ นค้าอย่ างอื่น และเนื่ องด้วยสภาพภู มิศาสตร์ ของภาคใต้ ซึ่ งมีฝนตกชุกและแผ่ นดินมี ความอุดม
สมบูรณ์ ทําให้ระบบเศรษฐกิจชุมชนดํารงอยู ่ ค่ อนข้างมากกว่าพื้นที่ ภาคอื่น ๆ ระบบเศรษฐกิจชุ มชน
ของภาคใต้ใหญ่กว่ าระบบทุนและบางชุมชนพัฒนาเป็ นระบบธนาคาร โดยระบบเศรษฐกิ จชุมชน
ภาคใต้เป็ นระบบที่ ส่ งผ่านทางสายญาติมิตร สังคมวัฒนธรรมและประวัติ ศาสตร์ มีการช่ วยเหลือซึ่ ง
กันและกัน แลกเปลี่ยนเพื่อความพอเพียง ซึ่ งตรงข้ามกับระบบเศรษฐกิ จแบบทุนที่ มุ ่งแข่งขันและเอา
รัดเอาเปรี ยบกัน
ในกรณี ของระบบการผลิตของชุมชนตะโหมดในปั จจุ บัน ภายในชุมชนตะโหมดเองมิได้มี
การปรั บเปลี่ยนรูปแบบการผลิ ตเพื่อขายหรื อการผลิตแบบอุตสาหกรรมตามกระแสการพัฒนาของ
รั ฐทั้งหมด ชุ มชนได้ปรั บเปลี่ยนโดยยึดรากฐานความเป็ นชุ มชนที่ มีระบบการผลิ ตเพื่ อย ังชีพเป็ น
หลัก ทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็ นค่อยไป ชาวบ้านในชุมชนตะโหมดเกือบทุกครั วเรื อน
จะครอบครองที่ ดิ นในการทํานาเพื่ อการย ังชี พเท่านั้ น แต่ ละครอบครัวจะครอบครองที่ดิ นเพื่ อ
การเกษตรประมาณ ๓๐ ไร่ เฉลี่ ยพื้นที่ทํานาประมาณ ๕ ไร่ ต่ อครอบครัว๔๙ และพื้นที่ที่เหลือจะ
จัดสรรสําหรับทําสวนยางพาราสลับกับการทําสวนผลไม้ เมื่ อถึงฤดูกาลทํานาจะเปลี่ ยนไปทํานา (ดู
ภาพประกอบ) ดังนั้ นในแต่ละครัวเรื อนส่ วนใหญ่จะประกอบอาชีพเหล่านี้ ตลอดทั้งปี บางครัวเรื อน
จะยึดอาชีพทําสวนยางพาราเป็ นหลัก และทําสวนผลไม้กับทํานาเป็ นอาชี พเสริม ระบบการผลิ ตของ
ชุ มชนตะโหมดโดยภาพรวมจึงเป็ นแบบกึ่ งย ังชี พ แม้ระบบการผลิ ตเพื่อขายที่เกิดขึ้ นในชุมชนตะ
โหมด เป็ นเพียงเพื่อขายนําเงินมาซื้ อสินค้าในครัวเรื อนเพื่อให้ดํารงชี วิตอยู่ มากกว่าที่จะคิดขยายการ
ผลิตให้ใหญ่โต หรื อให้มีกําไรสู งสุดจนรํ่ ารวยมั่งคั ่ง
๔๙สํ านักงานเกษตรอําเภอตะโหมด. ๒๕๔๕. แผนพัฒนาการเกษตรชุ มชน ปี ๒๕๔๕. พัทลุ ง :
สํานักงานเกษตรอําเภอตะโหมด, ๑๐ – ๑๖.